ચીનની મદદથી બેલિસ્ટિક મિસાઇલ બનાવવાની તૈયારીમાં હૂતી વિદ્રોહીઓ? સઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયેલનું વધશે ટેન્શન 

યમનમાં સક્રિય ઈરાન સમર્થિત હૂતી વિદ્રોહીઓ પોતાની સૈન્ય ક્ષમતા વધારવા માટે અદ્યતન બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (Ballistic Missile) બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા હોવાનો દાવો એક નવા અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે. બ્રિટન સ્થિત સંસ્થા કોન્ફ્લિક્ટ આર્મામેન્ટ રિસર્ચ (Conflict Armament Research)ના અહેવાલ અનુસાર, હૂતી વિદ્રોહીઓએ ચીનના સપ્લાયર્સ પાસેથી મિસાઇલ બનાવવામાં ઉપયોગી થઈ શકે તેવા વિશેષ ભાગો મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ ઘટનાક્રમ પશ્ચિમ એશિયાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ચિંતા વધારી શકે છે.

હૂતી વિદ્રોહીઓની મિસાઇલ બનાવવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા વધી

અહેવાલ અનુસાર, હૂતી વિદ્રોહીઓ ઈરાનની ખૈબર શેકન (Kheibar Shekan) મિસાઇલના એક પ્રકારને તૈયાર કરવા માટે જરૂરી ભાગો મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ મિસાઇલની મારક ક્ષમતા આશરે 2,000 કિલોમીટર હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. જોકે, હૂતી વિદ્રોહીઓએ આવી મિસાઇલ સફળતાપૂર્વક બનાવી લીધી હોવાની પુષ્ટિ અહેવાલમાં કરવામાં આવી નથી.

સંસ્થાના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક ફેબિયન હિન્ઝના જણાવ્યા અનુસાર, હૂતી વિદ્રોહીઓની સ્થાનિક સ્તરે શસ્ત્રો બનાવવાની ક્ષમતા વિકસાવવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા અગાઉના અંદાજ કરતાં વધુ હોઈ શકે છે. જપ્ત કરાયેલા કેટલાક ભાગો વિશેષ પ્રકારના છે અને તેમનું ઉત્પાદન કરવા માટે મિસાઇલની ડિઝાઇન સંબંધિત જાણકારી જરૂરી હોઈ શકે છે.

ચીનથી આવતી શંકાસ્પદ ખેપમાં મિસાઇલના ભાગો મળ્યાનો દાવો

અહેવાલમાં યમનના સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા જુલાઈમાં આપવામાં આવેલી માહિતીનો ઉલ્લેખ છે. અધિકારીઓએ ચીનથી મોકલવામાં આવેલી અને યમનના હોદેદા બંદરે પહોંચાડવાની હતી એવી બે શંકાસ્પદ ખેપ અટકાવી હોવાનો દાવો કર્યો હતો.

આ ખેપમાં મિસાઇલને સ્થિર રાખવામાં ઉપયોગી ભાગો, રોકેટ મોટરના પાછળના વિભાગનાં ઉપકરણો, ઇગ્નાઇટર અને ફિનોલિક રેઝિન (Phenolic Resin) જેવા પદાર્થોનો સમાવેશ થતો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ પદાર્થનો ઉપયોગ ઊંચા તાપમાનથી રક્ષણ આપતાં આવરણમાં થઈ શકે છે.

ઈરાન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ?

હૂતી વિદ્રોહીઓને લાંબા સમયથી ઈરાન તરફથી શસ્ત્રોની ડિઝાઇન અને મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગો મળતા હોવાના અહેવાલો આવતા રહ્યા છે. જોકે, નવા અહેવાલ મુજબ, હવે તેઓ ચીન સહિત અન્ય સપ્લાયર્સ પાસેથી પણ સાધનો મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હોઈ શકે છે.

વોશિંગ્ટન સ્થિત થિંક ટેન્કના વિશ્લેષણમાં પણ હૂતી વિદ્રોહીઓના શસ્ત્ર કાર્યક્રમમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય નેટવર્કની ભૂમિકા વધતી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં યમનમાં સક્રિય દાણચોરો અને ચીનના નિકાસ કેન્દ્રો સાથે જોડાયેલા વેપારીઓનો સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું છે.

સઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયેલ માટે શું અર્થ?

જો હૂતી વિદ્રોહીઓ લાંબા અંતરની અદ્યતન મિસાઇલ બનાવવામાં સફળ થાય, તો સઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયેલ સહિતના દેશોની સુરક્ષા માટે પડકાર ઊભો થઈ શકે છે. જોકે, અહેવાલમાં કરાયેલા દાવાઓ અને મિસાઇલ બનાવવાની વાસ્તવિક ક્ષમતા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. ચીનની સરકાર તરફથી આ મામલે સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા મળી હોવાની માહિતી પણ અહેવાલમાં આપવામાં આવી નથી.

આ ઘટનાક્રમથી પશ્ચિમ એશિયામાં શસ્ત્રોની હેરફેર, આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય નેટવર્ક અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અંગે ચર્ચા વધુ તેજ થવાની શક્યતા છે.