સેન્સેક્સમાં 1,000 પોઈન્ટનો કડાકો, નિફ્ટી પણ તૂટ્યો: શેરબજાર કેમ ગગડ્યું? જાણો 5 મોટા કારણ

ભારતીય શેરબજારમાં (Stock Market) આજે એટલે કે ગુરુવાર, 8 ઓક્ટોબરે ભારે વેચવાલી (Selling Pressure) જોવા મળી રહી છે. બજાર ખુલ્યા બાદ સેન્સેક્સ (Sensex) 1,000થી વધુ પોઈન્ટ તૂટી ગયો, જ્યારે નિફ્ટી 50 (Nifty 50)માં પણ 1.5 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. રોકાણકારોમાં ચિંતા વધારતા અનેક કારણો એકસાથે કામ કરી રહ્યા છે, જેમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)નો રેપો રેટ વધારવાનો નિર્ણય, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને રૂપિયાની નબળાઈ મુખ્ય છે.
બપોરે 1:31 વાગ્યે સેન્સેક્સ 71,605.71ના સ્તરે હતો, જે 1,032.99 પોઈન્ટ એટલે કે 1.42 ટકા નીચે હતો. સેન્સેક્સ આજે 72,668.00ના સ્તરે ખુલ્યો હતો અને ઈન્ટ્રાડે (Intraday) દરમિયાન 71,550.76 સુધી ગગડ્યો હતો.
બીજી તરફ નિફ્ટી 50 342.20 પોઈન્ટ એટલે કે 1.51 ટકા ઘટીને 22,260.85 પર હતો. નિફ્ટી 22,599.05 પર ખુલ્યો હતો અને દિવસ દરમિયાન 22,228 સુધી નીચે ગયો હતો.
બજારમાં ચારે તરફ વેચવાલી, મિડકેપ-સ્મોલકેપ પણ ધડામ
આ ઘટાડો માત્ર મોટા શેરો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો. બજારના લગભગ તમામ સેગમેન્ટમાં (Segments) ભારે વેચવાલી જોવા મળી છે. નિફ્ટી 100માં 1.69 ટકા, નિફ્ટી 200માં 1.76 ટકા અને નિફ્ટી 500માં 1.81 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
મિડકેપ (Midcap) અને સ્મોલકેપ (Smallcap) શેરોમાં પણ રોકાણકારોએ મોટાપાયે વેચવાલી કરી છે. નિફ્ટી મિડકેપ 50માં 2.21 ટકા, મિડકેપ 100માં 2.01 ટકા અને સ્મોલકેપ 100માં 2.17 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
1. RBIનો રેપો રેટ વધારો સૌથી મોટો ઝટકો
બજારના ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ ભારતીય રિઝર્વ બેંકનો (RBI) બુધવારે લેવાયેલો નિર્ણય છે. RBIએ રેપો રેટ (Repo Rate)માં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કર્યો છે. આ સાથે RBIએ પોતાની નીતિનો અભિગમ (Policy Stance) 'ન્યુટ્રલ'માંથી બદલીને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ' કર્યો છે.
રેપો રેટમાં વધારો બજાર માટે અપેક્ષિત હતો, પરંતુ નીતિના અભિગમમાં ફેરફારથી રોકાણકારોમાં એવી આશંકા ઊભી થઈ છે કે વ્યાજદરમાં વધારો અહીં અટકશે નહીં. જો આગામી સમયમાં વધુ રેટ હાઈક (Rate Hike) થાય તો કંપનીઓ માટે લોન મોંઘી બની શકે છે અને તેની અસર નફાકારકતા તથા શેરના વેલ્યુએશન (Valuation) પર પડી શકે છે.
બીજી તરફ ફિક્સ્ડ ઇન્કમ (Fixed Income) રોકાણ વધુ આકર્ષક બની શકે છે. જેના કારણે કેટલાક રોકાણકારો શેરબજારમાંથી નાણાં કાઢીને અન્ય વિકલ્પો તરફ વળી શકે છે.
2. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $104ની નજીક પહોંચ્યા
શેરબજાર પર બીજો મોટો દબાણ ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil)ના વધતા ભાવનું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) 3.94 ટકા વધીને પ્રતિ બેરલ $104.15 પર પહોંચી ગયું છે. જ્યારે WTI ક્રૂડ 3.89 ટકા વધીને $91.71 પર હતું.
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત (Import) કરે છે. તેથી ક્રૂડ મોંઘું થવાથી દેશનું ઈમ્પોર્ટ બિલ (Import Bill) વધી શકે છે. તેની સીધી અસર મોંઘવારી (Inflation), રૂપિયાના મૂલ્ય અને કંપનીઓના ખર્ચ પર પડી શકે છે.
ક્રૂડના ભાવમાં સતત વધારો થાય તો RBI માટે પણ મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવાનો પડકાર વધી શકે છે. આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી કડક નાણાકીય નીતિ (Tight Monetary Policy) જાળવવાની શક્યતા વધારી શકે છે.
3. વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી
ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે. છેલ્લા છ ટ્રેડિંગ સેશનમાં FIIsએ કેશ માર્કેટમાં લગભગ ₹43,395 કરોડની વેચવાલી કરી છે.
બુધવારે FIIsએ ₹6,121.37 કરોડના શેર વેચ્યા હતા. તે પહેલાં મંગળવારે ₹2,961.30 કરોડ અને સોમવારે ₹4,699.14 કરોડની વેચવાલી થઈ હતી.
1 ઓક્ટોબરે ₹9,484.22 કરોડ, 30 સપ્ટેમ્બરે ₹10,148.41 કરોડ અને 29 સપ્ટેમ્બરે ₹9,980.22 કરોડના શેર FIIsએ વેચ્યા હતા.
આટલી મોટી વિદેશી વેચવાલીથી ખાસ કરીને લાર્જકેપ (Largecap) શેરો પર દબાણ વધી રહ્યું છે. કારણ કે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં મોટા શેરોનું વજન વધારે છે.
બીજી તરફ સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) બજારને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. બુધવારે DIIsએ ₹4,596.57 કરોડ અને મંગળવારે ₹5,088.92 કરોડની ખરીદી કરી હતી. જોકે, આ ખરીદી વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીને સંપૂર્ણપણે શોષી શકી નથી.
4. રૂપિયો નબળો પડતા રોકાણકારોની ચિંતા વધી
ભારતીય રૂપિયો (Indian Rupee) પણ દબાણ હેઠળ છે. ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને અમેરિકાના ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ (US Bond Yields)ને કારણે રૂપિયો નબળો પડી રહ્યો છે.
રૂપિયો પ્રતિ ડોલર લગભગ 96.76ના સ્તરે હતો અને તાજેતરના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરોની નજીક રહ્યો છે.
રૂપિયો નબળો પડે ત્યારે આયાતી વસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પણ વધી રહ્યા હોય ત્યારે આયાતી મોંઘવારીનું દબાણ વધુ વધી શકે છે. આયાતી કાચા માલ પર નિર્ભર કંપનીઓના ખર્ચમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
એટલે નબળો રૂપિયો, મોંઘું ક્રૂડ અને ઊંચા વ્યાજદરનું કોમ્બિનેશન (Combination) રોકાણકારોને વધુ સાવચેત બનાવી રહ્યું છે.
5. લગભગ તમામ સેક્ટરમાં ભારે વેચવાલી
આજનો ઘટાડો કોઈ એક સેક્ટર સુધી સીમિત નથી. લગભગ તમામ મોટા સેક્ટરલ ઈન્ડેક્સ (Sectoral Index) લાલ નિશાનમાં છે.
નિફ્ટી મેટલમાં 3.40 ટકા, ઓઈલ એન્ડ ગેસમાં 2.60 ટકા, રિયલ્ટીમાં 2.68 ટકા, ઓટોમાં 2.01 ટકા, ફાર્મામાં 2.26 ટકા અને હેલ્થકેરમાં 2.31 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સમાં 1.33 ટકા, FMCGમાં 2.02 ટકા અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ 25/50માં 1.21 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
સેન્સેક્સના શેરોમાં ITC 4.09 ટકા, અદાણી પોર્ટ્સ 3.88 ટકા, ટાઇટન 3.67 ટકા, પાવરગ્રીડ 2.84 ટકા, BEL 2.68 ટકા, ઇન્ડિગો 2.62 ટકા અને રિલાયન્સ 2.56 ટકા તૂટ્યા છે.
જોકે, કેટલાક IT શેરોએ બજારની નબળાઈ વચ્ચે પણ મજબૂતી દર્શાવી છે. TCS 1.06 ટકા, ટેક મહિન્દ્રા 0.87 ટકા, ઇન્ફોસિસ 0.77 ટકા અને HCLTech 0.65 ટકા ઉપર હતા.
GST કાઉન્સિલની બેઠક પર પણ રોકાણકારોની નજર
આ ઉપરાંત રોકાણકારો GST કાઉન્સિલ (GST Council)ની બેઠક પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે. સરકારના કોઈપણ નિર્ણયની અસર વપરાશ (Consumption), કંપનીઓના ખર્ચ અને સરકારી આવક પર પડી શકે છે.
હાલમાં બજાર પહેલેથી જ ઊંચા વ્યાજદર, વધતા ક્રૂડના ભાવ, નબળા રૂપિયા અને વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી જેવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેથી GST સંબંધિત કોઈપણ મોટી જાહેરાત બજારની દિશાને અસર કરી શકે છે.
હવે નિફ્ટી માટે 22,200-22,000નું સ્તર મહત્વનું
ગુરુવારના ભારે ઘટાડા બાદ હવે નિફ્ટી માટે 22,200થી 22,000નો ઝોન (Support Zone) ખૂબ મહત્વનો બની ગયો છે. નિફ્ટી આ સ્તરની નજીક સરકી ગયો છે અને હવે રોકાણકારોની નજર તેના પર રહેશે.
આગામી દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, FIIની ખરીદી-વેચવાલી, રૂપિયાની સ્થિતિ, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડ અને RBI તરફથી વધુ રેટ હાઈકની શક્યતા બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
ભારતના આર્થિક વિકાસ (Economic Growth) માટે સારા સંકેતો હોવા છતાં હાલ બજારમાં મોંઘવારી, ક્રૂડ અને વ્યાજદરને લઈને ચિંતા વધારે છે. તેથી રોકાણકારોમાં સાવચેતીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.
ડિસ્ક્લેમર: https://www.gstv.in/ કોઈ સ્ટોક, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે આઈપીઓ (IPO) માં રોકાણ કરવાની સલાહ આપતું નથી. અહીં માત્ર સ્ટોક્સ અંગેની માહિતી આપવામાં આવી છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકારની (Financial Advisor) સલાહ જરૂર લો.

