Tech News : મોટાભાગની UPIથી જ છેતરપિંડી, દરેક લોકો જાણો આ 5 મહત્વપૂર્ણ બાબતો
છેલ્લું અપડેટ : 15 Dec 2025
ડિજિટલ પેમેન્ટના યુગમાં UPI એ પૈસાના વ્યવહારોને અતિ સરળ બનાવી દીધા છે. પરંતુ આ સેવા જેટલી અનુકૂળ છે, તે છેતરપિંડીનો ભોગ પણ બને છે, ખાસ કરીને જ્યારે આખું કુટુંબ એક જ એકાઉન્ટ અથવા એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરે છે. તાજેતરના અહેવાલો દર્શાવે છે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં સાયબર ગુનેગારો સ્ક્રીન-શેરિંગ એપ્લિકેશન્સ, નકલી રિફંડ લિંક્સ, સમાન ગ્રાહક કસ્ટમર કેર નંબરો અને સૌથી સામાન્ય "કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ"નો ઉપયોગ બહાના તરીકે કરે છે.
તેથી UPIનો ઉપયોગ ફક્ત એપ્લિકેશન્સ ડાઉનલોડ કરવા અથવા પૈસા મોકલવાથી જ નહીં, પરંતુ સ્માર્ટ અને સાવધાનીપૂર્વક કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમે તમારા માતાપિતા, દાદા-દાદી અથવા બાળકો UPIનો ઉપયોગ કરે છે, તો કેટલીક સરળ પણ અસરકારક ટેવો અપનાવવાથી તમારા અને તમારા પરિવારના પૈસા સુરક્ષિત રાખવામાં મદદ મળી શકે છે. અહી જાણો કેટલાક પગલાં જોઈએ જે દરેક ઘરમાં હોવા જોઈએ.
UPI છેતરપિંડીના જોખમથી કેવી રીતે બચવું
છેતરપિંડી કરનારાઓ ભંડોળ ઉપાડવા માટે 'કલેક્ટ' વિનંતીઓ મોકલે છે. ઘણી વખત લોકો વિચાર્યા વિના તેને સ્વીકારે છે.
નકલી QR કોડનો પણ ઉપયોગ થાય છે, જે સ્કેન કરવામાં આવે ત્યારે ભંડોળ ટ્રાન્સફર થાય છે.
નકલી UPI/બેંક એપ્લિકેશનો અથવા નકલી વેબસાઇટ્સ જે અસલી એપ્લિકેશનો હોય તેવું લાગે છે તે તમારા ઓળખપત્રો ચોરી લે છે.
OTP/UPI પિન શેર કરવા: બેંકો અથવા એપ્લિકેશનો ક્યારેય અધિકૃત માહિતી માંગતી નથી, પરંતુ છેતરપિંડી કરનારાઓ ભંડોળ ઉપાડવા માટે આનો ઉપયોગ કરે છે.
UPI નો ઉપયોગ કરતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
1. પરિવારમાં સ્પષ્ટ નિયમો સ્થાપિત કરો
પરિવારના બધા સભ્યો (બાળકો, વૃદ્ધો અને ઓછી તકનીકીના લોકો) સાથે સંમત થાઓ કે ક્યારેય 'કલેક્શન' વિનંતીઓ સ્વીકારશો નહીં. OTP, UPI પિન અથવા બેંક વિગતો કોઈની સાથે શેર કરશો નહીં, ભલે તેને કહેવામાં આવે. મોટા વ્યવહારો માટે પહેલા ફોન પર પૂછપરછ કરવાની અથવા પુષ્ટિ કરવાની આદત બનાવો.
2. એકાઉન્ટ અને એપ્લિકેશન સુરક્ષા વધારો
નોંધપાત્ર નુકસાન ટાળવા માટે તમારા UPI-લિંક્ડ એકાઉન્ટમાં હંમેશા ઓછું બેલેન્સ રાખો. બેંક અથવા એપ્લિકેશનમાં વ્યવહાર મર્યાદા સેટ કરો. તમારા ફોન પર બાયોમેટ્રિક લોક સક્ષમ કરો અને UPI એપ્લિકેશનમાં PIN/ફિંગરપ્રિન્ટ લોક સક્ષમ કરો.
3. વ્યવહારો કરતી વખતે સાવધાની રાખો
જો તમે ઉતાવળમાં હોવ તો પણ, નામ, UPI ID અને QR કોડ કાળજીપૂર્વક તપાસો. સ્પેલિંગ, લોગો અને ડિઝાઇન તપાસો. જાહેર Wi-Fi પર ચુકવણી કરવાનું ટાળો. હંમેશા સુરક્ષિત નેટવર્ક અથવા મોબાઇલ ડેટા નેટવર્કનો ઉપયોગ કરો. કોઈપણ ઓફર, કેશબેક અથવા રિફંડ લિંક પર ક્લિક કરતી વખતે સાવચેત રહો. જો કોઈ ઓફર સાચી ન હોય તો તે ખૂબ સારી લાગે છે, તો પુનર્વિચાર કરો.
4. એપ અને ડિવાઇસ સુરક્ષા
ફક્ત સત્તાવાર ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અથવા એપ સ્ટોર પરથી જ UPI અથવા બેંક એપ્લિકેશન્સ ડાઉનલોડ કરો. નકલી લિંક્સ અથવા SMS ટાળો. હંમેશા તમારા ફોન પર એન્ટીવાયરસ અને સુરક્ષા અપડેટ્સ રાખો. વ્યવહારો પર નજર રાખવા માટે ટ્રાન્ઝેક્શન ચેતવણીઓ, SMS/સૂચના ચાલુ રાખો.
5. જો કોઈ છેતરપિંડી થાય તો તરત જ આ બાબતો કરો
જો તમને શંકા હોય કે તમારા એકાઉન્ટ અથવા UPI એપ્લિકેશન સાથે છેતરપિંડી થઈ છે: તાત્કાલિક બેંક અથવા UPI એપ્લિકેશન ગ્રાહક સેવાને કૉલ કરો અને એકાઉન્ટ બ્લોક કરો. નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ (cybercrime.gov.in) અથવા સ્થાનિક પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવો. બધા સ્ક્રીનશોટ, સંદેશાઓ અને ટ્રાન્ઝેક્શન ID સુરક્ષિત રાખો. આ રિફંડ મેળવવા અથવા કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં મદદ કરશે.