VIDEO: ભારત જ નહીં, દુનિયાભરમાં ખાંડનું સંકટ, આ દેશના કારણે મોંઘી થઈ રહી છે ખાંડ
છેલ્લું અપડેટ : 23 Aug 2026
ભારતમાં તહેવારોની (Festival Season) શરૂઆત પહેલાં જ ખાંડના વધતા ભાવ (Sugar Prices) લોકોની ચિંતા વધારી રહ્યા છે. જોકે હવે ખાંડ મોંઘી થવાની અસર માત્ર ભારત પૂરતી સીમિત રહી નથી. સમગ્ર વિશ્વમાં (Global Market) ખાંડના પુરવઠા (Sugar Supply) પર દબાણ વધી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે બ્રાઝિલની ઇથેનોલ (Ethanol) નીતિ અને બદલાતું હવામાન (Weather Change) વૈશ્વિક ખાંડ સંકટના મુખ્ય કારણો બની રહ્યા છે.
ભારતમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ઘટ્યું
ભારતમાં ચાલુ સીઝનમાં ખાંડનું ઉત્પાદન આશરે 306 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) રહેવાનો અંદાજ છે. અગાઉ શેરડી ઉત્પાદક રાજ્યો દ્વારા લગભગ 343 LMT ઉત્પાદનનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. શેરડીના પાકમાં રેડ રોટ (Red Rot) અને ટોપ બોરર (Top Borer) જેવા રોગોની અસર થઈ છે. આ ઉપરાંત સમય પહેલાં થયેલા ભારે વરસાદ અને પાણી ભરાવાથી (Waterlogging) પણ શેરડીના પાકને નુકસાન થયું છે.
સરકારનું કહેવું છે કે ઉત્પાદન અંદાજ કરતાં ઓછું હોવા છતાં દેશમાં પૂરતો ખાંડનો સ્ટોક (Sugar Stock) ઉપલબ્ધ છે, જે ઓક્ટોબરમાં નવી પિલાણ સીઝન શરૂ થાય ત્યાં સુધી ઘરેલુ માંગ પૂરી કરી શકે છે.
બ્રાઝિલમાં ઇથેનોલ તરફ વધ્યો ઝોક
વિશ્વમાં શેરડીનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન કરનારા દેશોમાં બ્રાઝિલ પ્રથમ ક્રમે છે. વૈશ્વિક શેરડી ઉત્પાદનમાં બ્રાઝિલનો હિસ્સો આશરે 24 ટકા, જ્યારે ભારતનો હિસ્સો લગભગ 16 ટકા છે.
બ્રાઝિલમાં ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ (Crude Oil Prices) અને ઇથેનોલની વધતી માંગને કારણે શેરડીનો ઉપયોગ ખાંડ કરતાં ઇથેનોલ બનાવવા માટે વધુ થઈ રહ્યો છે. બ્રાઝિલે ફરજિયાત ઇથેનોલ મિશ્રણ (Ethanol Blending)નો દર વધારીને 32 ટકા કર્યો છે. અગાઉ આ દર 30 ટકા હતો. પરિણામે ખાંડના ઉત્પાદન માટે ઉપલબ્ધ શેરડીમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
હવામાન પણ બની રહ્યું છે મોટું કારણ
વિશ્વભરમાં બદલાતી હવામાન પરિસ્થિતિ (Climate Conditions) પણ ખાંડના ઉત્પાદનને અસર કરી રહી છે. અલ નીનો (El Niño)ની અસરને કારણે બ્રાઝિલના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદમાં વિલંબ અને તાપમાનમાં વધારો થયો છે. ભારત અને થાઈલેન્ડ જેવા મોટા શેરડી ઉત્પાદક દેશોમાં પણ હવામાનની અનિશ્ચિતતા ચિંતાનો વિષય છે.
અમેરિકન કોમોડિટી માર્કેટ (Commodity Market)માં ખાંડના વાયદાના ભાવ પણ ઊંચા સ્તરે પહોંચી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે 2026/27માં વૈશ્વિક ખાંડની અછત (Global Sugar Deficit) વધી શકે છે. જો ઉત્પાદન અને પુરવઠા પર આ જ રીતે દબાણ રહેશે તો આગામી સમયમાં વિશ્વભરમાં ખાંડના ભાવ વધુ વધી શકે છે.
