VIDEO/ "જો ઈરાન સાથે ડીલ ફાઈનલ થશે તો હું પોતે પાકિસ્તાન જઈશ" ટ્રમ્પે પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેવાની શક્યતાના આપ્યા સંકેત
વોશિંગ્ટન/ઈસ્લામાબાદ: વ્હાઇટ હાઉસના લોન પર પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દે તેવું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, "જો ઈરાન સાથેનો સોદો ઈસ્લામાબાદમાં સાઈન થશે, તો હું ત્યાં જઈ શકું છું. તેઓ (પાકિસ્તાન) ઈચ્છે છે કે હું ત્યાં આવું."
ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પડદા પાછળ ચાલી રહેલી વાટાઘાટો હવે નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી છે અને તેમાં પાકિસ્તાન એક મહત્ત્વના મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી અને આર્મી ચીફની તેહરાન મુલાકાત
ટ્રમ્પે પાકિસ્તાનની ભૂમિકાના ભારોભાર વખાણ કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાની મધ્યસ્થીઓએ અત્યાર સુધી ખૂબ જ પ્રશંસનીય કામ કર્યું છે.આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીર હાલમાં જ તેહરાનમાં ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બઘેર ઘાલીબાફ અને વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીને મળ્યા છે. અહેવાલો મુજબ, પાકિસ્તાન આ વાટાઘાટોને ફરીથી જીવંત કરવા માટે 'બેક-ચેનલ ડિપ્લોમસી'નો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.
શું ઈરાન પરમાણુ હથિયારો છોડવા તૈયાર છે?
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન મોટાભાગની શરતો માનવા તૈયાર થઈ ગયું છે. "સૌથી મોટી વાત એ છે કે ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર ન હોવા જોઈએ. જો તેમની પાસે પરમાણુ હથિયાર હશે તો તે મોટી સમસ્યા હશે. ઈરાન આ બાબતે ખૂબ જ મજબૂતીથી સંમત થયું છે."
તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે ઈરાન પોતાનો સંવર્ધિત યુરેનિયમનો જથ્થો સોંપવા પણ રાજી થયું છે. જોકે, હજુ પણ યુરેનિયમ સંવર્ધન પર કેટલા સમય માટે પ્રતિબંધ મૂકવો તે અંગે અંતિમ નિર્ણય બાકી હોવાનું મનાય છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને તેલના ભાવ પર અસર
ટ્રમ્પ આ ડીલને માત્ર શાંતિ સમજૂતી તરીકે જ નહીં, પણ આર્થિક સફળતા તરીકે પણ જોઈ રહ્યા છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ સમજૂતીથી:
-
હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની (Strait of Hormuz): તેલના પરિવહન માટે આ રૂટ સુરક્ષિત અને મુક્ત બનશે.
-
તેલના ભાવ: ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે જો આ ડીલ થશે તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અગાઉના સ્તર કરતા પણ નીચે જઈ શકે છે, જે વિશ્વ માટે મોટી રાહત હશે.
ડીલના મુખ્ય અવરોધો
આશાવાદ છતાં કેટલીક બાબતો હજુ પણ પેચીદી છે:
-
ઈરાનના યુરેનિયમ સ્ટોકપાઈલનું સંચાલન કેવી રીતે કરવું?
-
યુરેનિયમ સંવર્ધન પર ફ્રીઝ (રોક) કેટલા વર્ષ સુધી રાખવું?
-
અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર લદાયેલા આર્થિક પ્રતિબંધો ક્યારે અને કેવી રીતે હટાવવા?
જો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાકિસ્તાનની મુલાકાત લે છે અને ઈસ્લામાબાદમાં આ ડીલ સાઈન થાય છે, તો તે દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના ભૌગોલિક રાજકારણ માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ હશે. આ સમજૂતીથી માત્ર યુદ્ધનો ભય ટળશે એવું નથી, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.

