પશ્ચિમ એશિયાનું યુદ્ધ ભારત માટે ચિંતાજનક! 25 લાખ લોકો ગરીબીમાં ધકેલાય તેવી ભીતિ, UNનો ચોંકાવનારો રિપોર્ટ
છેલ્લું અપડેટ : 14 Apr 2026
પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષને કારણે ભારતમાં ૨૫ લાખ લોકો ગરીબીમાં ધકેલાઈ જવાનો ખતરો છે અને દેશના માનવ વિકાસની પ્રગતિમાં થોડો ઘટાડો થવાની આશંકા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના એક રિપોર્ટમાં આ ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે.
યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) એ ‘પશ્ચિમ એશિયામાં સૈન્ય વૃદ્ધિ: એશિયા અને પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં માનવ વિકાસ પર પ્રભાવ’ શીર્ષક ધરાવતા રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે, આ સંઘર્ષ એશિયા તથા પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં માનવ વિકાસ પર દબાણ વધારી રહ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈંધણ, ભાડું અને કાચા માલના ખર્ચમાં વધારો થવાથી લોકોની ખરીદશક્તિ ઘટી રહી છે, ખાદ્ય અસુરક્ષા વધી રહી છે, સરકારી બજેટ પર દબાણ આવી રહ્યું છે અને આજીવિકા નબળી પડી રહી છે.
દુનિયાભરમાં 88 લાખ લોકો પ્રભાવિત થઈ શકે છે
શરૂઆતી આકલન મુજબ, વૈશ્વિક સ્તરે ૮૮ લાખ લોકો ગરીબીના જોખમમાં આવી શકે છે અને આ સૈન્ય તણાવથી એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રને ૨૯૯ અબજ ડોલર સુધીનું નુકસાન થઈ શકે છે. રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં ગરીબીથી પ્રભાવિત લોકોની સંખ્યા આશરે ૪ લાખથી વધીને ૨૫ લાખ સુધી પહોંચવાનું અનુમાન છે. સમગ્ર વિશ્વમાં ગરીબીમાં ધકેલાતા લોકોની સંખ્યા ૧૯ લાખથી વધીને ૮૮ લાખ થઈ શકે છે, જેમાં દક્ષિણ એશિયાના લોકો સૌથી વધુ હશે.
ચીનમાં કેવી સ્થિતિ રહી શકે?
ચીનમાં ગરીબીની ઝપેટમાં આવતા લોકોની સંખ્યામાં મામૂલી વધારો થવાનું અનુમાન છે, જે ૧,૧૫,૦૦૦ થી વધીને ૬,૨૦,૦૦૦ થી વધુ થશે. જોકે, આ તેની વિશાળ વસ્તીના પ્રમાણમાં ખૂબ ઓછી અસર દર્શાવે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે સૌથી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં ભારતનો ગરીબી દર ૨૩.૯ ટકાથી વધીને ૨૪.૨ ટકા થઈ શકે છે, જેનાથી વધારાના ૨૪,૬૪,૬૯૮ લોકો ગરીબીમાં જશે.
અલગ-અલગ એશિયાઈ દેશો પર અસર
માનવ વિકાસ સૂચકાંક (HDI) પર પણ આની અસર જોવામાં આવી છે. ભારતમાં HDI પ્રગતિમાં આશરે ૦.૦૩ થી ૦.૧૨ વર્ષનો ઘટાડો થઈ શકે છે. ત્યારબાદ નેપાળ (૦.૦૨–૦.૦૯ વર્ષ) અને વિયેતનામ (૦.૦૨–૦.૦૭ વર્ષ) નો નંબર આવે છે, જ્યારે ચીન પર આ અસર ઓછી (૦.૦૧–૦.૦૫ વર્ષ) રહેવાનું અનુમાન છે.
ભારત તેની ૯૦ ટકાથી વધુ તેલ જરૂરિયાતો માટે આયાત પર નિર્ભર છે. તે કાચા તેલનો ૪૦ ટકાથી વધુ અને એલપીજીનો ૯૦ ટકા હિસ્સો પશ્ચિમ એશિયાથી આયાત કરે છે. આ ઉપરાંત, ખાતરની આયાતનો ૪૫ ટકાથી વધુ હિસ્સો પણ આ જ ક્ષેત્રમાંથી આવે છે.
કોલસા આધારિત વીજ ઉત્પાદન પર નિર્ભરતા વધી
LNG ના ભાવ વધવાને કારણે ભારત સહિત અનેક દેશોએ કોલસા આધારિત વીજ ઉત્પાદન પર નિર્ભરતા વધારી છે. વ્યાપાર અને સપ્લાય ચેઈન પરની અસર અંગે રિપોર્ટ કહે છે કે ૩૬ માંથી ૨૫ દેશોમાં નૂર ખર્ચ, યુદ્ધ જોખમ વીમો અને માર્ગ પરિવર્તનમાં વિલંબ જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળી છે.
ભારતના કુલ નિકાસના ૧૪ ટકા અને આયાતના ૨૦.૯ ટકા પશ્ચિમ એશિયા સાથે જોડાયેલા છે. બાંગ્લાદેશ પર પણ તેની અસર પડી છે, જ્યાં ખાડી દેશોની એરલાઇન્સે ફ્લાઇટ્સ રદ કરી છે અને માલ-સામાન અટવાઈ પડ્યો છે.
ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધી શકે છે
ભારત, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ અને ફિલિપાઈન્સ જેવા દેશોમાં વિદેશથી આવતા નાણાં (રેમિટન્સ) માં ઘટાડો થવાને કારણે ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધી શકે છે. ભારત માટે આ સમય સંવેદનશીલ છે કારણ કે કોઈપણ લાંબા વિલંબની અસર જૂનમાં શરૂ થતી ખરીફ પાકની તૈયારીઓ પર પડી શકે છે. ભારત પાસે હાલમાં યુરિયાનો ૬૧.૧૪ લાખ ટન સ્ટોક છે, જે ટૂંકા ગાળાની રાહત આપે છે પરંતુ લાંબા ગાળા માટે પૂરતો નથી.
દવાઓના જથ્થાબંધ ભાવમાં વધારો
વિદેશ મંત્રાલયના આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ સુધીમાં ખાડી દેશો (GCC) માં ૯૩.૭ લાખ ભારતીયો રહેતા હતા, જે ભારતમાં આવતા કુલ રેમિટન્સનો ૩૮-૪૦ ટકા હિસ્સો મોકલે છે. હોસ્પિટાલિટી, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, કન્સ્ટ્રક્શન મટિરિયલ અને રત્ન-ઝવેરાત ક્ષેત્રની નાની કંપનીઓને ઊંચા ખર્ચ અને ઓર્ડરમાં વિલંબ જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આ સંજોગો રોજગાર અને વ્યવસાયની સાતત્યતા પર અસર કરી શકે છે, ખાસ કરીને અસંગઠિત અને પ્રવાસી શ્રમિકો પર. ભારતમાં મેડિકલ સાધનોના નૂર ખર્ચમાં ૫૦ ટકાનો વધારો થવાની આશંકા છે, જ્યારે દવાઓના જથ્થાબંધ ભાવમાં પહેલેથી જ ૧૦-૧૫ ટકાનો વધારો થઈ ચૂક્યો છે.
UNDP ના પ્રાદેશિક નિયામક કન્ની વિગ્નરાજાએ જણાવ્યું હતું કે, આ સ્થિતિ વચ્ચે દેશો પાસે લાંબા ગાળાની મજબૂતી વધારવાની તક પણ છે, જેમ કે સામાજિક સુરક્ષા મજબૂત કરવી અને વિવિધ ઊર્જા તથા ખાદ્ય પ્રણાલીઓ વિકસાવવી.
