વધતી બોન્ડ યિલ્ડ અને ક્રૂડના ભાવથી બજાર પર દબાણ, સેન્સેક્સ-નિફ્ટી ઘટાડા સાથે બંધ

ભારતીય બજારોમાં ટ્રેડિંગ સપ્તાહના પ્રથમ દિવસે નરમાઈ જોવા મળી હતી. સોમવારે (૨૪ ઓગસ્ટ) દિવસની શરૂઆત લાભ સાથે થઈ હોવા છતાં, બે સત્રો બાદ મુખ્ય સૂચકાંકો ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા. એનએસઈ નિફ્ટી 50 આશરે 33 પોઈન્ટ ઘટીને 24,219 પર બંધ થયો હતો, જે ટ્રેડિંગ દરમિયાન 24,313 ની ઊંચી સપાટી સુધી ઉછળ્યો હતો. બીએસઈ સેન્સેક્સ પણ દિવસના હાઈ 77,789 થી ગગડીને 77,369 પર બંધ થયો હતો, જે શુક્રવારના બંધ સ્તર કરતા 171 પોઈન્ટ નીચે છે.
આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા સહિત વિશ્વભરમાં વધી રહેલી બોન્ડ યીલ્ડ છે. આ સિવાય અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમય સુધી યુદ્ધ ચાલવાની આશંકા, ક્રૂડ ઓઈલની ઊંચી કિંમતો અને મોંઘવારી ફરી વધવાનો ડર રોકાણકારોને પરેશાન કરી રહ્યો છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (એઆઇ) સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ પર પણ બજારની નજર છે, કારણ કે એનવિડિયા અને માર્વેલ ટેકનોલોજીના પરિણામો આવવાના છે. યુએસ ફ્યુચરએ નબળી શરૂઆતના સંકેત આપ્યા હતા. ડાઉ જોન્સ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ ફ્યુચર 18 પોઈન્ટ એટલે કે 0.03 ટકા નીચે હતો. એસએન્ડપી 500 ફ્યુચરમાં 0.1 ટકા અને ટેકનોલોજી શેરોવાળા નેસ્ડેક 100 ફ્યુચરમાં 0.3 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
એશિયામાં કોસ્પી સૌથી વધુ ગગડ્યો
બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્શિયલ શેરોમાં વેચવાલી વધવા લાગી. સવારનો ઉછાળો ધીમે-ધીમે ગાયબ થઈ ગયો અને બજાર અંતે લાલ નિશાનમાં બંધ થયું. સેન્સેક્સ 172 પોઈન્ટ ઘટીને 77,369 પર બંધ થયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 33 પોઈન્ટ ગગડીને 24,219 પર આવી ગયો હતો.
જો કે બજાર માટે રાહતની વાત એ રહી કે નિફ્ટીએ 24,200 નું સ્તર તૂટવા ન દીધું. જ્યારે બેન્કિંગ શેરો બજારને નીચે ખેંચી રહ્યા હતા, ત્યારે મેટલ કંપનીઓએ તેને ટેકો આપ્યો હતો. જો મેટલ શેરોમાં ખરીદારી ન આવી હોત, તો નિફ્ટીનો ઘટાડો વધુ મોટો હોઈ શકતો હતો.
બેંકોએ બગાડ્યો બજારનો મૂડ
દિવસના સૌથી નબળા પરફોર્મર્સ ફાઇનાન્શિયલ અને બેન્કિંગ શેરો રહ્યા, જ્યાં નિફ્ટી બેંક ૨૩૬ પોઈન્ટ ઘટીને ૫૭,૫૨૬ પર બંધ થયો હતો. સરકારી બેંકોમાં વધુ દબાણ જોવા મળ્યું હતું અને પીએસયુ બેંક ઈન્ડેક્સ દિવસનો સૌથી વધુ ઘટતો મુખ્ય ઈન્ડેક્સ બની ગયો હતો. બેંક ઓફ બરોડા અને કેનરા બેંક સરકારી બેંકોના મોટા લૂઝર્સ એટલે ઘટનારા શેરોમાં સામેલ હતા. મોટાભાગની પીએસયુ બેંકો લાલ નિશાનમાં બંધ થઈ હતી.
ફાઇનાન્શિયલ શેરોમાં એસબીઆઈ લાઈફ, બજાજ ફાઇનાન્સ અને બજાજ ફિન્સર્વએ નિફ્ટી પર દબાણ વધાર્યું હતું. ટાટા મોટર્સ પેસેન્જર વ્હીકલ્સ પણ નિફ્ટીના મુખ્ય લૂઝર્સમાં સામેલ રહ્યો હતો.
ફ્યુચર્સને સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, તે બજાર ખુલતા પહેલા રોકાણકારોનો મૂડ કેવો છે તે દર્શાવે છે. ફ્યુચર્સ નીચે હોવાનો અર્થ એ નથી કે આખા ટ્રેડિંગ દિવસ દરમિયાન બજાર ચોક્કસપણે ઘટશે, પરંતુ તે શરૂઆતમાં નબળાઈ આવવાનો સંકેત ચોક્કસ આપે છે.
અમેરિકન બજારો માટે ગયેલું અઠવાડિયું પણ સારું રહ્યું ન હતું. ડાઉ જોન્સ એક સપ્તાહમાં 0.8 ટકા ઘટ્યો હતો અને સતત બીજા અઠવાડિયે તેમાં નબળાઈ જોવા મળી હતી. એસએન્ડપી 500માં 1.4 ટકા અને નેસ્ડેકમાં 2 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ સાથે બંને ઈન્ડેક્સમાં સતત ત્રણ અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી તેજીનો સિલસિલો તૂટી ગયો હતો.
નિફ્ટી મિડકેપ ઇન્ડેક્સ ૮૨ પોઈન્ટ વધીને ૬૩,૮૧૭ પર બંધ થયો હતો. આને સરળ રીતે સમજીએ તો, મોટી કંપનીઓના શેરોમાં વેચવાલી હતી, પરંતુ બજારના મધ્યમ ભાગમાં પસંદગીના શેરોમાં ખરીદારી ચાલુ રહી. સિમેન્સ, સેઈલ અને ગ્લેનમાર્ક ફાર્માદિવસના મુખ્ય મિડકેપ ગેનર્સમાં સામેલ હતા.
માર્કેટ બ્રેડ્થ ન્યુટ્રલ રહી. માર્કેટ બ્રેડ્થનો અર્થ એ છે કે આખા બજારમાં કેટલા શેર વધ્યા અને કેટલા ઘટ્યા. ન્યુટ્રલ બ્રેડ્થ દર્શાવે છે કે વધવા અને ઘટવાવાળા શેરોની સંખ્યામાં બહુ મોટો તફાવત ન હતો. એટલે કે ઇન્ડેક્સ લાલ નિશાનમાં હતો, પરંતુ બજારમાં વ્યાપક રીતે વેચવાલી નહોતી.
મેટલ્સ બન્યા બજારના હીરો
બેન્કિંગ શેરોએ જો બજારની સ્થિતિ બગાડી, તો મેટલ સ્ટોક્સે તેને સંભાળવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો. નિફ્ટીની 50 કંપનીઓમાંથી માત્ર 20 શેર વધીને બંધ થયા હતા. જેમાં હિન્ડાલ્કો અને જેએસડબલ્યુ સ્ટીલ સૌથી મજબૂત ગેનર્સમાં સામેલ હતા. ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝ (ડીઆરએલ) માં પણ સારી ખરીદારી જોવા મળી હતી.
મેટલ કંપનીઓમાં તેજીના કારણે નિફ્ટી 24,200 ની ઉપર બંધ થવામાં સફળ રહ્યો. સેઈલમાં આવેલી તેજીએ મિડકેપ ઇન્ડેક્સને પણ સહારો આપ્યો.
અહીં એક વાત સમજવી જરૂરી છે. કોઈ દિવસે આખું બજાર નબળું હોવા છતાં કોઈ એક સેક્ટર સારું પ્રદર્શન કરી શકે છે. તેને સેક્ટોરલ રોટેશન કહેવાય છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો રોકાણકારો એક સેક્ટરમાંથી પૈસા કાઢીને બીજા સેક્ટરમાં લગાવે છે. સોમવારે આ જ પૈસા મેટલ કંપનીઓ તરફ જતા જોવા મળ્યા હતા.
બજારમાં આજે આ શેરો ચર્ચામાં રહ્યા
* વિશાલ મેગા માર્ટ: કંપનીના સીઈઓની આગામી 5 વર્ષ માટે ફરીથી નિમણૂક થતાં શેર 10% ઉછળ્યો. બજારે આ નિર્ણયને મેનેજમેન્ટની સાતત્યતા અને સ્થિરતા તરીકે આવકાર્યો છે.
* મુથૂટ અને મણપ્પુરમ ફાઇનાન્સ: સોનાના વધતા ભાવને કારણે આ બંને ગોલ્ડ લોન કંપનીઓના શેરોમાં 2 થી 6% ની તેજી જોવા મળી. સોનું મોંઘું થતાં તેમની પાસે ગીરો રાખેલા સોનાની કિંમત (સિક્યોરિટી) વધી છે.
* બીએલએસ: શેંગેન વિઝાની તપાસનો દાયરો વધવાની આશંકાએ રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાયો અને શેરમાં 11% નો મોટો કડાકો આવ્યો, જો કે કંપનીએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.
* શાંતિ ગિયર્સ: કંપનીના પ્રમોટરોએ પોતે જ હિસ્સેદારી (શેર) વધારતા રોકાણકારોનો ભરોસો વધ્યો છે, જેના કારણે આ શેર માત્ર બે જ દિવસમાં 50% જેટલો ઉછળ્યો છે.
* ડિફેન્સ શેર્સ: આ સેક્ટરમાં મિશ્ર વલણ રહ્યું. કોચિન શિપયાર્ડ વધારા સાથે બંધ થયો, જ્યારે હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડના શેરમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો.
શુગર સ્ટોક્સમાં પ્રોફિટ બુકિંગ
શુગર કંપનીઓમાં તેજી ટકી શકી નહીં અને મોટાભાગના શુગર શેરો ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા. બલરામપુર ચીનીનો શેર આશરે ૫ ટકા જેટલો ગગડ્યો હતો.
અહીં મુખ્ય કારણ પ્રોફિટ બુકિંગ રહ્યું હતું. પ્રોફિટ બુકિંગનો સરળ અર્થ એ છે કે જે રોકાણકારોએ પહેલા નીચા ભાવે શેર ખરીદ્યા હતા, તેમણે તેજી આવ્યા પછી પોતાનો નફો મેળવવા માટે શેર વેચી દીધા. જ્યારે મોટી સંખ્યામાં લોકો આવું કરે છે, ત્યારે સારા સમાચાર હોવા છતાં પણ શેરનો ભાવ નીચે આવી શકે છે.
ભારતીય રૂપિયો સોમવારે યુએસ ડોલર સામે નજીવા ઘટાડા સાથે બંધ થયો હતો, જ્યાં એક ડોલરની કિંમત 95.75 રૂપિયા રહી હતી. શુક્રવારે રૂપિયો પ્રતિ ડોલર 95.70 પર બંધ થયો હતો, જે દર્શાવે છે કે રૂપિયામાં 5 પૈસાનો ઘટાડો થયો છે. રૂપિયાના નબળા થવાનો અર્થ એ છે કે હવે એક ડોલર ખરીદવા માટે પહેલા કરતા વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. આપેલી માહિતીમાં રૂપિયાની નબળાઈનું કોઈ ખાસ કારણ જણાવવામાં આવ્યું નથી.
શેરબજારમાં હવે આગળ શું?
જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સના રિસર્ચ હેડ વિનોદ નાયરના જણાવ્યા અનુસાર બજારમાં સાવચેતીનો માહોલ હાવી રહ્યો હતો. રોકાણકારો ઇરાન પર અમેરિકાના નવા પ્રતિબંધોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પ્રોફિટ બુકિંગના કારણે બ્રન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ થોડા નરમ પડ્યા હતા, પરંતુ તે હજુ પણ પ્રતિ બેરલ ૯૦ ડોલરની ઉપર બનેલા છે. ઇરાન તરફથી ઓઇલ સપ્લાય ઘટવાની અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં તણાવની આશંકા કિંમતોને ટેકો આપી રહી છે.
આરબીઆઈના તાજેતરના હોકિશ વલણે પણ બજાર પર દબાણ વધાર્યું છે. હોકિશનો અર્થ એ છે કે મોંઘવારી રોકવા માટે વ્યાજ દરો ઊંચા રાખવાના સંકેત આપવા. આના કારણે સ્થાનિક બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થયો અને રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટી ગઈ.
નબળા એશિયન બજારોના કારણે ભારતીય શેરબજાર આખો દિવસ નીચે રહ્યું હતું, જેમાં લાર્જકેપ શેરોએ વધુ નબળું પ્રદર્શન કર્યું હતું. કોમોડિટીની મજબૂત કિંમતોને કારણે મેટલ શેરો વધ્યા હતા. બીજી તરફ, સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી માર્ક-ટુ-માર્કેટ નુકસાનની આશંકાએ બેન્કિંગ, ખાસ કરીને પીએસયુ બેંક શેરો પર દબાણ વધાર્યું હતું.

