ઈન્ડો-પેસિફિકમાં વધ્યો તણાવ, ચીનના 'નો એન્ટ્રી ઝોન'માં ઘૂસ્યા અમેરિકન ફાઈટર જેટ

આ સપ્તાહે કોરિયન દ્વીપકલ્પ (Korean Peninsula) પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમા ઉપર અમેરિકા અને ચીનના લડાકુ વિમાનો સામસામે આવી ગયા હતા. આ ક્ષેત્રમાં બંને મહાસત્તાઓ વચ્ચે આ પ્રકારનો ટકરાવ અત્યંત દુર્લભ માનવામાં આવે છે.
ઈન્ડો-પેસિફિકમાં તણાવ વધ્યો
એક અહેવાલ મુજબ, બુધવારે પ્યોંગટેક એરબેઝ પરથી લગભગ 10 અમેરિકન લડાકુ વિમાનોએ દક્ષિણ કોરિયાના પશ્ચિમ કિનારાથી દૂર આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં લશ્કરી કવાયત માટે ઉડાન ભરી હતી. જોકે અમેરિકન વિમાનોએ ચીનના એર ડિફેન્સ આઈડેન્ટિફિકેશન ઝોન (ADIZ) માં પ્રવેશ કર્યો ન હતો, પરંતુ જેવા તેઓ આ ક્ષેત્રની નજીક પહોંચ્યા કે તરત જ બેઇજિંગે જવાબમાં પોતાના લડાકુ વિમાનો તેમની પાછળ લગાવી દીધા હતા.
ADIZ શું છે?
એર ડિફેન્સ આઈડેન્ટિફિકેશન ઝોન (ADIZ) એ કોઈપણ દેશના સાર્વભૌમ હવાઈ ક્ષેત્રથી અલગ હોય છે. આ એવો વિસ્તાર છે જ્યાં દેશની સરહદની નજીક આવતા વિમાનોએ પોતાની ઓળખ સ્પષ્ટ કરવી પડે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.
ચીન અને અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા
ચીની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)એ કાયદા અને નિયમો અનુસાર સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રવૃત્તિઓ પર દેખરેખ રાખવા અને અસરકારક પ્રતિસાદ આપવા માટે તેની નૌકાદળ અને વાયુસેના તૈનાત કરી હતી.
અમેરિકા અને દક્ષિણ કોરિયાનું વલણ
દક્ષિણ કોરિયામાં તૈનાત લગભગ 28,500 અમેરિકન સૈનિકોની કમાન સંભાળતા 'યુએસ ફોર્સિસ કોરિયા' એ આ અંગે તાત્કાલિક કોઈ નિવેદન જારી કર્યું નથી. દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે અમેરિકી સૈન્ય કામગીરીની પુષ્ટિ કરવામાં અસમર્થતા દર્શાવતા કહ્યું કે, યુએસ ફોર્સિસ કોરિયા અમારી સેના સાથે મજબૂત સંયુક્ત સંરક્ષણ પ્રણાલી જાળવી રહ્યું છે. દક્ષિણ કોરિયાની ભાગીદારી વિના ચીનના ADIZ ની આટલી નજીક અમેરિકી લડાકુ વિમાનોની આ પ્રકારની તાલીમ એક અસામાન્ય ઘટના માનવામાં આવે છે.
ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વધતું ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ચીને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં, ખાસ કરીને દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર અને સ્વશાસિત તાઈવાનને લઈને તેની સૈન્ય આક્રમકતા વધારી દીધી છે.
જાપાન સાથે તણાવ: તાજેતરમાં જાપાની વડાપ્રધાન સાને તાકાઈચીના નિવેદન બાદ તણાવ વધુ વધ્યો છે, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે જો ચીન તાઈવાન પર હુમલો કરે છે તો ટોક્યો માટે પોતાની સેના તૈનાત કરવી કાયદેસર રીતે યોગ્ય હોઈ શકે છે.
રડાર વિવાદ: અગાઉ ડિસેમ્બરમાં, ટોક્યોએ ચીની લડાકુ વિમાન પર જાપાની વિમાનો પર 'વેપન-ટાર્ગેટિંગ રડાર' નો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
ઉત્તર કોરિયાનો પરમાણુ એજન્ડા
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ ઉન એ પાંચ વર્ષમાં પ્રથમ વખત એક મહત્વપૂર્ણ પાર્ટી કોંગ્રેસની શરૂઆત કરી છે. કિમે પહેલેથી જ કહ્યું છે કે, તેઓ આ બેઠકમાં "દેશના પરમાણુ યુદ્ધ નિવારક (Nuclear War Deterrence)ને વધુ મજબૂત કરવા માટેની આગામી યોજનાઓ" સ્પષ્ટ કરશે. બીજી તરફ, અમેરિકા સંકેત આપી રહ્યું છે કે તે દક્ષિણ કોરિયાને ઉત્તર કોરિયા સામે લડવામાં પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવા વિનંતી કરી શકે છે.

