GSTV
Business ટોપ સ્ટોરી

મોદી સરકારે સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા શરૂ કર્યાના છ વર્ષ પછી, દેશમાં 2.84 મિલિયન નોકરીઓ તેમજ સ્ટાર્ટઅપની નવી તકોનું સર્જન

લાખો લોકોને નોકરી આપવા માટે ભારતે તેના 100 યુનિકોર્ન માટે ઉત્સાહ વધાર્યો હોવા છતાં આને શક્ય બનાવવા માટે માળખાકીય વિકાસ-ખાસ કરીને ઓછા ખર્ચે ડેટા અને યુનાઇટેડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) દ્વારા ભજવવામાં આવતી ભૂમિકાને ઓળખવી મહત્વપૂર્ણ છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારે સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા પહેલની સ્થાપના કર્યાના છ વર્ષમાં, પરિબળોના સંયોજને દેશના કેટલાક તેજસ્વી દિમાગને સફળતાપૂર્વક ઉદ્યોગસાહસિકતા તરફની તેમની સફર પર આગળ વધવામાં મદદ કરી છે.

ભારત

સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મદદ કરવા માટે સરકારના સતત પ્રયાસોને કારણે નાણાકીય વર્ષ 2017માં માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ટાર્ટઅપ્સની સંખ્યા 726 થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2022 (21 માર્ચ, 2022 સુધીમાં) 66,359 થઈ ગઈ છે.

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત આ સ્ટાર્ટઅપ્સ 7.07 લાખથી વધુ રોજગાર સર્જન માટે જવાબદાર હતા. જૂન 2021 સુધી લગભગ 5.50 લાખ લોકોને રોજગાર આપતા 48,000 માન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સમાંથી આ એક મોટો ઉછાળો છે.

ભારતના 100 યુનિકોર્નોએ આજની તારીખે સરેરાશ 3,489 ફૂલ ટાઈમની નોકરીઓ બનાવી છે. જ્યારે 34 યુનિકોર્નએ 100 થી 854 સુધીની 1,000 નોકરીઓ બનાવી છે – બાકીના 66 એ 2.84 મિલિયન નોકરીઓમાંથી 2.83 મિલિયન નોકરીઓ બનાવી છે.

66 યુનિકોર્નમાંથી ટોચના 10માં 2.58 મિલિયન નોકરીઓનો સિંહફાળો છે, જે કુલના 90.5 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.

ઓલા તેના ઇકોસિસ્ટમમાં 1.5 મિલિયન ડ્રાઇવરો અને તેના રોલમાં 12,000 કર્મચારીઓ સાથે, સર્જાયેલી કુલ નોકરીઓમાં 53 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ પછી ઝોમેટો આવે છે, જેની પાસે 3.5 લાખ ડિલિવરી ભાગીદારો અને 4,259 કર્મચારીઓ છે, જે કુલ રોજગાર સર્જનના 12.4 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ફ્લિપકાર્ટ (7.85 ટકા), સ્વિગી (7.19 ટકા), અને દિલ્હી (3.10 ટકા) એ જોબ સર્જન લીગ ટેબલ પર ટોચના 5 યુનિકોર્નને પૂર્ણ કર્યા છે.

યુબીએસ સિક્યોરિટીઝ એશિયાના ફેબ્રુઆરી 2021ના અહેવાલમાં, વિશ્લેષકોએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે ભારત સરકારે UPI-આધારિત પેમેન્ટ સિસ્ટમને કોઈ મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ અથવા MDR વિના લોન્ચ કરી છે.

આ જ અહેવાલ દર્શાવે છે કે ભારતમાં UPI એ 2020 માં $373 બિલિયનના વાર્ષિક ગ્રોસ મર્ચેન્ડાઇઝ વેલ્યુ (GMV) સાથે 11 બિલિયન વ્યવહારો પર પ્રક્રિયા કરી હતી, જે 2019 માં $287 બિલિયન હતી.

અને ત્યારથી સંખ્યાની માત્રાવધી છે. આ વર્ષે 29 માર્ચ સુધીમાં, નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ નાણાકીય વર્ષ 2022માં $1.09 ટ્રિલિયન (અથવા રૂ. 83.45 લાખ કરોડ)ના UPI વ્યવહારો રેકોર્ડ કર્યા હતા, જે નાણાકીય વર્ષ 2021 દરમિયાન નોંધાયેલા રૂ. 41 લાખ કરોડ કરતાં વધુ છે.

નિઃશંકપણે, યુપીઆઈ મેટ્રોપોલિટન શહેરોની બહારના ગ્રાહકોને ઇન્ટરનેટ-આધારિત ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદાન કરતી ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે એક મજબૂત ઉત્પ્રેરક છે.

ઈન્ટરનેટના વધતા પ્રવેશે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સને મેટ્રો અને ટિયર-1 શહેરોથી આગળ વધવામાં પણ મદદ કરી છે. TRAI (ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા)ના ડેટા દર્શાવે છે કે માર્ચ 2022 સુધીમાં ભારતમાં 1.14 બિલિયનથી વધુ વાયરલેસ ટેલિકોમ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ છે. તેમાંથી, શહેરી સબ્સ્ક્રાઇબર્સ 624.23 મિલિયન હતા, અને 517.86 મિલિયન સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ગ્રામીણ ભારતના હતા.

વાયરલેસ ડેટા સર્વિસ પર ઑગસ્ટ 2019ના વિશ્લેષણાત્મક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઇન્ટરનેટ પેનિટ્રેશનને ડેટાની સરેરાશ કિંમત 2015માં રૂ. 226 પ્રતિ GBની સરખામણીમાં, વર્ષ 2018 દરમિયાન 11.78 રૂપિયા પ્રતિ GB હતી તે ઘટાડવાના સતત સરકારી પ્રયાસો દ્વારા પણ મદદ મળી છે. TRAI દ્વારા ભારતમાં 2020 માં ડેટાની કિંમત ઘટીને 10.9 રૂપિયા પ્રતિ GB થઈ છે.

ઓછી ડેટા કિંમત અને સસ્તા સ્માર્ટફોને ડ્રાઇવરો અને ડિલિવરી ભાગીદારોને મોટી સંખ્યામાં સ્ટાર્ટઅપ વર્કફોર્સમાં જોડાવા સક્ષમ બનાવ્યા છે.

ગરીબ પરિવારો પર પણ રોજગાર સર્જનની તેની પોતાની સકારાત્મક ગુણક અસર થઈ છે. સર્વેક્ષણ-આધારિત સંશોધને ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસ (TISS), હૈદરાબાદે અહેવાલ આપ્યો છે જેનું શીર્ષક છે ‘અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ’ છે. અહેવાલ અનુસાર, ડિલિવરી પર્સન્સનો પરિપ્રેક્ષ્ય દર્શાવે છે કે ડિલિવરી ભાગીદારોની સરેરાશ ચોખ્ખી આવકમાં બહુ ફરક નથી પડ્યો. ભલે તે ફૂલ ટાઇમ જોબ હોય કે પાર્ટ ટાઈમ.

જયારે ફૂલ ટાઈમ ડિલિવરી પાર્ટનર્સએ મહિને 15,500 રૂપિયાથી 35,500 રૂપિયા સુધીની આવક પેદા વ્યવસ્થાપિત કરી છે. તેમજ પાર્ટ ટાઈમ જોબમાં મહિને 14,647 રૂપિયા થી 34,000 રૂપિયા સુધીની આવક વ્યવસ્થાપિત કરી છે.

ડિલિવરી પર્સન માટે કામ પર ગરિમાના પ્રશ્નનું અન્વેષણ કરવા માટે, TISS હૈદરાબાદના સંશોધકોએ ડિલિવરી પાર્ટનર્સને તેમના પરિવાર તેમના કામને કેવી રીતે સમજે છે તે વિશે પૂછ્યું. અને 56 ટકા ઉત્તરદાતાઓએ હકારાત્મક પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. સ્પષ્ટપણે આવા પરિવારો માટે રોજગાર સર્જન તેમને ગરીબીમાંથી ઉન્નત કરવાની અને તેમના જીવનધોરણને સુધારવાની પ્રબળ સંભાવના ધરાવે છે.

ભારતના 100 યુનિકોર્ન પર ફરી વાત કરીએ ઓ, આ કંપનીઓ 2011 થી 331 બિલિયન ડોલરના સંયુક્ત મૂલ્યાંકન અને 62.9 બિલિયન ડોલરના સંચિત ભંડોળ સાથે સ્પષ્ટપણે ઝડપી ટ્રેક પર છે. જ્યારે 2021 માં 44 સ્ટાર્ટઅપ્સ એલિટ બિલિયન-ડોલર-વેલ્યુએશન ક્લબમાં જોડાયા હતા.વર્ષ 2022 માં અત્યાર સુધીમાં પ્રખ્યાત યુનિકોર્ન ક્લબમાં 15 નવા પ્રવેશકો છે.

READ ALSO

Related posts

મોટા સમાચારઃ મહારાષ્ટ્રની ઉદ્ધવ સરકારે પણ પેટ્રોલ- ડીઝલ પર ઘટાડ્યો વેટ, ભાજપ શાસિત રાજ્યો ક્યારે ઘટાડશે ભાવ ?

Zainul Ansari

કામની વાત / બચત ખાતાના કેટલા પ્રકાર છે?, જાણો તમારા માટે ક્યું ખાતુ રહેશે શ્રેષ્ઠ

Hardik Hingu

મોટા સમાચાર / આફ્રિકા વિરુદ્ધ ટી-20 શ્રેણી માટે ભારતીય ટીમની ઘોષણા, ‘જમ્મુ એક્સપ્રેસ’ ખેલાડીની એન્ટ્રી

Hardik Hingu
GSTV