VIDEO: ‘શુદ્ધિકરણ’ વિવાદ વચ્ચે BJPએ રાહુલ ગાંધી માટે કરાવ્યું ‘બુદ્ધિ શુદ્ધિ યજ્ઞ’, ઉત્તરાખંડમાં રાજકીય ઘમાસાણ
છેલ્લું અપડેટ : 02 Sept 2026
ઉત્તરાખંડમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે (Mallikarjun Kharge)ની રેલી બાદ કથિત ‘શુદ્ધિકરણ’ (Shuddhikaran) વિધિને લઈને શરૂ થયેલો રાજકીય વિવાદ હવે વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. આ વિવાદ વચ્ચે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના અનુસૂચિત જાતિ મોરચા (SC Morcha) દ્વારા દેહરાદૂનના એક મંદિરમાં કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધી (Rahul Gandhi) માટે ‘બુદ્ધિ શુદ્ધિ યજ્ઞ’ (Buddhi Shuddhi Yagna) કરવામાં આવ્યો હતો.
BJP કાર્યકર્તાઓએ યજ્ઞ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીની તસવીર પણ રાખી હતી. પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ કાર્યક્રમનો હેતુ રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસના અન્ય નેતાઓને ‘સદબુદ્ધિ મળે અને તેઓ ખોટી વાતો ફેલાવવાનું બંધ કરે’ તેવો સંદેશ આપવાનો હતો.
હલ્દવાનીના ‘શુદ્ધિકરણ’થી શરૂ થયો વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીમાં આવેલા રામલીલા મેદાન (Ramlila Ground)થી થઈ હતી. 8 ઓગસ્ટે મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ આ સ્થળે કોંગ્રેસની રેલીને સંબોધિત કરી હતી. ત્યારબાદ 11 ઓગસ્ટે, એટલે કે રેલીના ત્રણ દિવસ બાદ, ત્યાં કથિત રીતે ‘શુદ્ધિકરણ યજ્ઞ’ કરવામાં આવ્યો હતો.
કોંગ્રેસે આ ઘટનાને ખડગેની દલિત (Dalit) ઓળખ સાથે જોડીને ભાજપ પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા. કોંગ્રેસનો દાવો હતો કે આ ઘટનામાં જાતિ આધારિત માનસિકતા (Caste-based Mindset) જોવા મળે છે.
જોકે, ભાજપે આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે. ભાજપનું કહેવું છે કે રેલી બાદ મેદાનમાં કચરો રહી ગયો હતો, તેથી સ્થળની સફાઈ કરવામાં આવી હતી અને હવન (Havan) યોજાયો હતો. પાર્ટીએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાર્યક્રમનો ખડગેની જાતિ સાથે કોઈ સંબંધ નહોતો.
રાહુલ ગાંધીએ લગાવ્યા ગંભીર આરોપ
29 ઓગસ્ટે દિલ્હીમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સ (Press Conference) દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ ‘શુદ્ધિકરણ’ની ઘટનાને અસ્પૃશ્યતા (Untouchability) સાથે જોડીને તેને ગુનો ગણાવ્યો હતો. તેમણે જવાબદાર લોકો સામે અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ અત્યાચાર નિવારણ કાયદા (SC/ST Act) હેઠળ FIR નોંધવાની માગ કરી હતી.
રાહુલ ગાંધીએ BJP અને RSS પર પણ દેશમાં અસ્પૃશ્યતાની પ્રથા ચાલુ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
રાહુલ ગાંધી સામે પણ FIR
આ વિવાદમાં હવે રાહુલ ગાંધી સામે પણ FIR નોંધાઈ ચૂકી છે. હલ્દવાનીના રહેવાસી અમિત કુમારે ફરિયાદ કરી હતી કે રાહુલ ગાંધીના નિવેદનથી સમગ્ર ઘટનાને જાતિવાદી (Casteist) રંગ આપવામાં આવ્યો અને વાલ્મિકી સમુદાયની લાગણી દુભાઈ.
પોલીસે BNSની કલમ 196 અને 299 તેમજ SC/ST એક્ટની સંબંધિત કલમ હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. ફરિયાદીનો દાવો છે કે હલ્દવાનીમાં થયેલા સફાઈ અભિયાન અને કાર્યક્રમમાં અનુસૂચિત જાતિ સહિત વિવિધ સમુદાયોના લોકો પણ સામેલ હતા.
કોંગ્રેસ અને BJP સામસામે
કોંગ્રેસ પ્રવક્તા પ્રતિમા સિંહે જણાવ્યું હતું કે પાર્ટી 9 ઓગસ્ટથી જ હલ્દવાનીની ઘટનામાં જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી રહી છે. હવે કોંગ્રેસ કાર્યકર્તાઓએ ઉત્તરાખંડના વિવિધ જિલ્લાઓમાં પોલીસ ફરિયાદો નોંધાવી છે અને FIR નહીં થાય તો મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શન (Protest) કરવાની ચેતવણી આપી છે.
બીજી તરફ, BJPના SC મોરચાના પ્રદેશ અધ્યક્ષ બલબીર ઘુનિયાલે રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ પર સામાજિક સૌહાર્દ (Social Harmony) બગાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ઘટનાને જાતિ સાથે જોડીને કોંગ્રેસ રાજકીય લાભ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
BJP દ્વારા ઉત્તરાખંડના વિવિધ જિલ્લાઓમાં રાહુલ ગાંધીના પૂતળા બાળીને વિરોધ પણ કરવામાં આવ્યો છે. આમ, હલ્દવાનીના ‘શુદ્ધિકરણ’ વિવાદ બાદ હવે BJPના ‘બુદ્ધિ શુદ્ધિ યજ્ઞ’થી ઉત્તરાખંડનું રાજકારણ વધુ ગરમાયું છે.
