ભારતનો બાંગ્લાદેશને મોટો ઝટકો: લૅન્ડ રૂટ દ્વારા આયાત પર પ્રતિબંધ
છેલ્લું અપડેટ : 12 Aug 2025
ભારતએ બાંગ્લાદેશને એક મોટો ઝટકો આપ્યો છે. લૅન્ડ રૂટ દ્વારા બાંગ્લાદેશમાંથી આયાત કરવામાં આવતી કેટલીક જુટ પ્રોડક્ટ્સ પર ભારતે પ્રતિબંધ લગાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ અગાઉ પણ ભારતે લૅન્ડ રૂટ દ્વારા કેટલીક જુટની વસ્તુઓની આયાત પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો.
બાંગ્લાદેશ અને ભારત વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સંબંધોમાં તણાવ રહ્યો છે. શેખ હસીના દ્વારા કરવામાં આવેલા તખ્તાપલટ પછીથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ આવી ગયો છે. હવે આ તણાવનો પ્રભાવ આયાત પર પણ દેખાઈ રહ્યો છે. તણાવગ્રસ્ત સંબંધો દરમિયાન ભારતે ફરીથી બાંગ્લાદેશમાંથી લૅન્ડ રૂટ દ્વારા આયાત કરવામાં આવતી કેટલીક જુટની વસ્તુઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. આથી હવે વધુ જુટના પ્રોડક્ટ્સને પ્રતિબંધિત વસ્તુઓની યાદી માં સામેલ કરવામાં આવી છે.
વિદેશ વાણિજ્ય મહાનિર્દેશાલયની સૂચના મુજબ, કેટલીક જુટની પ્રોડક્ટ્સની આયાત માત્ર લૅન્ડ રૂટ દ્વારા અટકાવાઈ છે. આ ઉત્પાદનોને હજુ પણ નેહવા શેવા બંદરથી આયાત કરી શકાય છે.
ભારતએ જુટના લૅન્ડ આયાત પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો
સૂચના અનુસાર, ભારત-બાંગ્લાદેશ સીમાની કોઈ પણ લૅન્ડ પોર્ટથી બાંગ્લાદેશમાંથી આયાત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. લૅન્ડ રૂટ દ્વારા આયાત પર પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવેલા ઉત્પાદનોમાં જુટ અથવા અન્ય કપાસના બાસ્ટ ફાઇબરના બ્લીચિંગ અને બિન-બ્લીચ કરેલા બાંધકામ કપડાં, સુતલી, ડોરી, જુટની મશીન અને થૈલાંનો સમાવેશ થાય છે.
આ અગાઉ 27 જૂનમાં, ભારતે બાંગ્લાદેશમાંથી લૅન્ડ રૂટ દ્વારા કેટલીક જુટ પ્રોડક્ટ્સ અને બાંધકામ કપડાંની આયાત પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેમ છતાં, આ આયાત હજુ પણ માત્ર મહારાષ્ટ્રના નેહવા શેવા બંદર દ્વારા કરી શકાય છે. એપ્રિલ અને મે મહિનામાં પણ ભારતે બાંગ્લાદેશથી આયાત પર આવા જ પ્રકારના પ્રતિબંધો જાહેર કર્યા હતા.
રેડીમેડ કપડાં પર પણ લગાવવામાં આવ્યો હતો પ્રતિબંધ
17 મેના રોજ, ભારતે પાટનગર દેશમાંથી રેડીમેડ કપડાં અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ જેવી કેટલીક વસ્તુઓની આયાત પર બંદર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો. 9 એપ્રિલે, ભારતે મધ્ય પૂર્વ, યુરોપ અને નેપાલ તેમજ ભૂટાનને છોડી, ઘણા અન્ય દેશોને બાંગ્લાદેશથી વિવિધ વસ્તુઓના નિકાસ માટે આપવામાં આવેલી ટ્રાન્સશિપમેન્ટ સુવિધાઓ પાછી ખેંચી હતી. આ પગલું બાંગ્લાદેશના સંસદના પ્રમુખ મુહમ્મદ યુનૂસ દ્વારા ચીનમાં આપેલા વિવાદાસ્પદ નિવેદનોને કારણે લેવામાં આવ્યું હતું.
ભારત-બાંગ્લાદેશના સંબંધોમાં દરાર
શેખ હસીના સરકારના તખ્તાપલટથી બાંગ્લાદેશમાં ખાસ કરીને હિન્દુઓ પર હુમલાં વધ્યાં છે, જેમાં ભારત સતત ટિપ્પણી કરતું રહ્યું છે. યુનૂસ દ્વારા હિન્દુઓ પર હુમલાઓ અટકાવવા માટે અસફળ રહેવા બાદ ભારત અને બાંગ્લાદેશના સંબંધો માં તણાવ આવી ગયો છે. કપડાંના ક્ષેત્રમાં બાંગ્લાદેશ ભારતનો મોટો સ્પર્ધક છે. 2023-24માં ભારત-બાંગ્લાદેશ વેપાર 12.9 બિલિયન અમેરિકી ડોલરનો હતો. 2024-25માં ભારતનો નિકાસ 11.46 બિલિયન અમેરિકી ડોલર હતો, જ્યારે આયાત 2 બિલિયન અમેરિકી ડોલર થવાનો અંદાજ છે.
