અયોધ્યા/ રામ મંદિર ટ્રસ્ટમાંથી ચંપત રાય અને અનિલ મિશ્રાએ આપ્યું રાજીનામું
છેલ્લું અપડેટ : 26 Jun 2026
અયોધ્યાથી (Ayodhya) આ સમયના સૌથી મોટા અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના (Ram Janmabhoomi Teerth Kshetra Trust) બે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચર્ચાસ્પદ સભ્યો- જનરલ સેક્રેટરી (General Secretary) ચંપત રાય અને સભ્ય અનિલ મિશ્રાએ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું (Resignation) આપી દીધું છે. રામ મંદિર નિર્માણ માટે ઉઘરાવવામાં આવેલા દાન/ચંદા (Donation/Funds) માં કથિત ચોરી અને જમીન ખરીદીમાં નાણાકીય અનિયમિતતાના (Financial Irregularities) ગંભીર આક્ષેપો અને વિવાદ (Controversy) વચ્ચે આ એક મોટો ઘટનાક્રમ છે.
CM યોગી આદિત્યનાથના સખત વલણની અસર
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ રાજીનામા પાછળ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથનું (Chief Minister Yogi Adityanath) અત્યંત સખત વલણ જવાબદાર માનવામાં આવે છે. રામ મંદિર જેવા આસ્થાના કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલા વિવાદથી ભાજપ (BJP) સરકાર અને સંઘ (RSS) ની છબી ખરડાઈ રહી હતી, જેના કારણે CM યોગી આ મામલે કોઈ પણ પ્રકારની બાંધછોડ કરવાના મૂડમાં નહોતા.
SIT ના અહેવાલ બાદ લેવાયો મોટો નિર્ણય
આ સમગ્ર વિવાદની તપાસ માટે રચવામાં આવેલી સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) એ પોતાનો પ્રાથમિક અહેવાલ (Initial Report) સોંપ્યો છે. આ રિપોર્ટમાં આચરવામાં આવેલી અનિયમિતતાઓ અને તેના માટે જવાબદાર લોકો સામે કડક ભલામણો (Strict Recommendations) કરવામાં આવી હતી. SIT ની ભલામણના આધારે આ મામલામાં પહેલી FIR (First Information Report) પણ દાખલ કરવામાં આવી ચૂકી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ તપાસમાં સામે આવેલા તથ્યો અને કાયદાકીય કાર્યવાહીથી બચવા માટે ચંપત રાય અને અનિલ મિશ્રા પાસેથી રાજીનામા માંગી લેવામાં આવ્યા છે.
રામ મંદિર આંદોલનનો મોટો ચહેરો રહ્યા છે ચંપત રાય
ચંપત રાય વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના (VHP) વરિષ્ઠ નેતા છે અને દાયકાઓ સુધી રામ મંદિર આંદોલનનો (Ram Mandir Movement) મોટો ચહેરો રહ્યા છે. ટ્રસ્ટના જનરલ સેક્રેટરી તરીકે તેમની પાસે તમામ વહીવટી અને આર્થિક સત્તાઓ હતી. બીજી તરફ અનિલ મિશ્રા પણ સંઘ સાથે જોડાયેલા છે અને ટ્રસ્ટના સભ્ય હતા. આ બંને દિગ્ગજ નેતાઓના રાજીનામાથી ટ્રસ્ટની કામગીરી અને પારદર્શિતા (Transparency) પર અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.
આ કૌભાંડની તપાસ હવે શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના સર્વોચ્ચ પદાધિકારીઓ સુધી પહોંચી ગઈ છે. વધતા જતા રાજકીય દબાણ (Political Pressure) અને તપાસની આંચ વચ્ચે ટ્રસ્ટના મહાસચિવ (General Secretary) ચંપત રાય અને સંસ્થાપક ટ્રસ્ટી (Founder Trustee) ડૉ. અનિલ મિશ્રાએ પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું (Resignation) આપી દીધું છે.
જો કે, સત્તાવાર એફઆઈઆર (Official FIR)માં હજુ સુધી આ બંને નેતાઓને આરોપી (Accused) બનાવવામાં આવ્યા નથી, પરંતુ વહીવટી પારદર્શિતા જાળવવા અને તપાસને નિષ્પક્ષ રાખવા માટે તેમણે આ પગલું ભર્યું હોવાનું મનાય છે.
એસઆઈટી (SIT) તપાસમાં અત્યાર સુધી શું બહાર આવ્યું?
ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા આ મામલાની તપાસ માટે એક ખાસ આદેશ આપીને સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ની રચના કરવામાં આવી હતી. એસઆઈટીની પ્રારંભિક તપાસ (Initial Investigation)ના આધારે આ કેસમાં અત્યાર સુધીમાં 8 લોકોની ધરપકડ (Arrest) કરવામાં આવી છે. જેમાં મુખ્ય નામ નીચે મુજબ છે:
ટિન્નુ યાદવ: ચંપત રાયનો અંગત ડ્રાઇવર (Personal Driver), જે આ સમગ્ર નેટવર્કનો મુખ્ય હિસ્સો હોવાનો આરોપ છે.
અનુકલ્પ મિશ્રા: કેશ કાઉન્ટિંગ ઇનચાર્જ (Cash Counting In-charge).
મુખ્ય આરોપો અને વિગતો:
આર્થિક સ્થિતિમાં અચાનક બદલાવ: મંદિરના પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ (Consecration Ceremony) બાદ કેટલાક કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિમાં અચાનક મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જેના આધારે તપાસ એજન્સીઓને શંકા ગઈ હતી.
રેકોર્ડમાં હેરફેર: શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા અર્પણ કરવામાં આવેલી કિંમતી ચાંદીની સામગ્રી અને અન્ય કિંમતી ચીજવસ્તુઓનો કોઈ સત્તાવાર રેકોર્ડ (Official Record) રાખવામાં આવ્યો ન હતો.
પીએમઓ (PMO) એક્શનમાં: આ વિવાદ એટલો વકર્યો છે કે વડાપ્રધાન કાર્યાલય (Prime Minister's Office) દ્વારા પણ ટ્રસ્ટના નાણાકીય રેકોર્ડ (Financial Records) અને ખર્ચની વિગતો મંગાવવામાં આવી છે.
કોણ છે ચંપત રાય અને વિવાદમાં તેમનો રોલ શું છે?
ચંપત રાય વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP - Vishva Hindu Parishad) ના વરિષ્ઠ નેતા છે. રામ મંદિર આંદોલનથી લઈને મંદિર નિર્માણ સુધી તેમની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહી છે. ટ્રસ્ટના મહાસચિવ તરીકે તેઓ મંદિરનું સમગ્ર વહીવટી માળખું (Administrative Structure), નાણાકીય વ્યવસ્થા (Financial Management) અને જમીનને લગતી તમામ બાબતો સંભાળતા હતા.
જો કે, તેમના ડ્રાઇવરની ધરપકડ અને એસઆઈટી દ્વારા વહીવટી પ્રક્રિયાઓ (Administrative Processes) અંગે પૂછપરછ કરાતા તેઓ સવાલોના ઘેરામાં આવ્યા હતા. જો કે, તેમણે દાવો કર્યો છે કે ટ્રસ્ટનું ઓડિટ (Audit) સંપૂર્ણપણે પારદર્શક છે.
ડૉ. અનિલ મિશ્રા પર શા માટે ઉઠ્યા સવાલો?
ડૉ. અનિલ મિશ્રા અયોધ્યાના જાણીતા ડૉક્ટર હોવાની સાથે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) સાથે જોડાયેલા છે. ટ્રસ્ટમાં તેમને ખાસ કરીને:
કેશની ગણતરી (Cash Counting)
સુરક્ષિત સ્ટોરેજ (Safe Storage)
બેન્કિંગ વ્યવસ્થા (Banking Management)
જેવી મહત્વની જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી હતી. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે રોજ લાખો રૂપિયાની રોકડ ગણવા માટે પ્રાઇવેટ કર્મચારીઓ (Private Staff)ની એક મોટી ટીમ તૈનાત હતી, અને આ જ પ્રક્રિયા દરમિયાન કથિત રીતે કેશ અને કિંમતી સામાનની ચોરી થતી રહી. આ સિવાય અગાઉના કેટલાક જમીન સોદા (Land Deals)માં પણ ગવાહ (Witness) તરીકે તેમનું નામ વિવાદમાં આવ્યું હતું.
વિપક્ષનો પ્રહાર: "મોટી માછલીઓને બચાવવાનો પ્રયાસ"
આ મામલે ઉત્તર પ્રદેશ અને દેશના રાજકારણમાં ભારે ગરમાવો આવી ગયો છે. સમાજવાદી પાર્ટી (SP) ના અખિલેશ યાદવ અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના અરવિંદ કેજરીવાલ સહિતના વિપક્ષી નેતાઓએ આકરા પ્રહારો કર્યા છે:
વિપક્ષનો આરોપ: "જેઓ સમગ્ર ચંદા અને ચડાવવાની વ્યવસ્થાના વડા હતા, તેઓ આટલા મોટા કૌભાંડ (Scam) થી અજાણ કેવી રીતે હોઈ શકે? માત્ર 'નાની માછલીઓ' (ગૌણ કર્મચારીઓ) ને બલીનો બકરો (Scapegoat) બનાવીને 'મોટી માછલીઓ' (ટોચના નેતાઓ) ને બચાવવાનું ષડયંત્ર (Conspiracy) ચાલી રહ્યું છે."
બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી (Chief Minister) યોગી આદિત્યનાથે આ મામલે સ્પષ્ટ વલણ અપનાવતા જણાવ્યું છે કે, "જનઆસ્થા સાથે ખિલવાડ કોઈપણ સંજોગોમાં સહન કરવામાં નહીં આવે. SIT રિપોર્ટ આવતાની સાથે જ દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી થઈ જશે."
નિષ્કર્ષ (Conclusion): હાલમાં બંને પદાધિકારીઓના રાજીનામાને ટ્રસ્ટની શાખ (Credibility) બચાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. એસઆઈટીની અંતિમ રિપોર્ટ (Final Report) બાદ જ આ સમગ્ર કૌભાંડનો સાચો આંકડો અને વિગતો સામે આવશે.
