ઈરાનમાં જનવિદ્રોહ: પ્રદર્શનકારીઓ પર ફાયરિંગ, તેહરાનમાં 200થી વધુ લોકોના મોતની આશંકા

ઈરાનમાં સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈની સરકાર સામે જનતાએ બગાવતનું રણશિંગું ફૂંક્યું છે. છેલ્લા 14 દિવસથી ચાલી રહેલા આ વિરોધ પ્રદર્શનોએ હવે હિંસક સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, સરકાર દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ પર કરવામાં આવેલા ગોળીબારમાં માત્ર તેહરાનમાં જ 200થી વધુ લોકોના મોત થયા હોવાની આશંકા છે.
મુખ્ય વિગતો: શા માટે સળગ્યું છે ઈરાન?
ઈરાનમાં ફાટી નીકળેલા આ આક્રોશ પાછળ મુખ્યત્વે આર્થિક અને રાજકીય કારણો જવાબદાર છે. પરમાણુ કાર્યક્રમ પરના આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને કારણે દેશની આર્થિક સ્થિતિ અત્યંત ખરાબ છે.
મોંઘવારીનો માર: ડિસેમ્બર મહિનામાં ફુગાવાનો દર 42% થી વધુ નોંધાયો છે, જેનાથી સામાન્ય જનતાનું જીવવું મુશ્કેલ બન્યું છે.
ચલણનું ધોવાણ: વર્ષ 2025 માં અમેરિકી ડોલરની સરખામણીએ ઈરાની રિયાલના મૂલ્યમાં લગભગ 50% નો ઘટાડો થયો છે.
પ્રાદેશિક તણાવ: ઈઝરાયેલ સાથેના સંઘર્ષ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિએ દેશની આંતરિક મુશ્કેલીઓમાં વધારો કર્યો છે.
સરકારની કડક કાર્યવાહી અને ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ
વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવા માટે ખામેનેઈ સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. અનેક શહેરોમાં 'ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ' (IRGC) ને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી છે જેથી વિરોધની વિગતો બહાર ન જઈ શકે. સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈએ આ પ્રદર્શનો પાછળ અમેરિકાનો હાથ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ધ સ્ટડી ઓફ વોર ના જણાવ્યા અનુસાર, 7 જાન્યુઆરી પછી આ વિરોધ પ્રદર્શનો તેહરાનથી લઈને ઉત્તર-પશ્ચિમ ઈરાન સુધીના વિસ્તારોમાં અત્યંત ઝડપથી ફેલાયા છે.
માનવાધિકાર સંગઠનોની ચિંતા
શરૂઆતમાં માનવાધિકાર સંગઠનોએ મૃતકોની સંખ્યા 40 જણાવી હતી, પરંતુ સ્થિતિ વણસતા અને હોસ્પિટલના અહેવાલો મુજબ આ આંકડો સેંકડોમાં હોઈ શકે છે. યુનિવર્સિટી કેમ્પસથી શરૂ થયેલો આ વિરોધ હવે સામાન્ય વેપારીઓ અને નાગરિકોના આક્રોશમાં ફેરવાઈ ગયો છે.

