GSTV
India News ટોપ સ્ટોરી

મુશ્કેલીમાંથી પસાર થઇ રહ્યા છે ચીન સાથેના સબંધ, એવામાં રશિયા-યુક્રેન વચ્ચેનો તણાવ ભારતને કેટલું કરશે પ્રભાવિત ?

દુનિયાભરમાં આ સમયે ઉથલ-પાથલની સ્થિતિ બનેલી છે. રશિયા અને યુક્રેનમાં જારી તણાવ વચ્ચે યુદ્ધનો મોટો ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે. રશિયાએ યુક્રેનને સ્વઘોષિત ગણરાજયોને અલગ દેશની માન્યતા આપી દીધી છે. બ્રિટનના પ્રધાનમંત્રી બોરીસ જોન્સનનું કહેવું છે કે રશિયા બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી સૌથી મોટી જંગની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બીડને યુક્રેન પર કોઈ પણ રુસી હુમલાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે.

આ દરમિયાન ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે ચીનને લઈને મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જર્મનીમાં આયોજિત મ્યુનિક સુરક્ષા પરિષદમાં સ્વીકાર્યું હતું કે આ સમયે ભારત અને ચીનના સંબંધો ખૂબ જ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે 45 વર્ષથી શાંતિનો માહોલ હતો, પરંતુ હવે ચીન સતત સરહદી સમજૂતીઓનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં સરહદ પર શું સ્થિતિ છે તેના પર પણ આપણા સંબંધ નિર્ભર છે.

એક તરફ સરહદ પર ચીનના વલણને જોતા રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેનો તણાવ ભારત માટે પણ ખતરનાક છે. કારણ કે ભારત રશિયા પાસેથી મહત્તમ સંરક્ષણ શસ્ત્રો ખરીદે છે. અમેરિકાએ પહેલા જ ચેતવણી આપી હતી કે જો યુક્રેન પર હુમલો થશે તો રશિયા પર અનેક પ્રતિબંધો લગાવવામાં આવશે, હવે પુતિને પૂર્વ યુક્રેનના બે વિસ્તારોને અલગ દેશ તરીકે માન્યતા આપતાં અમેરિકાએ પણ કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે. યુકે સહિત અન્ય દેશો પણ નિયંત્રણો લાદી રહ્યા છે. રશિયા સામેની આવી કાર્યવાહીથી ભારતની સંરક્ષણ આયાતને પણ અસર થઈ શકે છે.

સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતની રશિયા પર નિર્ભરતા વધુ છે

ભારત હાલમાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રે રશિયા પર સૌથી વધુ નિર્ભર છે. સ્વીડિશ સંસ્થા સ્ટોકહોમ ઈન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) અનુસાર, ભારત રશિયા પાસેથી 49% શસ્ત્રોની આયાત કરે છે. એટલે કે ભારતને મળતો અડધો લશ્કરી સપ્લાય રશિયામાંથી આવે છે.

SIPRI રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વિશ્વમાં સૌથી વધુ સંખ્યામાં સંરક્ષણ શસ્ત્રો ખરીદનારા દેશોમાં ભારત બીજા નંબરે છે. સાઉદી અરેબિયા 11 ટકા શેર સાથે નંબર વન પર છે. ભારતે રશિયા સાથે S-400 મિસાઈલ સિસ્ટમ અને AK-203 એસોલ્ટ રાઈફલ માટે પણ કરાર કર્યા છે.

શા માટે તે ભારત માટે સમસ્યા બની શકે છે?

તણાવની વચ્ચે અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની સહિત મોટાભાગના પશ્ચિમી દેશો યુક્રેનને સમર્થન આપી રહ્યા છે. રશિયા આ ક્ષણે એક પ્રકારનું અલગ લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં તેને સાથીઓની પણ જરૂર છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે અનુકૂળ સ્થિતિ શું હોઈ શકે? કારણ કે જો આપણે રશિયા સાથે જઈશું તો અમેરિકા અને બ્રિટન જેવા સંબંધોને અસર થઈ શકે છે અને જો યુક્રેન સાથે જઈશું તો રશિયા સાથેના સંબંધો બગડી શકે છે.

ભારત માટે ચિંતાની એક વાત એ છે કે રશિયાની જેમ ચીન પણ યુક્રેનને નાટોમાં સામેલ કરવા ઈચ્છતું નથી. જો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો ચીન રશિયા સાથે જાય તેવી પૂરી સંભાવના છે. સાથે જ જો અમેરિકા રશિયા પર પ્રતિબંધ લાદે છે તો ચીન રશિયાને સમર્થન આપી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રશિયા અને ચીન વચ્ચે નિકટતા વધશે જે ભારત માટે સારું રહેશે નહીં.

જો યુદ્ધ થાય અને રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે તો સંરક્ષણ સોદાને પણ અસર થશે. આવી સ્થિતિમાં ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રને અસર થશે. અને ચીન સાથે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે આવી સ્થિતિ ભારત માટે મુશ્કેલી વધારી શકે છે.

Read Also

Related posts

BIG BREAKING / યુરોપના મોન્ટેનેગ્રોમાં અંધાધૂંધ ગોળીબાર, અત્યાર સુધીમાં 11ના મોત

Hardik Hingu

શાંઘાઈમાં હેક થયો 4.85 કરોડ કોવિડ એપ યુઝર્સનો ડેટા, હેકરે કહ્યું- 4 હજાર ડોલરમાં ખરીદી લો

GSTV Web Desk

RBI-સરકાર માટે રાહત : ગ્રાહક સ્તરનો મોંઘવારી દર ઘટીને 4 મહિનાના તળિયે

GSTV Web Desk
GSTV