VIDEO: મહારાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદ વચ્ચે ભૂકંપના ૪ આંચકાથી ધ્રૂજી ધરતી, જાણો તીવ્રતા
છેલ્લું અપડેટ : 09 Jul 2026
મહારાષ્ટ્રમાં (Maharashtra) સતત થઈ રહેલા ભારે વરસાદ (Heavy Rain) વચ્ચે ગુરુવારે મોડી રાત્રે ભૂકંપના તેજ આંચકા (Earthquake Tremors) અનુભવાયા છે. મરાઠવાડા (Marathwada) વિસ્તારના નાંદેડ, હિંગોલી અને પરભણી જિલ્લામાં ધરતી ધ્રૂજી ઉઠતા લોકોમાં ભારે ફફડાટ ફેલાઈ ગયો હતો. આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિકારીના (Emergency Officer) જણાવ્યા અનુસાર, આ આંચકા મધ્યરાત્રિએ ૦૧:૩૭ વાગ્યાથી સવારના ૦૩:૨૩ વાગ્યાની વચ્ચે અનુભવાયા હતા. રિક્ટર સ્કેલ (Richter Scale) પર આ ભૂકંપની તીવ્રતા ૩.૬ થી ૪.૬ સુધીની માપવામાં આવી છે.
એક જ રાતમાં ૪ આંચકા અનુભવાયા
મીડિયા અહેવાલો (Media Reports) મુજબ, આપત્તિજનક કેન્દ્રને (Emergency Control Room) રાત્રે અલગ-અલગ સમયે આંચકા આવવાની માહિતી મળી હતી. રિક્ટર સ્કેલ પર આ ચારેય આંચકાઓની તીવ્રતા ક્રમશઃ ૪.૬, ૩.૬, ૩.૯ અને ૪.૧ નોંધાઈ હતી. આ ભૂકંપનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ (Epicenter) હિંગોલી જિલ્લાના વસમત તાલુકાના શિરલી ગામમાં હતું. રાહતની વાત એ છે કે આ ઘટનામાં કોઈ જાનમાલનું નુકસાન (Casualties or Property Damage) થયું નથી. જ્યારે આ આંચકા આવ્યા ત્યારે મોટાભાગના લોકો ઘરમાં સૂતા હતા અને અચાનક ધરતી ધ્રૂજતા લોકો ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા.
છ વર્ષમાં પહેલીવાર આવી ઘટના
પહેલા આંચકાનું કેન્દ્રબિંદુ જમીનથી ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ (Depth) હતું. ત્યારબાદના અન્ય આંચકા પણ ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ જ નોંધાયા હતા. છેલ્લા છ વર્ષમાં હિંગોલી જિલ્લાના વિવિધ વિસ્તારોમાં ૩૭થી વધુ હળવા આંચકા નોંધાઈ ચૂક્યા છે, પરંતુ એક જ રાતમાં બેક-ટુ-બેક (Back to Back) ચાર આંચકા આવ્યા હોય તેવી આ પહેલી ઘટના (First Incident) છે.
ભૂકંપ કેમ આવે છે? (Scientific Reason)
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ ભૂકંપ મુખ્યત્વે પૃથ્વીની અંદર આવેલી ટેક્ટોનિક પ્લેટોની (Tectonic Plates) હિલચાલને કારણે આવે છે. પૃથ્વીનું ઉપરનું પડ (Earth's Crust) આવી ઘણી વિશાળ પ્લેટોમાં વહેંચાયેલું છે, જે નીચે રહેલા મેગ્મા (Magma) પર સતત તરતું રહે છે. આ પ્લેટો ધીમે-ધીમે એકબીજાની નજીક અથવા દૂર સરકે છે. જ્યારે આ પ્લેટોની કિનારીઓ પર ઘર્ષણ (Friction) વધી જાય છે અને તે અચાનક સરકે છે, ત્યારે પૃથ્વીની અંદરથી ભારે ઉર્જા (Energy) મુક્ત થાય છે. આ ઉર્જાના મોજાં (Seismic Waves) પૃથ્વીની સપાટી પર કંપન પેદા કરે છે, જેને આપણે ભૂકંપ કહીએ છીએ. આ સિવાય જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ (Volcanic Activity) અથવા મોટા બંધ (Dams) બાંધવા જેવી માનવીય પ્રવૃત્તિઓ પણ નાના ભૂકંપનું કારણ બની શકે છે.
