VIDEO: હૂતીને નિશાન બનાવ્યું, પણ મિસાઇલ જ નિશાન ચૂકી! ફરી એકવાર ચીનની મિસાઇલ આવી ચર્ચામાં
છેલ્લું અપડેટ : 15 Sept 2026
યમનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે ચીનની બનાવટની DF-15A બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (Ballistic Missile)ને લઈને મોટો દાવો સામે આવ્યો છે. ઓપન સોર્સ ઇન્ટેલિજન્સ (OSINT) વિશ્લેષકોને યમનના મરીબ પ્રાંતના રઘવાન જિલ્લામાં એક મિસાઇલના અવશેષો મળ્યા હોવાના અહેવાલ છે. આ અવશેષોને ચીનમાં બનેલી DF-15A શોર્ટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઇલના બૂસ્ટર સ્ટેજ તરીકે ઓળખવામાં આવી રહ્યા છે.
રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ મિસાઇલ સાઉદી અરેબિયાની રોયલ સાઉદી સ્ટ્રેટેજિક મિસાઇલ ફોર્સે (Royal Saudi Strategic Missile Force) હૂતી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવા માટે છોડી હતી. જોકે, મિસાઇલ પોતાના નિર્ધારિત લક્ષ્ય સુધી પહોંચી શકી નહીં અને યમનના રણ વિસ્તારમાં પડી ગઈ હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
મહત્વનું છે કે સાઉદી અરેબિયાએ હજુ સુધી DF-15A મિસાઇલના કથિત ઉપયોગની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી. ચીન અથવા યમન તરફથી પણ આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સામે આવ્યું નથી. તેથી હાલ આ ઘટનાને OSINT અહેવાલોના આધારે કરવામાં આવેલો દાવો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
મિસાઇલના અવશેષોથી શું સંકેત મળે છે?
યમનના મરીબ વિસ્તારમાં સ્થાનિક લોકો દ્વારા મિસાઇલના કથિત અવશેષોના વીડિયો અને તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવ્યા છે. રક્ષા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે હૂતી સંગઠન પાસે DF-15A જેવી મિસાઇલ હોવાના કોઈ સ્પષ્ટ પુરાવા નથી.
હૂતી સંગઠનના શસ્ત્રાગારમાં મુખ્યત્વે ઈરાનની ટેક્નોલોજીથી પ્રેરિત મિસાઇલ અને ડ્રોન જોવા મળ્યા છે. બીજી તરફ સાઉદી અરેબિયા અગાઉથી જ ચીન પાસેથી DF-3A અને DF-21 જેવી બેલિસ્ટિક મિસાઇલ મેળવી ચૂક્યું હોવાના અહેવાલો છે. આ કારણસર કેટલાક નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે મરીબમાં મળેલા અવશેષો સાઉદી અરેબિયાની મિસાઇલ ક્ષમતાનો ભાગ હોઈ શકે છે.
જો આ દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ થાય છે, તો તે સાઉદી અરેબિયા દ્વારા ચીનની DF-15A મિસાઇલના યુદ્ધમાં થયેલા પ્રથમ જાણીતા ઉપયોગોમાંથી એક બની શકે છે.
શું છે DF-15A મિસાઇલ?
DF-15A ચીનની ડોંગ ફેંગ (Dong Feng) શ્રેણીની શોર્ટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ છે. તેને નાટો તરફથી CSS-6 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ મિસાઇલને રોડ-મોબાઇલ ટ્રાન્સપોર્ટર-ઇરેક્ટર-લૉન્ચર (TEL) પરથી છોડવામાં આવે છે અને તે સોલિડ ફ્યુઅલથી સંચાલિત થાય છે.
આ મિસાઇલની લંબાઈ આશરે 9થી 10 મીટર અને વ્યાસ લગભગ એક મીટર હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેનું લોન્ચ વજન લગભગ 6,200થી 6,500 કિલોગ્રામ સુધી હોઈ શકે છે. તે અંદાજે 500થી 750 કિલોગ્રામ સુધીનું પેલોડ લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
તેમાં હાઈ એક્સપ્લોઝિવ, બંકર-બસ્ટિંગ અથવા રનવેને નિશાન બનાવનારા વોરહેડનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. વિવિધ વર્ઝન અને પેલોડના આધારે તેની રેન્જ આશરે 600થી 900 કિલોમીટર સુધી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
મિસાઇલ નિશાન કેમ ચૂકી હશે?
જો યમનમાં મળેલા અવશેષો ખરેખર DF-15Aના છે અને મિસાઇલ સાઉદી અરેબિયાએ હૂતી ઠેકાણાને નિશાન બનાવીને છોડી હતી, તો તેનું નિશાન ચૂકી જવું ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે.
રક્ષા નિષ્ણાતોના મતે કોઈપણ મિસાઇલની વાસ્તવિક યુદ્ધક્ષેત્રની કામગીરી (Battlefield Performance) તેના બ્રોશરમાં દર્શાવવામાં આવેલી ક્ષમતાથી અલગ હોઈ શકે છે. મિસાઇલની ચોકસાઈ માત્ર તેની ટેક્નોલોજી પર જ નહીં પરંતુ જાળવણી (Maintenance), ઓપરેટરની તાલીમ, નેવિગેશન અને યુદ્ધક્ષેત્રની પરિસ્થિતિઓ પર પણ આધાર રાખે છે.
યમન જેવા ગરમ અને રણપ્રદેશવાળા વિસ્તારમાં ધૂળ, ઊંચું તાપમાન અને અન્ય પરિસ્થિતિઓ પણ લશ્કરી સાધનોની કામગીરીને અસર કરી શકે છે. જોકે આ ચોક્કસ મિસાઇલ કેમ નિષ્ફળ ગઈ તેની કોઈ સત્તાવાર માહિતી હજુ સામે આવી નથી.
સાઉદી-હૂતી સંઘર્ષમાં નવો વળાંક?
સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી યમનમાં હૂતી સંગઠન સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરતું આવ્યું છે. તાજેતરના સમયમાં મરીબ વિસ્તારમાં સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બન્યો હોવાના અહેવાલો છે. આવી સ્થિતિમાં બેલિસ્ટિક મિસાઇલના કથિત ઉપયોગને સંઘર્ષમાં સૈન્ય ક્ષમતાના વધુ વિસ્તરણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
જો DF-15Aના ઉપયોગની પુષ્ટિ થાય છે, તો તે સાઉદી અરેબિયાની મિસાઇલ ક્ષમતા અગાઉ માનવામાં આવતી હતી તેના કરતાં વધુ વૈવિધ્યસભર હોવાનો સંકેત આપી શકે છે.
ચીનના હથિયારોની વિશ્વસનીયતા પર પણ સવાલ
આ ઘટનાએ ચીનમાં બનેલા હથિયારોની વાસ્તવિક યુદ્ધક્ષેત્રની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ ચર્ચા શરૂ કરી છે. ઘણા દેશો ચીન પાસેથી મિસાઇલ અને અન્ય રક્ષા સાધનો ખરીદે છે, પરંતુ કેટલીક સિસ્ટમોના વાસ્તવિક યુદ્ધક્ષેત્રમાં પ્રદર્શન અંગે મર્યાદિત જાહેર પુરાવા ઉપલબ્ધ છે.
જો DF-15A મિસાઇલ ખરેખર નિશાન ચૂકી હોય, તો ચીનની મિસાઇલ ટેક્નોલોજીની અસરકારકતા અંગે ચર્ચા વધી શકે છે. જોકે માત્ર એક ઘટનાના આધારે સમગ્ર મિસાઇલ સિસ્ટમની ક્ષમતા અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નહીં ગણાય.
બીજી તરફ હૂતી સંગઠન આ ઘટનાને સાઉદી હુમલા તરીકે જુએ અને જવાબી કાર્યવાહી કરે તો યમનના સંઘર્ષમાં વધુ તણાવ સર્જાઈ શકે છે.
સત્તાવાર પુષ્ટિ વિના અંતિમ નિષ્કર્ષ નહીં
હાલમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે DF-15Aના કથિત ઉપયોગ અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ નથી. OSINT તસવીરો અને વીડિયો મહત્વપૂર્ણ સંકેતો આપી શકે છે, પરંતુ મિસાઇલના અવશેષોની ચોક્કસ ઓળખ અને તેના લોન્ચ કરનાર અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ માટે વધુ પુરાવાની જરૂર છે.
આ ઘટના સાચી સાબિત થાય તો તે યમનના સંઘર્ષમાં ચીનની મિસાઇલ ટેક્નોલોજીના સંભવિત ઉપયોગ અને તેની કામગીરી અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપશે. આગામી દિવસોમાં વધુ સેટેલાઇટ તસવીરો, અવશેષોના વિશ્લેષણ અથવા સત્તાવાર નિવેદનો સામે આવે ત્યારે સમગ્ર ઘટનાની હકીકત વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
