GSTV

જો વ્હોટ્સએપ ચેટ એન્ડ-ટૂ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ છે તો બોલિવુડ ચેટ તમામ સમયે લીક કેમ થતી રહે છે?

Last Updated on October 22, 2021 by pratik shah

વ્હોટ્સએપ ચેટ એન્ડ-ટૂ એન્ડ઼ એન્ક્રિપ્ટેડ હોય છે. ફેસબુક જેવી સ્વાવલંબી કંપનીએ હંમેશા તે બનાવીને રાખ્યું છે. એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શનનો અર્થ એ છે કે કિ પ્રેશક અને રિસિવર સિવાય કોઈપણ કોઇ સંદેશ વાંચી નહી શકતું., એટલે સુધી કે વ્હોટ્સએપ પણ નહીં. તો આટલા સખ્ત નિયમો બનાવ્યા છત્તાં પણ એવું કેમ થઈ રહ્યું છે કે જ્યારે પણ બોલિવુડ કાંડ થાય છે તો તેમાં શામેલ વ્યક્તિની વ્હોટસએપ ચેટ લીક થી જાય છે,અને એકસેસ કરવામાં આવે છે? તાજેતરમાં જ, બોલીવૂડ હસ્તીઓ દ્વારા વોટ્સએપ ચેટ લીક કરવાનો મામલો સામે આવ્યો છે.

WhatsApp

2020માં અભિનેત્રી રિયા ચક્રવર્તી સાથે સંબંધિત વોટ્સએપ ચેટ સમગ્ર ઇન્ટરનેટ પર પ્રસારિત કરવામાં આવી. પછી આપણે સૌએ જોયું કે, એક કથિત ડ્રગ ડીલર સાથે વાતચીત બાદ દીપિકા પાદુકોણ NCB કાર્યાલય જઇ રહી હતી. તાજેતરના જ કેસમાં બોલીવુડ અભિનેત્રી અનન્યા પાંડે સામેલ છે, જેને NCB એ શાહરૂખ ખાનના પુત્ર આર્યન ખાન સાથે વાતચીત બાદ કથિત રીતે અધિકારીઓ સમક્ષ બોલાવ્યો હતો.

WhatsApp

ફોન શારીરિક રીતે એક્સેસ કરવામાં આવે છે અને વપરાશકર્તાને તેને અનલોક કરવાનું કહેવામાં આવે છે. એકવાર અનલોક થયા પછી, બધી ચેટ્સ સુલભ છે. સ્ક્રીનશોટ લઈ શકાય છે, તેની નકલ કરી શકાય છે, તે શેર કરી શકાય છે.

ફોન શારીરિક રીતે એક્સેસ કરવામાં આવ્યો છે પરંતુ તે અનલોક નથી. આ કિસ્સામાં, ફોરેન્સિક ટીમો તેમનો થોડો જાદુ કરી શકે છે. વોટ્સએપ ચેટ્સ એનક્રિપ્ટ કરવામાં આવે છે પરંતુ થોડા અઠવાડિયા પહેલા સુધી ચેટ બેકઅપ્સ જે વોટ્સએપ ગૂગલ ડ્રાઇવ અથવા આઇક્લાઉડને બનાવી રહ્યું હતું તે એનક્રિપ્ટ કરવામાં આવ્યું ન હતું. આ ચેટ બેકઅપ્સ કેટલાક વિશિષ્ટ સાધનોનો ઉપયોગ કરીને એક્સેસ કરી શકાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે, એકવાર કોઈની પાસે ફોન હોય, તેના પરનો ડેટા કમ્પ્યુટરમાં ક્લોન કરી શકાય છે અને પછી ફોરેન્સિક ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને એક્સેસ કરી શકાય છે. તે જ સમયે, કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ માટે માન્ય કોર્ટ ઓર્ડર સાથે ગૂગલ અને એપલનો સંપર્ક કરવા અને તેમની પાસેથી વોટ્સએપ ચેટ બેકઅપ્સ (હમણાં સુધી અનએન્ક્રિપ્ટેડ) મેળવવાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે. ત્યારબાદ આ બેકઅપ્સને ફોરેન્સિક લેબમાં અલગ લઈ શકાય છે.અત્યારે પણ જ્યારે ચેટ બેકઅપ્સ એનક્રિપ્ટ કરી શકાય છે, ત્યારે વિકલ્પ વપરાશકર્તા દ્વારા સક્ષમ કરવો પડશે. તેથી, જ્યાં સુધી તમે વોટ્સએપને તમારા ચેટ બેકઅપ્સને એનક્રિપ્ટ કરવાનું સ્પષ્ટપણે ન કહો ત્યાં સુધી તે હજી પણ એનક્રિપ્ટેડ ફોર્મમાં રહેશે.

વૉટ્સએપે થોડા વર્ષો પહેલા જ એન્ડ ટુ એન્ડ ઈન્ક્રિપ્શન સિસ્ટમ અપનાવી હતી. એ સિસ્ટમનો અર્થ એવો થાય કે દરેક મેસેજ કોડમાં ફેરવાઈ જાય અને પછી તેને મોકલનાર કે મેળવનાર સિવાય વચ્ચેથી ટ્રેસ કરનાર કોઈ વાંચી ન શકે. વૉટ્સએપ ખુદ પણ વપરાશકર્તાઓના મેસેજ આ સિસ્ટમ પછી વાંચી શકતું નથી એવો તેનો દાવો છે.

એન્ડ-ટૂ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન છતાં પણ વોટ્સએપ ચેટને કેવી રીતે એક્સેસ કરી શકાય?

એન્ડ ટૂ એન્ડ એન્ક્રિપ્શન, જ્યારે સારી રીતે લાગ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ એક ગંભીર વ્યવસાય છે. એન્ડ-ટૂ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન ડેટામાં તોડવુ અસંભવ નથી. જો અસંભવ નહીં, તો વોટ્સએપ ચૈટ કેવી રીતે લીક થાય છે. મોટા ભાગના કેસોમાં વાસ્તવિકતા એવી છે કે, તે આવું કરી શકે નહીં. તેમ છતાંયે તેને એક્સેસ કરવામાં આવે છે. અને આ એક્સેસ બસ તેની સાથે જ થાય છે. આપનો ફોન અનલોક કરીને મને આપો. ભારતમાં સ્માર્ટફોન જેવા વ્યક્તિગત ઉપકરણોની પહોંચની આસપાસનો કાયદો ગુંચવાળા ભર્યો છે. અમેરિકા અથવા કેટલાય યુરોપિય દેશોમાં પોલીસ ફોન અને કોમ્પ્યુટરને જબ્ત કરવા અને શોધ પહેલા વોરન્ટની જરૂરિયાત હોય છે.

નવું ફીચર

વોટ્સઅપે એપ્રિલ 2016માં એન્ડ ટુ એન્ડ ઈન્ક્રિપ્શનની જાહેરાત કરી હતી. ઈન્ક્રિપ્શન એટલે સંદેશો સાંકેતિક ભાષામા ફેરવી નાખવો, જેથી અજાણી વ્યક્તિ તેને વાંચી કે સમજી શકે નહીં. હેકર્સ, સરકારી એજન્સીઓ, સાયબર ક્રિમિનલ કે બીજા કોઈ વ્યક્તિ વોટ્સએપ ચેટ હેક કરીને કે પછી અન્ય જોઈ શકે એવો ડર વપરાશકારોને કાયમી હોય છે. પણ વોટ્સએપના આ પગલાં પછી એ સ્થિતિ દૂર થયાનો વોટ્સઅપે દાવો કર્યો હતો. વોટ્સએપે ઈન્ક્રિપ્શન એટલે કે સંદેશાનું સાંકેતિકરણ એટલુ મજબૂત બનાવ્યુ છે કે હવે ખુદ વોટ્સએપ પણ તેમાં દખલ-અંદાજી કરી નહીં શકે અને વોટ્સએપ પણ એ મેસેજીસ ઉકેલી નહીં શકે. વોટ્સએપે આ સિસ્ટમને એન્ડ-ટુ-એન્ડ ગણાવી હતી. એટલે કે એવી ગુપ્તતા કે જેમાં મેસેજ મોકલનાર અને મેળવનાર વચ્ચે કોઈ આવી જ નહીં શકે. બાકી તો મેસેજીસ ઈન્ક્રિપ્ટ થાય અને ફરી ડિક્રિપ્ટ થાય એવી સગવડ પણ છે. ડિક્રિપ્ટ એટલે જરૃર પડયે સાંકેતિક ભાષામાં ફેરવાયેલા મેસેજને ફરી સરળ ભાષામાં ફેરવવો. પણ વોટ્સએપે એ પ્રથા રાખી નથી. એટલે કોઈ વોટ્સએપ પર મસેજ ડિક્રિપ્ટ કરવા દબાણ પણ કરી નહીં શકે.

whatsapp

આ તમામ ઘટનાઓ પરથી એક જ સવાલ ઉઠે છે કે શું વોટ્સએપ મેસેજ વાસ્તવમાં એન્ડ ટૂ એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ છે? અને ચેટ કેવી રીતે લીક થાય છે અથવા તો શું અન્ય દ્વારા એક્સેસ કરવામાં આવે છે? આપણે સમજાવવાની કોશિશ કરીએ છીએ.

WhatsApp

શું Whatsapp ખરેખર એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ છે?

Whatsappએ હંમેશા તે સુનિશ્નિત કર્યુ છે કે તેના તમામ મેસેજ એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ છે. આપવામાં આવેલા સિનારિયોમાં મેસેજને ફક્ત સેન્ડર અને રિસિવર દ્વારા વાંચી શકાય છે અને કોઇ ત્રીજી વ્યક્તિ તેને એક્સેસ ન કરી શકે, ત્યાં સુધી કે Whatsapp અને Facebook પણ નહીં. Whatsappનું એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન એક સિગ્નલ પ્રોટોકોલનો ઉપયોગ કરે છે જે થર્ડ પાર્ટી અને Whatsapp ને મેસેજ અથવા કૉલની એક્સેસથી રોકે છે.

કાનૂની પ્રવર્તમાન અધિકારી ઈમરજન્સી સ્થિતિમાં વપરાશકર્તાના ખાતાના રેકોર્ડને મેળવવા માટે વ્હોટસએપને સંપર્ક કરી શકે છે. કોઈપણ ખાતાની સ્ટોર સામગ્રી વિશેની જાણકારી, પ્રોફાઇલ ફોટો, જૂથ માહિતી અને માહિતી પુસ્તિકા, જો ઉપલબ્ધ હોય, તો શામેલ હોઈ શકે છે. એક વખત જાહેરાતો પછી, વ્હોટ્સએપ લાગુ કાયદા અને નીતિના આધાર પર કાયદાનું ઉલ્લંઘન, સાવચેતીપૂર્વક સમીક્ષા કરે છે, માન્ય છે અને જવાબ આપે છે.

જો કે, વ્હોટ્સએપનું FAQ પેજમાં ક્યાંય પણ ઉલ્લેખ નથી કરવામાં આવ્યો કે મેસેજિંગ એપ મેસેજ કન્ટેન્ટને કાયદા અમલીકરણ અધિકારીઓ સાથે શેર કરે છે. તેનું કારણ એ છે કે વોટ્સએપ મેસેજીસ ડિલિવર થયા બાદ સ્ટોર કરતું નથી અથવા આવા ડિલિવર કરેલા મેસેજીસના ટ્રાન્ઝેક્શન લોગ્સને સંગ્રહ કરતું નથી. સંદેશાઓ 30 દિવસ પછી WhatsApp સર્વરમાંથી હટાવી દેવામાં આવે છે. એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન, જે મૂળભૂત રીતે સક્રિય થાય છે, વોટ્સએપને તેના વપરાશકર્તાઓની ચેટ્સને એક્સેસ કરવાની મંજૂરી આપતું નથી.

READ ALSO

Related posts

ઈતિહાસ / 1885થી અત્યાર સુધી 64 એવી ઘટના બની જ્યારે કોંગ્રેસમાંથી અલગ થઈ નેતાઓએ બનાવ્યો પોતાનો અલગ પક્ષ, ઈન્દિરા ગાંધીએ પણ બે વખત છોડ્યો ‘હાથ’

Zainul Ansari

ગીર સોમનાથ / સફેદ માખીના રોગ સામે મળશે રક્ષણ: સુત્રપાડાના ખેડૂતે શોધ્યો રામબાણ ઈલાજ, નાળિયેરના ઉત્પાદનમાં પણ થશે વધારો

Zainul Ansari

ભારતીય રિઝર્વ બેન્કની નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠકમાં દરોમાં થશે ફેરફાર? શું સામાન્ય નાગરીકોને થશે લાભ!

pratik shah
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!