GSTV
Health & Fitness Life Religion Trending

તુલસી ઔષધિ અને મસાલો બંને છે. અથર્વવેદમાં લખેલી છે તુલસી વિશે આ ખાસ વાત, પૌરાણિક ગાથા સાથે જાણો તુલસીનું ગુણ

તુલસી

તુલસીના છોડને હિંદુ ધર્મમાં ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને તેને દેવીનો દરજ્જો મળે છે. આ એક એવો છોડ પણ છે, જેના ગુણધર્મો અને ઉપયોગિતાનું સંપૂર્ણ વર્ણન ધાર્મિક અને આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં કરવામાં આવ્યું છે. ઘરેલું ઉપચાર ઉપરાંત તુલસીનો ઉપયોગ ઘણી દવાઓમાં થાય છે. તેના પાંદડામાં જબરદસ્ત રોગપ્રતિકારક શક્તિ હોય છે. ખાસ વાત એ છે કે તુલસી ઔષધીની સાથે સાથે મસાલો પણ છે. ભારતીય સમાજ અને સંસ્કૃતિમાં તુલસીનું મહત્વ આ હકીકત પરથી જાણી શકાય છે, દરેક પરિવાર તેને પોતાના આંગણા કે દરવાજા પર લગાવવા માંગે છે. સાંજે તુલસીના છોડ નીચે દીવો પ્રગટાવવાની પ્રથા હજારો વર્ષોથી ચાલી આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આમ કરવાથી સાંજના સમયે તુલસીમાંથી નીકળતી સુગંધ દીવામાંથી નીકળતી ગરમી સાથે ભળીને હવાને શુદ્ધ કરે છે. એવું પણ કહેવાય છે કે આના દ્વારા સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે અને સુખ-શાંતિનો વાસ પણ હોય છે.

તુલસી

તુલસી એક ભારતીય છોડ છે. એવું કહેવાય છે કે તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં ઉદ્દભવ્યું હતું. પરંતુ પંજાબની સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી (ભટિંડા) એ પુષ્ટિ કરી છે કે તુલસીનો ઉદ્ભવ ઉત્તર મધ્ય ભારતમાં થયો હતો. તુલસી એ હજારો વર્ષ જૂનો છોડ છે. તેનું કારણ એ છે કે ભારતના સૌથી જૂના ધાર્મિક ગ્રંથ વેદોમાં તેનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. અથર્વવેદના એક સ્તોત્રમાં કહેવાયું છે કે ‘‘सरुपकृत त्वयोषधेसा सरुपमिद कृधि, श्यामा सरुप करणी पृथिव्यां अत्यदभुता. इदम् सुप्रसाधय पुना रुपाणि कल्पय॥’ અર્થ- શ્યામા તુલસી મનુષ્યનું રૂપ બનાવે છે, શરીર પરના સફેદ ડાઘ કે ત્વચા સંબંધિત અન્ય પ્રકારના રોગોનો નાશ કરવા માટે તે શ્રેષ્ઠ ઔષધ છે. હવે આ છોડ કુદરતી રીતે સમગ્ર વિશ્વમાં ભેજવાળી જમીનમાં જોવા મળે છે. પદ્મ પુરાણ અનુસાર, ‘તુલસીના પાન, ફૂલ, ફળ, મૂળ, ડાળી, છાલ, દાંડી અને માટી વગેરે બધું જ પવિત્ર છે.’

ધાર્મિક કથાઓમાં કહેવાયું છે કે દેવતાઓ અને દાનવો દ્વારા સમુદ્ર મંથન વખતે પૃથ્વી પર જે અમૃત મળ્યું હતું, તે તુલસીની અસરથી હતું. બીજી દંતકથા છે કે ભગવાન વિષ્ણુ જલંધર અસુરને મારવા માંગતા હતા, પરંતુ તેને મારી શક્યા ન હતા. દેવતાઓએ વિષ્ણુને જાણ કરી કે તેમની પત્ની વૃંદા કડક તપસ્વી છે અને તમારી પૂજા કરે છે. ભગવાન વિષ્ણુએ તેમની તપસ્યાનો ભંગ કર્યો, ત્યારબાદ જલંધરનો વધ થયો. તે તપસ્વીએ વિષ્ણુને પથ્થર (શાલિગ્રામ) બનવાનો શ્રાપ આપ્યો. લક્ષ્મીની વિનંતી પર, વૃંદાએ શ્રાપ પાછો ખેંચી લીધો અને તેના પતિ સહિત પોતાનો પ્રાણ છોડી દીધો. તેની રાખમાંથી એક છોડ ઉગ્યો જેનું નામ તુલસી હતું.

તુલસી

તુલસીના ગુણો

ભારતના મોટાભાગના પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં તુલસીનું વિશેષ મહત્વ છે. ચરકસંહિતામાં એવું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે કે તુલસી કફ, વિષ, શ્વાસ સંબંધી રોગો અને પાંસળીમાં દુખાવાનો નાશ કરે છે. તે પિત્ત કારક, કફ-ડિપ્રેસન્ટ અને શરીરની ગંધને દૂર કરે છે. સુશ્રુત સંહિતામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તુલસી કફ, વાટ, વિષ, શ્વસન, કફ અને દુર્ગંધ નાશક છે. અન્ય પૌરાણિક ગ્રંથ, ભવપ્રકાશમાં, એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે તુલસી એ પિત્તનાશક, વાત-કૃમિ અને દુર્ગંધનાશક છે. તે પાંસળીનો દુખાવો, અરૂચિ, ઉધરસ, શ્વાસ, હેડકી વગેરે મટાડે છે.

તુલસીનો ઉપયોગ ઘણી દવાઓમાં થાય છે તેમજ તેનો ઉપયોગ ચા અથવા ઉકાળો સ્વાસ્થ્યપ્રદ બનાવવા માટે મસાલા તરીકે પણ થાય છે. તે એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે જેમાં વિટામિન અને ખનિજો ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. તે બ્લડ શુગરના સ્તરને પણ નિયંત્રિત કરે છે. તુલસીના પાનનો રસ પીવાથી તાવ, શ્વાસનળીનો સોજો, ઉધરસ, પાચન સંબંધી ફરિયાદમાં આરામ મળે છે. કાનના દુખાવામાં પણ તુલસીના તેલનો ઉપયોગ થાય છે. આયુર્વેદમાં તેનો ઉપયોગ ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા અને નર્વસ ડિસઓર્ડરની સારવાર માટે થાય છે.

READ ALSO:

Related posts

ભારતીય રૂપિયો ફરી તૂટ્યો, પ્રતિ યુએસ ડોલરે 78.96નું થયું ઐતિહાસિક ભંગાણ

Hemal Vegda

પતિ શાહિદ કપૂરને પોતાની તરફ ખેંચી મીરાએ કરી દીધી કિસ, વિડીયો જોઈ તમે પણ શરમાઈ જશો

Damini Patel

રિલાયન્સ/ આગામી પેઢીને લગામ સોંપવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની, આકાશ અંબાણી બાદ ઈશાને મળી શકે છે આ વ્યવસાયની કમાન

Damini Patel
GSTV