‘પુતિન મારા વોડકા સામ્રાજ્ય પર કબજો કરવા માગે છે!’ અબજોપતિનો ગંભીર આરોપ, લાતવિયાની ગુપ્તચર એજન્સી પાસે કરી તપાસની માગ

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન પર જાણીતા વોડકા બ્રાન્ડ ‘સ્ટોલી’ (Stoli Vodka)ના બ્રિટિશ-રશિયન અબજોપતિ માલિક યૂરી શેફલરે (Yuri Shefler) તેમના અબજો ડોલરના વેપારી સામ્રાજ્ય પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. શેફલરનો દાવો છે કે તેમના વેપારી જૂથ એસપીઆઈ ગ્રુપ (SPI Group)નું બળજબરીપૂર્વક અધિગ્રહણ (Takeover) કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ મામલે તેમણે લાતવિયાની ગુપ્તચર એજન્સી સમક્ષ તપાસની માગ કરી છે.
22 પાનાંનો ગુપ્ત દસ્તાવેજ સોંપ્યો
59 વર્ષીય યૂરી શેફલરે લાતવિયાની ગુપ્તચર સેવા વીડીડીએ (VDD)ને 22 પાનાંનો ગુપ્ત દસ્તાવેજ (Confidential Dossier) સોંપ્યો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. તેમાં રશિયા સાથેના કથિત સંબંધો, ધમકીઓ અને લાતવિયાના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન એન્ડ્રિસ શ્કેલેની કથિત ભૂમિકા અંગે તપાસ કરવાની માગ કરવામાં આવી છે.
શેફલરનો આરોપ છે કે તેમના વેપારી સામ્રાજ્યને કબજે કરવાના પ્રયાસો પાછળ મોસ્કોની ભૂમિકા હોઈ શકે છે. જોકે, આ આરોપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ નથી.
બે દાયકાથી ચાલી રહ્યો છે વેપારી વિવાદ
‘સ્ટોલિચનાયા’ (Stolichnaya) વોડકાને એક સમયે સોવિયેત સંઘની વૈશ્વિક ઓળખ સાથે જોડવામાં આવતી હતી. આ બ્રાન્ડના માલિકી હક અને વેપારને લઈને લાંબા સમયથી વિવાદ ચાલતો આવ્યો છે.
શેફલરના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર મામલો ક્રેમલિન (Kremlin) સાથેના બે દાયકા જૂના સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલો છે. તેમનો દાવો છે કે 2000ના દાયકામાં તેમની કંપનીનું રાષ્ટ્રીયકરણ (Nationalisation) કરવાના પ્રયાસોનો તેમણે વિરોધ કર્યો હતો. ત્યારથી તેમની અને રશિયન સત્તાવાળાઓ વચ્ચેનો વિવાદ વારંવાર ચર્ચામાં રહ્યો છે.
યુક્રેન યુદ્ધની ટીકા બાદ વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો?
યૂરી શેફલરે 2022માં યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણની જાહેરમાં ટીકા કરી હતી. તેમના મતે, આ વલણને કારણે પણ તેઓ રશિયન સત્તાવાળાઓના નિશાન પર આવ્યા હોઈ શકે છે. જોકે, આ દાવાને સમર્થન આપતા સ્વતંત્ર પુરાવા અંગે અહેવાલમાં સ્પષ્ટ વિગતો આપવામાં આવી નથી.
હવે તપાસ પર નજર
શેફલરે લાતવિયાની ગુપ્તચર એજન્સીને આપેલા દસ્તાવેજમાં કથિત ધમકીઓ અને પૂર્વ વડાપ્રધાનની મોસ્કો સાથેની સાંઠગાંઠ અંગે તપાસ કરવાની માગ કરી છે. આ મામલે તપાસ એજન્સી શું પગલાં લે છે અને શેફલરના આરોપોને સમર્થન આપતા કોઈ પુરાવા સામે આવે છે કે નહીં, તેના પર હવે નજર રહેશે.
આ વિવાદ માત્ર એક વૈશ્વિક વોડકા બ્રાન્ડની માલિકી પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ રશિયા સાથેના વેપારી સંબંધો, રાજકીય તણાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસાયમાં સંપત્તિના અધિકારો અંગે પણ સવાલો ઊભા કરે છે.
કોણ છે યૂરી શેફલર
યૂરી શેફલર (Yuri Shefler) એક રશિયન મૂળના અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ (Billionaire Businessman) છે. તેઓ વિશ્વ વિખ્યાત વોડકા બ્રાન્ડ 'સ્ટોલિચનાયા' (Stolichnaya / Stoli) ના ઉત્પાદક અને 'SPI Group' ના સ્થાપક તરીકે જાણીતા છે.
-
વ્યવસાય અને સામ્રાજ્ય: ૧૯૯૦ના દાયકામાં રશિયામાં સોવિયેત યુનિયનના વિઘટન પછી તેમણે 'SPI Group' ની સ્થાપના કરી. આ કંપનીએ પ્રસિદ્ધ વોડકા બ્રાન્ડ્સ Stolichnaya અને Moskovskaya ના હકો ખરીદ્યા અને વૈશ્વિક સ્તરે મોટો બિઝનેસ ઉભો કર્યો.
-
રશિયન સરકાર સાથે વિવાદ: ૨૦૦૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની સરકાર સાથે બ્રાન્ડ ટ્રેડમાર્ક અને માલિકી હક્કોને લઈને તેમનો મોટો વિવાદ થયો હતો. આ વિવાદ બાદ તેમણે રશિયા છોડવું પડ્યું હતું અને તેઓ બ્રિટન તથા યુરોપમાં સ્થાયી થયા.
-
મિલકતો અને રોકાણ: તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય રિયલ એસ્ટેટ, લક્ઝરી પ્રોપર્ટીઝ અને વાઇન ઉદ્યોગમાં વિશાળ રોકાણ ધરાવે છે. તેમણે એન્જેલિના જોલી પાસેથી 'Château Miraval' (પ્રસિદ્ધ ફ્રેન્ચ વાઇનયાર્ડ) નો હિસ્સો પણ ખરીદ્યો હતો.
-
નાગરિકતા: રશિયા છોડ્યા બાદ તેમની પાસે યુકે (UK) અને ઇઝરાયેલની નાગરિકતા પણ છે.

