અખિલેશ યાદવ રાહુલ ગાંધીના મતવિસ્તારમાં યોજશે રેલી, SP અને કોંગ્રેસ વચ્ચે કેમ પડી તિરાડ?

સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ ૨૪ સપ્ટેમ્બરે રાયબરેલીથી તેમની 'પીડીએ (PDA) રથયાત્રા' શરૂ કરવા જઈ રહ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, રાયબરેલી એ વરિષ્ઠ કોંગ્રેસ નેતા અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીનો સંસદીય મતવિસ્તાર છે. વર્ષ ૨૦૨૭ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી માટે સમાજવાદી પાર્ટી અને કોંગ્રેસ વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણી અંગેની વાતચીત શરૂ થવાની તૈયારીમાં છે ત્યારે, અખિલેશના રાયબરેલીથી યાત્રા શરૂ કરવાના નિર્ણયે બંને પક્ષો વચ્ચેના સંબંધોને ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.

 

અખિલેશ યાદવની પ્રસ્તાવિત 'રથયાત્રા' ખાસ રીતે તૈયાર કરાયેલી બસમાં રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી પસાર થશે. આ યાત્રાનો ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી પહેલાં સમાજવાદી પાર્ટીના 'પીડીએ' (PDA) સામાજિક ગઠબંધનને મજબૂત કરવાનો છે; 'પીડીએ' એ પછાત (Backward), દલિત અને અલ્પસંખ્યક (Minority) સમુદાયોનું સંક્ષિપ્ત રૂપ છે. ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭માં યોજાવાની છે.

 

બછરાવાંથી યાત્રાની શરૂઆત; અખિલેશ રાહુલ લોધીના નિવાસસ્થાને જશે 

 

પ્રથમ તબક્કામાં, અખિલેશ યાદવનો 'રથ' (બસ) બછરાવાંથી રવાના થશે. ત્યારબાદ, તેઓ હર્ચંદપુરમાં સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્ય અને ઓબીસી (OBC) નેતા રાહુલ લોધીના ઘરે જશે. યાત્રાનો પ્રથમ પડાવ રાયબરેલી શહેરમાં પૂર્ણ થશે. જોકે, સમાજવાદી પાર્ટીએ અખિલેશ યાદવની પીડીએ રથયાત્રાનું સંપૂર્ણ સમયપત્રક અને રૂટ હજુ સુધી નક્કી કર્યું નથી.અખિલેશની રાહુલ લોધીના ઘરે મુલાકાત પાછળનું એક કારણ રાયબરેલીની ફિરોઝ ગાંધી ડિગ્રી કોલેજમાં ૧૭ સપ્ટેમ્બરે થયેલો સંઘર્ષ છે. ત્યાં એબીવીપી (ABVP - આરએસએસની વિદ્યાર્થી પાંખ) અને 'છત્ર સભા' (સમાજવાદી પાર્ટી સાથે સંલગ્ન વિદ્યાર્થી સંગઠન) ના સભ્યો વચ્ચે વિવાદ થયો હતો.

 

સમાજવાદી પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે એબીવીપીના કાર્યકરોએ તેમની વિદ્યાર્થી પાંખના સભ્યો પર હુમલો કર્યો હતો અને પરિસ્થિતિને સંભાળવાની પોલીસની કામગીરી પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. રાહુલ લોધીએ પોલીસ પર "દમનકારી વલણ" અને "જાતિ-આધારિત ભેદભાવ"નો આરોપ મૂક્યો હતો. અખિલેશ યાદવે આ સમગ્ર ઘટનાને 'પીડીએ' (PDA) પરનો હુમલો ગણાવ્યો હતો. 

 

એસપીની સ્પષ્ટતા: ૨૪ સપ્ટેમ્બરનો કાર્યક્રમ અલગ છે; PDA યાત્રા બાદમાં શરૂ કરવામાં આવશે

 

સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રવક્તા રાજેન્દ્ર ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે અખિલેશ યાદવની રાયબરેલી મુલાકાતનું તાત્કાલિક કારણ 'છત્ર સભા' (વિદ્યાર્થી પાંખ)ના નેતાઓ સાથે થયેલ કથિત દુર્વ્યવહાર અને વહીવટીતંત્ર દ્વારા યોગ્ય કાર્યવાહી ન કરવાનો મુદ્દો છે. તેમના મતે, આ ઘટનાને કારણે જ અખિલેશ યાદવે હર્ચંદપુરના ધારાસભ્ય રાહુલ લોધીના નિવાસસ્થાને ચા પીવાની અને રાયબરેલીમાં 'રથ યાત્રા' યોજવાની યોજના જાહેર કરી છે.

રાજેન્દ્ર ચૌધરીએ વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ૨૪ સપ્ટેમ્બરના કાર્યક્રમને અલગ દ્રષ્ટિકોણથી જોવો જોઈએ, કારણ કે અખિલેશ યાદવની PDA યાત્રા ઔપચારિક રીતે પછીની તારીખે શરૂ કરવામાં આવશે.

 

રાયબરેલીથી શરૂઆત કરવાનું રાજકીય મહત્વ 

 

બંને પક્ષોના નેતાઓ માને છે કે અખિલેશ યાદવની મુલાકાત માટે રાયબરેલીની પસંદગી રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આ રાહુલ ગાંધીનો લોકસભા મતવિસ્તાર છે.આ ઉપરાંત, સમાજવાદી પાર્ટી અને કોંગ્રેસ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી માટે બેઠકોની વહેંચણી અંગે ટૂંક સમયમાં ચર્ચા શરૂ કરી શકે છે. કોંગ્રેસ પહેલેથી જ આ વાટાઘાટોને ઝડપી બનાવવાની માંગ કરી રહી છે. બંને પક્ષોએ પોતાની ચૂંટણી વ્યૂહરચના અને રાજકીય મુદ્દાઓ (નેરેટિવ) તૈયાર કરવાનું કામ પણ શરૂ કરી દીધું છે.

 

 

રાયબરેલી લોકસભા મતવિસ્તાર હેઠળ આવતી પાંચ વિધાનસભા બેઠકોમાંથી ત્રણ બેઠકો સમાજવાદી પાર્ટી પાસે છે. આ બેઠકો છે:

 

બછરાવાં

હર્ચંદપુર

સરેની

 

બીજી તરફ, ભાજપ પાસે રાયબરેલી અને ઊંચાહાર વિધાનસભા બેઠકો છે. આ સ્થિતિને જોતા, કોંગ્રેસ સાથે બેઠકોની વહેંચણી અંગેની વાટાઘાટો દરમિયાન સમાજવાદી પાર્ટી રાયબરેલીમાં વિધાનસભા બેઠકોના મોટા હિસ્સા માટે દાવો કરી શકે છે. એસપીના કેટલાક નેતાઓ માને છે કે બંને પક્ષો વચ્ચેની વાતચીત દરમિયાન આ મુદ્દો ઉઠી શકે છે. જોકે, સમાજવાદી પાર્ટીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અખિલેશનો ૨૪ સપ્ટેમ્બરનો કાર્યક્રમ બેઠકોની વહેંચણીની ચર્ચાઓથી અલગ છે.

 

 

કોંગ્રેસના નેતાઓ પણ સમાજવાદી પાર્ટીની ગતિવિધિઓ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યા છે. જો ૨૦૨૭ની ચૂંટણી માટે ગઠબંધન ચાલુ રહે છે, તો બંને પક્ષોએ આ વિસ્તારમાં બેઠકો માટેના તેમના respective (પોતપોતાના) દાવા નક્કી કરવાના પડકારનો સામનો કરવો પડશે.'ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ મુજબ, કોંગ્રેસના રાજ્ય-સ્તરના એક નેતાએ જણાવ્યું હતું કે રાયબરેલી એ પક્ષ માટે માત્ર અન્ય એક જિલ્લો નથી; તે રાહુલ ગાંધીનો સંસદીય મતવિસ્તાર છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે રાયબરેલીમાં સમાજવાદી પાર્ટી પાસે ત્રણ વર્તમાન ધારાસભ્યો (MLA) છે, જ્યારે કોંગ્રેસ પાસે એક પણ નથી. તેમ છતાં, કોંગ્રેસ ત્યાં બેઠકોમાં યોગ્ય હિસ્સાની અપેક્ષા રાખે છે.

 

અખિલેશની યાત્રા SPના 'PDA' સંદેશને પણ વધુ મજબૂત બનાવશે

 

સમાજવાદી પાર્ટીના આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, રાયબરેલીથી અખિલેશ યાદવની 'PDA રથયાત્રા' શરૂ કરવાથી પક્ષને જિલ્લામાં પોતાની વર્તમાન ચૂંટણીલક્ષી હાજરી પર ફરીથી ભાર મૂકવાની તક મળશે. સાથે જ, પક્ષ તેના 'PDA' એજન્ડાને પણ પ્રમુખતાથી રજૂ કરી શકશે. આ સંદર્ભમાં, રાયબરેલીથી યાત્રા શરૂ કરવી એ સમાજવાદી પાર્ટી માટે રાજકીય સંદેશાવ્યવહારનું એક વધારાનું પાસું માનવામાં આવે છે.

 

SP-કોંગ્રેસ ગઠબંધનમાં અવરોધ: બેઠકોની વહેંચણીથી લઈને નેતૃત્વની સ્પર્ધા સુધીની બાબતો પર ખેંચતાણ શરૂ થઈ છે.તે લગભગ નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે કે સમાજવાદી પાર્ટી અને કોંગ્રેસ ૨૦૨૭ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી ગઠબંધન તરીકે લડશે; જોકે, બેઠકોની વહેંચણીને લઈને ખેંચતાણ પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે. આ મુદ્દો હવે માત્ર દરેક પક્ષને કેટલી બેઠકો મળશે તેટલા પૂરતો સીમિત નથી; બંને પક્ષોના નેતાઓ હવે ગઠબંધનના મુખ્ય ચહેરા તરીકે પોતપોતાના ટોચના નેતાઓને રજૂ કરવા માટે પણ પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.