દેશમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન 10 ટકા ઘટવાનો અંદાજ: કમોસમી વરસાદથી પાક પર માઠી અસર
છેલ્લું અપડેટ : 25 Apr 2026
વર્તમાન મોસમમાં ભારતનું ઘઉં ઉત્પાદન ગયા વર્ષની તુલનાએ 10 ટકા સુધી નીચું રહેવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ટ્રેડરોના મતે, લણણીની કામગીરી શરૂ થાય તે પહેલા જ કમોસમી વરસાદ અને કરા પડવાને પરિણામે ઘઉંના પાકને મોટું નુકસાન થયું છે.
બફર સ્ટોક પૂરતો હોવાથી અછત નહીં સર્જાય
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવા છતાં દેશમાં ઘઉંની અછત સર્જાવાની કોઈ શક્યતા નથી, કારણ કે સરકાર પાસે પૂરતા પ્રમાણમાં બફર સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. જોકે, નીચા ઉત્પાદનને કારણે સરકાર દ્વારા ટેકાના ભાવે કરવામાં આવતી ઘઉંની ખરીદી નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતા ઓછી રહી શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, છેલ્લા ચાર વર્ષથી સરકાર ટેકાના ભાવે ઘઉંની ખરીદીનો ટાર્ગેટ ચૂકી રહી છે. બીજી તરફ, સ્ટોકની વિપુલતાને જોતા સરકારે વર્તમાન સપ્તાહમાં વધુ 25 લાખ ટન ઘઉંની નિકાસની છૂટ આપી છે.
ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં પાકને નુકસાન
ભારતમાં ઘઉંના કુલ ઉત્પાદનનો 80 ટકાથી વધુ હિસ્સો ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, પંજાબ, મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાંથી આવે છે. આ રાજ્યોમાં માર્ચ અને એપ્રિલ મહિનામાં લણણીની મોસમ પહેલા જ કમોસમી વરસાદ અને કરા પડ્યા હતા, જેની સીધી અસર પાકની ગુણવત્તા અને જથ્થા પર પડી છે.
ઉત્પાદન સાત વર્ષની નીચલી સપાટીએ રહેવાની ધારણા
સરકારે વર્તમાન વર્ષમાં 12.02 કરોડ ટન ઘઉંના ઉત્પાદનનો અંદાજ મૂક્યો હતો. ગયા વર્ષે આ આંકડો 11.79 કરોડ ટન રહ્યો હતો. પરંતુ વેપારીઓના મતે, વાસ્તવિક ઉત્પાદન 10.61 કરોડ ટન આસપાસ રહી શકે છે, જે છેલ્લા સાત વર્ષનું સૌથી ઓછું ઉત્પાદન હશે. તેમ છતાં, એપ્રિલના પ્રારંભમાં સરકાર પાસે 2.18 કરોડ ટનનો સ્ટોક હતો (જે છેલ્લા પાંચ વર્ષનો સૌથી વધુ સ્ટોક છે), તેથી ભાવ નિયંત્રણમાં રહેવાની આશા છે.
ખરીદી પ્રક્રિયામાં ગુણવત્તાનો અવરોધ
સરકારે વર્તમાન વર્ષમાં ટેકાના ભાવે 3.03 કરોડ ટન ઘઉં ખરીદવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. જોકે, હાલ મંડીઓમાં આવતા ઘઉંની ગુણવત્તા નબળી હોવાને કારણે સરકારી ખરીદીની ગતિ ધીમી જોવા મળી રહી છે. વધુ પડતી ઇન્વેન્ટરીને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ વર્ષે કુલ 50 લાખ ટન ઘઉંની નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.