GSTV
Bollywood Trending

RIP લતા દીદી/ એ મેરે વતન કે લોગો… જે દિવસે કવિ પ્રદીપનો જન્મ થયો, એ જ દિવસે લતાએ અંતિમ શ્વાસ લીધા

લતાને કવિ પ્રદીપના ક્લાસિક ગીત – એ મેરે વતન કે લોગોમાંથી ગાવા માટે પ્રથમ મોટી ખ્યાતિ મળી. કેવો વિચિત્ર સંયોગ છે કે જે દિવસે કવિ પ્રદીપનો જન્મ થયો તે જ દિવસે લતાજી શાંત થઈ ગયા અને આજે દેશ માતા સરસ્વતીને વિસર્જન કરી રહ્યો છે.

દેશ રડી રહ્યો છે. એ દિવસે પણ રડ્યો હતો જ્યારે લતા મંગેશકરે એક નવા ગાયક તરીકે એ મેરે વતન કે લોગોં ગીત ગાયું હતું. ખુદ તત્કાલિન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુની આંખમાં આંસુ હતા. લતાનું આ અમર ગીત કવિ પ્રદીપે લખ્યું હતું. પ્રદીપનું આ ગીત લતાની ધૂનમાં અમર થઈ ગયું હતું અને આજ સુધી ગમે છે.

પરંતુ, આજે જ્યારે દેશ અને દુનિયા લતા માટે રડી રહી છે ત્યારે લતાજી સ્વર્ગના કોઈ ભાગમાં કવિ પ્રદીપ સાથે બેઠા હશે. તેમના આ ગીત માટે તેમને અભિનંદન. આજે તેમને જન્મદિવસની શુભકામનાઓ. આજે ત્રણેય પ્રદીપના આ ગીતને કારણે અમર છે – લતાજી, કવિ પ્રદીપ અને આ બંનેએ ગાયેલું આ ગીત પણ.

લતા મંગેશકરના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરી રહેલા દેશ માટે એ પણ મહત્વનું છે કે આજે કવિ પ્રદીપની જન્મજયંતિ પણ છે. એ જ કવિ પ્રદીપ જેમણે લખેલા ગીત ગાયા વિના દેશભક્તિનો કોઈ કાર્યક્રમ પૂરો થતો નથી. આજે ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસા માટે એક અદ્ભુત સંયોગ સર્જાયો છે. આજે કલાની દેવી મા સરસ્વતીને વિદાય આપવામાં આવી રહી છે, આજથી લતા મંગેશકર આપણી વચ્ચે નથી અને આજના દિવસે 107 વર્ષ પહેલા દેશભક્તિની ભાવના જગાવનાર કવિ પ્રદીપનો જન્મ થયો હતો.

કવિ પ્રદીપનો જન્મ 6 ફેબ્રુઆરી 1915ના રોજ મધ્યપ્રદેશના બદનગરમાં થયો હતો. 11 ડિસેમ્બર 1998ના રોજ મુંબઈમાં તેમનું અવસાન થયું. કવિ પ્રદીપ બાળપણમાં રામચંદ્ર નારાયણ દ્વિવેદી તરીકે ઓળખાતા હતા.

દૂર હટો એ દુનિયાવાલો હિન્દુસ્તાન હમારા હૈ

કવિ પ્રદીપની ઓળખ 1940માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ બંધનથી થઈ હતી. પરંતુ તેમને ખરી ખ્યાતિ 1943ની હિટ ફિલ્મ કિસ્મતના ગીત ‘દુર હટો એ દુનિયાવાલો હિન્દુસ્તાન હમારા હૈ’થી મળી. આ ગીતે તેમને દેશભક્તિના ગીતોના સર્જકોમાં અમર કરી દીધા. આ ગીતને સમજીને તત્કાલીન બ્રિટિશ સરકાર એટલી બધી ગુસ્સે થઈ ગઈ હતી કે કવિ પ્રદીપે તેનાથી બચવા ગાયબ થવું પડ્યું હતું.

સિગારેટના પેકેટ પર અમર ગીત ઊતર્યું

લતા મંગેશકર અને કવિ પ્રદીપની જોડી અમર થવાનું કારણ હતું ગીત એ મેરે વતન કે લોગોં… આ ગીતની વાર્તા પણ સંયોગની વાર્તા છે. હકીકતમાં, 1962માં ભારત-ચીન યુદ્ધ પછી, ફિલ્મ ઉદ્યોગે સેનાના જવાનોને આર્થિક મદદ કરવા માટે ચેરિટી શોનું આયોજન કર્યું હતું. આ શો 27 જાન્યુઆરી 1963ના રોજ થવાનો હતો. આ શોમાં તત્કાલિન પીએમ નેહરુ અને રાષ્ટ્રપતિ રાધાકૃષ્ણન આવવાના હતા.

આ કોન્સર્ટ માટે દિગ્ગજ કલાકારોને બોલાવવામાં આવ્યા હતા. જેમાં મહેબૂબ ખાન, નૌશાદ, શંકર-જયકિશન, મદન મોહન અને સી. રામચંદ્ર જેવા નામ સામેલ હતા. સી રામચંદ્ર સારા સંગીતકાર હતા. પરંતુ, તેમને આ પ્રસંગ માટે કોઈ ગીત મળી રહ્યું ન હતું. આ પ્રસંગે તેઓ પોતાના દેશભક્તિના ગીતોથી પ્રખ્યાત થયેલા કવિ પ્રદીપ પાસે પહોંચ્યા હતા. કહેવાય છે કે એક પ્રસંગે કવિ પ્રદીપે તેમને ટોણો માર્યો અને કહ્યું કે, ‘ફોકટનું કામ હોય તો આવો છો’. પરંતુ તે ગીત લખવા સંમત થયા.

પછી એક દિવસ કવિ પ્રદીપ મુંબઈના માહિમના દરિયા કિનારે ફરતા હતા અને એક વ્યક્તિ પાસેથી પેન ઉછીની માંગતી વખતે તેમણે સિગારેટના પેકેટ પર ગીત લખ્યું, એ મેરે વતન કે લોગો…

જો કે, જ્યારે આ કોન્સર્ટ 27 જાન્યુઆરી, 1963ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાયો હતો, ત્યારે આ કાર્યક્રમમાં માત્ર કવિ પ્રદીપને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું ન હતું.
આજે પ્રદીપ નથી રહ્યા અને હવે લતાજી પણ નથી. પરંતુ, આ વિચિત્ર સંયોગ ચોક્કસપણે આપણને આશ્ચર્યમાં મૂકી દે છે. બંનેના દેહ ભલે આપણી સાથે ન હોય, પરંતુ તેમનું સાંસ્કૃતિક યોગદાન આવનારી પેઢીઓને પ્રભાવિત કરતું રહેશે.

READ ALSO

Related posts

Income Tax: શું તમે પણ કરી છે આ ભૂલો? તો ઘરે આવશે ઈનકમ ટેક્સની નોટિસ, જાણો લો

Hemal Vegda

Relationship Tips: તમારા માટે તમારો પાર્ટનર યોગ્ય છે કે નહીં, આ 5 પોઇન્ટ્સથી કરો સાચી ઓળખ

Bansari Gohel

Education Loan/ એજ્યુકેશન લોન લેવાવાળા માટે મોટી ખબર, આ કારણે બેંક લોન અપ્રૂવલમાં રાખી રહી છે સાવધાની

Hemal Vegda
GSTV