અમેરિકામાં ફેલાઈ રહ્યો છે ‘Triple E’ Mosquito Virus, જાણો કેટલો છે ખતરનાક

આ વર્ષે અમેરિકામાં મચ્છરો દ્વારા ફેલાતા દુર્લભ વાયરસને કારણે એક વ્યક્તિનું મોત થયું છે. ઘટના ન્યૂ હેમ્પશાયરની છે. જ્યાં છેલ્લા એક દાયકામાં આવો કિસ્સો સામે આવ્યો ન હતો. આ વર્ષે અમેરિકામાં ટ્રિપલ E વાયરસના ચેપનો આ પાંચમો કેસ છે. આ વાયરસ અત્યંત દુર્લભ છે પરંતુ જીવલેણ છે.

યુએસ વહીવટીતંત્ર માને છે કે ‘Triple E’ Mosquito Virusનો ચેપ ન્યુ હેમ્પશાયર અને મેસેચ્યુસેટ્સ સહિત આસપાસના રાજ્યોમાં ફેલાયો છે. આ રાજ્યોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. ચાલો પહેલા જાણીએ આ વાયરસ વિશે...

ટ્રિપલ ઇ વાયરસ શું છે?

લોકો EEEV એટલે કે ઇસ્ટર્ન ઇક્વિન એન્સેફાલીટીસ વાયરસને(Equine encephalitis virus) ટ્રિપલ ઇ પણ કહે છે. 1938માં શોધાયેલ આ વાયરસનો ચેપ ખૂબ જ દુર્લભ પરંતુ ખતરનાક છે. ત્યારથી, ન્યૂ હેમ્પશાયરમાં 118 લોકોને ચેપ લાગ્યો છે. જેના કારણે અત્યાર સુધીમાં 64 લોકોના મોત થયા છે. મનુષ્યોમાં, આ વાયરસ સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ પર હુમલો કરે છે. જેના કારણે મગજમાં સોજો આવે છે. 

આ વાયરસ ક્યાં મળ્યો?

આ વાયરસ ઉત્તર અમેરિકા અને કેરેબિયનમાં જોવા મળ્યો હતો. અમેરિકામાં, તે સૌપ્રથમ પૂર્વીય અને ખાડીના દરિયાકાંઠાના રાજ્યોના લોકોમાં જોવા મળ્યું હતું. યેલ યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક હેલ્થના એસોસિયેટ રિસર્ચ સાયન્ટિસ્ટ વેરિટી હિલે જણાવ્યું હતું કે તે પક્ષીઓની ઘણી પ્રજાતિઓમાંથી મચ્છરો દ્વારા મનુષ્યમાં ફેલાય છે. આ વાયરસ સામાન્ય રીતે બ્લેક-ટેલેડ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે. તેના કિસ્સાઓ મોટે ભાગે પૂર્વી અમેરિકા, મેક્સિકો અને કેરેબિયનમાં જોવા મળે છે.

આ વાયરસ કેવી રીતે ફેલાય છે?

આ વાયરસ પક્ષીઓની વિવિધ પ્રજાતિઓમાં જોવા મળે છે જે જંગલોમાં હાજર કાદવમાં રહે છે અથવા સ્થળાંતર કરે છે. મચ્છરની કેટલીક પ્રજાતિઓ જે મનુષ્યો અને અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓને ચેપ લગાડે છે તે ટ્રિપલ ઇ વાયરસથી સંક્રમિત છે. આ મચ્છરો ચેપગ્રસ્ત પક્ષીઓને કરડે છે અને ત્યાંથી લોહીની સાથે વાયરસને ઉપાડે છે. પછી તેઓ તેને મનુષ્યોમાં ઇન્જેક્ટ કરે છે.

પક્ષીઓની તુલનામાં, માણસો અને ઘોડાઓ આ વાયરસના અંતિમ યજમાન છે. એટલે કે આ પછી વાયરસ બીજા કોઈ સુધી પહોંચતો નથી. જો આ મચ્છરથી ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિને ફરીથી કરડવામાં આવે છે, તો તે ફરીથી વાયરસ વહન કરતો નથી. તેનો અર્થ એ છે કે એકવાર તેઓ ચેપ ફેલાવે છે, તેઓ મનુષ્યોમાંથી વાયરસ લઈને બીજા કોઈને સંક્રમિત કરી શકતા નથી.

ચેપના લક્ષણો શું છે?

ટ્રિપલ ઇ વાયરસથી સંક્રમિત વ્યક્તિને તાવ, માથાનો દુખાવો, ઉલટી, ઝાડા, વર્તનમાં ફેરફાર, થાક, ઊંઘ ન આવવી અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં ખામી છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં મગજ ફૂલી જાય છે. જેને એન્સેફાલીટીસ કહેવાય છે. રોગની જાણકારી  માટે લક્ષણો અવલોકન કરવામાં આવે છે. અથવા કરોડરજ્જુમાં હાજર મજ્જા અને લોહીની તપાસ કરવામાં આવે છે. જો તેમાં એન્ટિબોડીઝ બને છે, તો પછી તમે ચેપગ્રસ્ત છો.

આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં કેટલા કેસ નોંધાયા છે?

અમેરિકામાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 5 કેસ નોંધાયા છે. મેસેચ્યુસેટ્સ, ન્યૂ જર્સી, વર્મોન્ટ, વિસ્કોન્સિન અને ન્યૂ હેમ્પશાયરમાં અત્યાર સુધીમાં કેસ નોંધાયા છે. આ વર્ષે, 2020 પછી પ્રથમ વખત, ઓક્સફોર્ડ, મેસેચ્યુસેટ્સમાં 80 વર્ષીય વ્યક્તિ તેનાથી ચેપગ્રસ્ત થયો. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં માત્ર એક જ મૃત્યુ થયું છે અને તે પણ ન્યૂ હેમ્પશાયરમાં.

આ વાયરસ કેટલો સામાન્ય છે, કેટલો ખતરનાક છે?

ટ્રિપલ ઇ વાયરસ ભાગ્યે જ માણસોને અસર કરે છે. 2003થી 2023 સુધીમાં અમેરિકામાં 196 કેસ નોંધાયા છે. દર વર્ષે લગભગ 11 કેસ નોંધાય છે. આ વાયરસનો સૌથી ખતરનાક ચેપ 2019માં ફેલાયો હતો, જ્યારે 38 કેસ નોંધાયા હતા. જેમાં 12 લોકોના મોત થયા હતા.