VIDEO: યુક્રેનની ‘રોબોટ આર્મી’;રશિયા સામે લડવા હવે જોખમી કામ કરશે મશીન સૈનિકો
છેલ્લું અપડેટ : 27 Sept 2026
રશિયા સામે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં યુક્રેન (Ukraine) હવે માનવ સૈનિકોની સાથે રોબોટ્સ (Robots)નો ઉપયોગ વધારવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. યુક્રેને ‘રોબોટ આર્મી’ (Army of Robots) નામનો નવો કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવા જોખમી કામો મશીનોને સોંપવાનો છે, જેમાં માનવ સૈનિકોના જીવને જોખમ રહે છે.
આ કાર્યક્રમનું અનાવરણ યુક્રેનના પૂર્વ અધિકારી મિખાઇલો ફેડોરોવે (Mykhailo Fedorov) લવિવમાં યોજાયેલી આઈટી એરિના 2026 (IT Arena 2026) દરમિયાન કર્યું હતું. તેઓ હવે સરકારની બહાર રહીને આ પહેલનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.
ડ્રોન બાદ હવે રોબોટિક્સ પર ભાર
યુક્રેને યુદ્ધ દરમિયાન ડ્રોન (Drones)ના મોટા પાયે ઉપયોગથી પોતાની સૈન્ય વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર કર્યો છે. નાની અને ઓછી કિંમતની ડ્રોન સિસ્ટમ્સ (Drone Systems)નો ઉપયોગ ટોહ, દેખરેખ અને હુમલા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. હવે આ જ મોડલને રોબોટિક્સ (Robotics) ક્ષેત્રમાં આગળ વધારવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
ફેડોરોવના જણાવ્યા પ્રમાણે યુદ્ધના મેદાનમાં રોબોટ્સનો ઉપયોગ સામાન્ય બનાવવાથી સૈનિકોને જોખમી વિસ્તારોમાં મોકલવાની જરૂરિયાત ઘટાડી શકાય છે.
ઘાયલોને બચાવવાથી હુમલા સુધી રોબોટ્સ કરશે કામ
‘રોબોટ આર્મી’ હેઠળ ઘાયલ સૈનિકોને બહાર કાઢવા, ગોળા-બારૂદ પહોંચાડવા, ટોહ લેવા, સુરંગ બિછાવવા અને લક્ષ્ય પર હુમલો કરવા જેવા હાઈ-રિસ્ક (High-Risk) કાર્યોમાં મશીનોનો ઉપયોગ કરવાની યોજના છે.
ઘાયલ સૈનિકને બચાવવા માટે જોખમી વિસ્તારમાં માનવ સૈનિકોને મોકલવાને બદલે રોબોટિક વાહન (Robotic Vehicle)નો ઉપયોગ થઈ શકે છે. ગોળા-બારૂદ પહોંચાડવામાં પણ માનવરહિત વાહનો (Unmanned Vehicles) મદદરૂપ બની શકે છે.
ખાનગી કંપનીઓ અને એન્જિનિયરો જોડાશે
આ કાર્યક્રમમાં ખાનગી ક્ષેત્ર (Private Sector), ડિફેન્સ ટેક્નોલોજી (Defence Technology) કંપનીઓ અને એન્જિનિયરોને જોડવામાં આવી રહ્યા છે. ફેડોરોવની ટીમે ટેક્નિકલ નિષ્ણાતો તથા ટેક્નિકલ વડાની ભરતી માટે પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.
રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (Research & Development), પરીક્ષણ (Testing) અને ઝડપી ઉત્પાદન માટે સમગ્ર ઈકોસિસ્ટમ (Ecosystem) તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. યુક્રેનના નાના સ્ટાર્ટઅપ્સ (Startups)એ ડ્રોન ક્ષેત્રમાં જે નવીનતા દર્શાવી છે, તેને હવે રોબોટિક્સમાં લાગુ કરવાની દિશામાં કામ થઈ રહ્યું છે.
સૈનિકોના જીવ બચાવવાનો મુખ્ય હેતુ
આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માનવ સૈનિકોની સુરક્ષા હોવાનું જણાવાયું છે. જોખમી કામગીરી મશીનો સંભાળે તો સૈનિકો વધુ સુરક્ષિત અને વ્યૂહાત્મક ભૂમિકાઓ પર ધ્યાન આપી શકે છે.
જોકે, યુદ્ધના મુશ્કેલ વાતાવરણમાં રોબોટ્સને વિશ્વસનીય રીતે ચલાવવું સરળ નથી. કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ (Communication System)ને સુરક્ષિત રાખવી, સિગ્નલમાં વિક્ષેપ અને હેકિંગથી બચાવવું તથા વિવિધ ભૂપ્રદેશમાં રોબોટ્સને કાર્યક્ષમ બનાવવું મહત્વપૂર્ણ પડકાર રહેશે.
આધુનિક યુદ્ધમાં બદલાતી ટેક્નોલોજી
યુક્રેનની આ પહેલ આધુનિક યુદ્ધમાં ટેક્નોલોજીના વધતા મહત્વને દર્શાવે છે. ડ્રોન બાદ હવે ગ્રાઉન્ડ રોબોટ્સ (Ground Robots) અને અન્ય માનવરહિત સિસ્ટમ્સ યુદ્ધની કામગીરીમાં વધુ ઉપયોગમાં આવી શકે છે.
જો આ કાર્યક્રમ સફળતાપૂર્વક મોટા પાયે અમલમાં આવે છે, તો જોખમી સૈન્ય કામગીરીમાં માનવ સૈનિકોની જગ્યાએ મશીનોના ઉપયોગનું પ્રમાણ વધી શકે છે. સાથે જ રક્ષા ક્ષેત્રમાં ખાનગી કંપનીઓ અને એન્જિનિયરો માટે નવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવાની તકો પણ ઊભી થઈ શકે છે.