દુનિયાનું સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ! કિંમત સાંભળીને તમે પણ ચોંકી જશો, ભારત કે અમેરિકા રેસમાં જ નથી!

પેટ્રોલિયમ દુનિયામાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા ઇંધણોમાં સામેલ છે અને વૈશ્વિક પરિવહન વ્યવસ્થાનો મોટો ભાગ આના પર જ નિર્ભર કરે છે. જો કે, દરેક દેશમાં પેટ્રોલની કિંમત એક સરખી હોતી નથી. તેની કિંમત ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે.
પેટ્રોલિયમ આજની તારીખમાં દુનિયાનું સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું ઇંધણ છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે સમગ્ર ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેક્ટરની કરોડરજ્જુ બનેલું છે. જો કે, દુનિયાના દરેક દેશમાં પેટ્રોલની કિંમતો એક સરખી નથી. ટેક્સ, રિફાઇનરીઓ અને તેલ ભંડારો સુધીની પહોંચ, કરન્સી એક્સચેન્જ રેટ અને સરકારી સબસિડી જેવા ઘણા કારણોસર અલગ-અલગ દેશોમાં તેલના ભાવ બદલાઈ જાય છે.
આજના સમયમાં ભારત પોતાની ઇંધણની જરૂરિયાતોનો 90 ટકાથી વધુ હિસ્સો વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે અને અહીં પેટ્રોલ હાલમાં 100 રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી વધુ ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. પરંતુ જો વૈશ્વિક સ્તરે પેટ્રોલની કિંમતોનો ચાર્ટ જોઈએ, તો ભારત બરાબર મધ્યમાં આવે છે. દુનિયામાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ લીબિયામાં મળે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દુનિયાનું સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ કયા દેશમાં વેચાઈ રહ્યું છે?
જ્યારે દુનિયાના સૌથી મોંઘા પેટ્રોલની વાત આવે છે, ત્યારે ઘણા લોકોના મગજમાં અમેરિકા કે ભારતનું નામ આવી શકે છે, પરંતુ સત્ય કંઈક અલગ જ છે:
દુનિયામાં સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ હોંગકોંગ (Hong Kong)માં વેચાય છે. હોંગકોંગ ચીનનું એક વિશેષ વહીવટી ક્ષેત્ર છે, જે ન્યૂયોર્ક અને લંડન પછી દુનિયાનું ત્રીજું સૌથી મોટું નાણાકીય કેન્દ્ર પણ છે.
હૈરાન કરનારી કિંમત: હોંગકોંગમાં આ સમયે પેટ્રોલની કિંમત 31.94 હોંગકોંગ ડોલર (HK$) છે. જો ભારતીય રૂપિયામાં તેની ગણતરી કરવામાં આવે, તો આ લગભગ ₹384.57 પ્રતિ લીટર થાય છે.
હોંગકોંગમાં પેટ્રોલ આટલું બધું મોંઘું કેમ છે?
હોંગકોંગમાં ઇંધણની કિંમતો આસમાનને આંબવા પાછળ ઘણા મોટા અને નક્કર કારણો કામ કરી રહ્યા છે:
આયાત પર ભારે નિર્ભરતા: હોંગકોંગ પાસે પોતાના તેલ ભંડાર નથી. અહેવાલો અનુસાર, તે પોતાની ઇંધણની જરૂરિયાતોનો 75 ટકાથી વધુ હિસ્સો આયાત કરે છે.
ભારેખમ સરકારી ટેક્સ: ત્યાંની સરકાર ઇંધણની આયાત પર ખૂબ જ ભારે ડ્યુટી (ટેક્સ) વસૂલે છે.
જમીનની ભારે કિંમત: હોંગકોંગમાં પેટ્રોલ પંપ ખોલવા માટે જમીનની કિંમત ખૂબ જ વધારે છે. મોંઘી જમીનને કારણે તેલનો ખર્ચ વધી જાય છે.
પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટને પ્રોત્સાહન આપવું: સરકાર દ્વારા આટલો ભારે ટેક્સ લગાવવા પાછળ એક ખાસ હેતુ પણ છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે પેટ્રોલ મોંઘું થવા પર સામાન્ય જનતા પોતાની ખાનગી ગાડીઓના બદલે પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરે.
ભારત અને હોંગકોંગમાં પેટ્રોલની કિંમતોમાં કેટલો તફાવત છે?
જો આપણે ભારત અને હોંગકોંગમાં ઇંધણની કિંમતોની પરસ્પર સરખામણી કરીએ, તો તફાવત અત્યંત ચોંકાવનારો છે:
ભારતની સ્થિતિ: ભારત પોતાની ઇંધણની જરૂરિયાતોનો 90 ટકાથી વધુ આયાત કરે છે. અહીં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં વેટ (VAT)ના દર અલગ હોવાને કારણે રાજ્યોના હિસાબે પેટ્રોલની કિંમતો બદલાય છે. ભારતમાં પેટ્રોલની કિંમત મુખ્યત્વે 102 રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી લઈને 114 રૂપિયા પ્રતિ લીટરની વચ્ચે બનેલી છે.
હોંગકોંગ સાથે સરખામણી: હોંગકોંગમાં પેટ્રોલની કિંમત 384.57 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે. આનો અર્થ એ થયો કે હોંગકોંગમાં પેટ્રોલની કિંમતો ભારતના મુકાબલે લગભગ 256 ટકા વધુ છે.

