શું AI તેજીનો અંત આવી રહ્યો છે? જેફરીઝના ક્રિસ વુડની મોટી ચેતવણી; મોટા પાયે રોકાણ બની શકે છે સૌથી મોટું જોખમ

શું AI ક્ષેત્રમાં જોરદાર તેજી અટકવાની છે? જેફરીઝ ખાતે ઇક્વિટી સ્ટ્રેટેજીના ગ્લોબલ હેડ ક્રિસ વુડે AI ઉદ્યોગ અંગે એક મોટી ચેતવણી જારી કરી છે. તેઓ સૂચવે છે કે AI તેજી ગતિ ગુમાવી શકે છે - ચિપ્સની માંગમાં ઘટાડાને કારણે નહીં, પરંતુ જ્યારે બજારને ખ્યાલ આવશે કે મોટી ટેક કંપનીઓ અને અગ્રણી AI લેબ્સ તેમના વિશાળ, બહુ-અબજ ડોલરના રોકાણો પર પૂરતું વળતર ઉત્પન્ન કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. વુડના મતે, જો રોકાણો અપેક્ષિત વળતર ન આપે તો 'ભૂલભરેલા રોકાણ' અંગેની ચિંતા AI ક્ષેત્રના ઉછાળા પર બ્રેક લગાવી શકે છે.

ક્રિસ વુડે તેમના તાજેતરના ન્યૂઝલેટર, 'ગ્રીડ એન્ડ ફિયર' માં, AI ક્ષેત્રમાં થઇ રહેલા રોકાણને તેમની કારકિર્દીનો "સૌથી મોટો મૂડીખર્ચ ચક્ર" (કેપેક્સ સાયકલ) ગણાવ્યો છે. તેમણે નોંધ્યું છે કે મુખ્ય વૈશ્વિક ટેક કંપનીઓ અને ચિપ ઉત્પાદકો નવા ડેટા સેન્ટરો બનાવવા અને કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા વધારવા માટે ઝડપથી અબજો ડોલર ખર્ચ કરી રહ્યા છે. જો કે, જો આ જંગી રોકાણ પૂરતું વળતર ઉત્પન્ન કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તે ભવિષ્યમાં AI ક્ષેત્ર માટે એકમાત્ર સૌથી મોટું જોખમ બની શકે છે.

એક ઉદાહરણ આપતાં, તેઓએ નોંધ્યું કે વિશ્વની સૌથી મોટી ચિપ ઉત્પાદક TSMC એ 2026 માટે તેના મૂડી ખર્ચ (મૂડીખર્ચ) ની આગાહી વધારીને $56 બિલિયન કરી છે, જે ગયા વર્ષના $41 બિલિયનથી વધુ છે. દરમિયાન, તાઇવાનમાં જેફરીઝના ભાગીદાર - ફુબોન રિસર્ચનો અંદાજ છે કે TSMC નો મૂડીખર્ચ 2027 સુધીમાં $65 બિલિયન અને $70 બિલિયનની વચ્ચે વધી શકે છે. AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં આ મોટા રોકાણની અસર તાઇવાનના અર્થતંત્ર પર પણ દેખાય છે. વર્ષ 2026ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશની જીડીપી વાર્ષિક આધાર પર 14.55 ટકા વધી છે. દરમિયાન, મે મહિના પહેલાના ત્રણ મહિનામાં નિકાસ ઓર્ડરમાં 53.4%નો વધારો થયો છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે AI-સંબંધિત રોકાણ તાઇવાનના અર્થતંત્રને મજબૂત ગતિ આપી રહ્યું છે.

ક્રિસ વુડના મતે, 2026 સુધીમાં TSMCના કુલ આવકમાં AI-સંબંધિત માંગનો હિસ્સો આશરે 31% રહેવાનો અંદાજ છે. તેમણે નોંધ્યું છે કે આ દર્શાવે છે કે વર્તમાન રોકાણ ચક્રે કેવી રીતે ઝડપથી AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. જો કે, જો આ રોકાણો ભવિષ્યમાં અપેક્ષિત વળતર આપવામાં નિષ્ફળ જાય છે, તો AI ક્ષેત્રમાં વર્તમાન તેજીને મોટી અસર થઈ શકે છે. AI ઉદ્યોગમાં વધતી જતી માંગને સમજવા માટે 'જેવોન્સ પેરાડોક્સ' (Jevons Paradox) ને સમજવું આવશ્યક છે.

ક્રિસ વુડ જણાવે છે કે, AI ઉદ્યોગમાં વધતી જતી માંગને સમજવા માટે 'જેવોન્સ પેરાડોક્સ'ને સમજવું ખૂબ મહત્વનું છે. આ ખ્યાલ સૂચવે છે કે જ્યારે કોઈ ટેક્નોલોજી સસ્તી અને ઉપયોગમાં વધુ કાર્યક્ષમ બને છે, ત્યારે લોકો તેનો વપરાશ ઘટાડતા નથી; તેના બદલે, તેઓ તેનો વધુ ઉપયોગ કરે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, AI મોડલ્સ જેટલા સસ્તા અને ઝડપી બનશે, તેટલી જ ઝડપથી તેની માંગમાં વધારો થશે. વુડ માને છે કે AI માટે જરૂરી હાર્ડવેર અને મેમરી ચિપ્સ બનાવતી કંપનીઓને આ વધતી માંગનો સૌથી વધુ ફાયદો થશે. તેણીએ તેમને 'પિક્સ એન્ડ શોવલ્સ' કંપનીઓ ગણાવી છે. તેણીના મતે, AI રોકાણ સ્પર્ધામાં લગભગ સાડા ત્રણ વર્ષ પછી, DRAM અને મેમરી ચિપ ઉત્પાદકો હવે રોકાણકારો માટે સૌથી મજબૂત વિકલ્પો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.

ક્રિસ વુડે માઇક્રોનના સીઈઓ સંજય મેહરોત્રાના એક નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો. મેહરોત્રાના મતે, AI ના યુગમાં, મેમરી હવે ફક્ત કમ્પ્યુટરનો એક ઘટક નથી રહ્યો પરંતુ સમગ્ર AI ટેકનોલોજી માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાત બની ગઈ છે. વુડ નોંધે છે કે વિશ્વની ત્રણ સૌથી મોટી DRAM કંપનીઓ હવે એટલી મજબૂત સ્થિતિમાં છે કે તેઓ ગ્રાહકો સાથે બહુ-વર્ષીય પુરવઠા કરારો કરી રહી છે.

વિવિધ કંપનીઓના AI મોડેલો વચ્ચેનું અંતર ઘટી રહ્યું છે

ક્રિસ વુડે AI ઉદ્યોગ સામેના બીજા એક મોટા જોખમ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. તેમણે નોંધ્યું છે કે લાર્જ લેન્ગવેજ મોડેલો (LLM) ઝડપથી સામાન્ય બની રહ્યા છે; પરિણામે, વિવિધ કંપનીઓના AI મોડેલો વચ્ચેનું અંતર ઘટી રહ્યું છે, અને તેમની કિંમતો સતત ઘટી રહી છે. તેમણે હોંગકોંગ-લિસ્ટેડ કંપની Z.ai ના નવા મોડેલ, GLM-5.2 નું ઉદાહરણ આપ્યું.

વુડના મતે, નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આ મોડેલ કોર્પોરેટ એપ્લિકેશનોમાં એન્થ્રોપિકના મોડેલની સમકક્ષ પ્રદર્શન કરે છે, છતાં ટોકન દીઠ તેની કિંમત ફક્ત એક ચતુર્થાંશ છે. ઓછી કિંમતના ચાઇનીઝ AI મોડેલો ઝડપથી લોકપ્રિયતા મેળવી રહ્યા છે. વુડના મતે, ઓછી કિંમતના ચાઇનીઝ AI મોડેલો વધુને વધુ લોકપ્રિય બની રહ્યા છે. ટોચના ચાઇનીઝ AI મોડેલોએ 21 જૂનના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન ઓપનરાઉટર પ્લેટફોર્મ પર 21.37 ટ્રિલિયન ટોકન્સનું પ્રોસેસિંગ કર્યું હતું, જ્યારે એપ્રિલના અંતમાં આ આંકડો 4.37 ટ્રિલિયન ટોકન્સનો હતો. તેનાથી વિપરીત, ટોચના યુએસ AI મોડેલોએ સમાન સમયગાળા દરમિયાન માત્ર 5.76 ટ્રિલિયન ટોકન્સનું પ્રોસેસિંગ કર્યું હતું. તેણી નોંધે છે કે આ પરિવર્તન સૂચવે છે કે AI મોડેલો ધીમે ધીમે કોમોડિટી બની રહ્યા છે. આનાથી મોંઘા પશ્ચિમી AI મોડેલ્સ વિકસાવતી કંપનીઓની કમાણી પર સીધી અસર પડી શકે છે.

AI ક્ષેત્ર માટે સૌથી મોટો ખતરો શું છે?

ક્રિસ વુડ માને છે કે AI ક્ષેત્ર સામેનો સૌથી મોટો પડકાર ચિપ્સનો વધુ પડતો પુરવઠો નથી. વાસ્તવિક જોખમ એ છે કે મોટી ટેક કંપનીઓ અને AI લેબ્સ તેમના મોટા રોકાણો અનુસાર વળતર ઉત્પન્ન કરવામાં નિષ્ફળ જઈ શકે છે. જોકે, વુડે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે હાલમાં AI ક્ષેત્રની અંદર રોકાણમાં મંદી આવવાના કોઈ સંકેતો નથી. તેમનું એમ પણ માનવું છે કે યુએસમાં બેંકિંગ નિયમો હળવા કરવાથી AI ક્ષેત્રને ફાયદો થશે.

ક્રિસ વુડે પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં કયા ફેરફારો કર્યા?

ક્રિસ વુડ હાલમાં AI ક્ષેત્રમાં તાત્કાલિક તીવ્ર ઘટાડાની આગાહી કરી રહ્યા નથી. જોકે, તેમણે પોતાના રોકાણ પોર્ટફોલિયોમાં ગોઠવણો કરી છે. તેમણે પોતાના મોડેલ પોર્ટફોલિયોમાં SK Hynix અને Kioxiaનો સમાવેશ કર્યો છે, જેમાં શરૂઆતના 4% દરેકનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, તેમણે સેમસંગ ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં પોતાનો હિસ્સો વધાર્યો છે.