VIDEO: પહેલા ધધક્યું ઈરાની ઓઈલ ટેન્કર, પછી સમુદ્રમાં ડૂબ્યું, અમેરિકાએ VIDEO જાહેર કરી ઈરાન પર કટાક્ષ કર્યો
ઓમાનની ખાડી (Gulf of Oman)માં ઈરાની તેલ ટેન્કર (Oil Tanker) પર અમેરિકી સેનાની કાર્યવાહી બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ વધી ગયો છે. અમેરિકાની સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (US Central Command-CENTCOM) દ્વારા આ હુમલાનો વીડિયો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. વીડિયોમાં એક ઓઈલ ટેન્કર આગની જ્વાળાઓમાં ઘેરાયેલું જોવા મળે છે અને થોડા સમય બાદ તે સમુદ્રમાં ડૂબી જાય છે. અમેરિકાએ આ કાર્યવાહી પાછળ ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)ના હુમલાના પ્રયાસને કારણ ગણાવ્યું છે, જ્યારે ઈરાને અમેરિકાના આ હુમલાને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યો છે.
M/T Kylo પર અમેરિકી કાર્યવાહી
અમેરિકાએ જે જહાજનો વીડિયો જાહેર કર્યો છે તેનું નામ M/T Kylo છે, જેને Noxen નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ ટેન્કર કોમોરોસના ધ્વજ હેઠળ (Comoros Flag) સંચાલિત થઈ રહ્યું હતું. અમેરિકી સેનાના જણાવ્યા અનુસાર, ટેન્કર પર કાર્યવાહી કરવામાં આવે તે પહેલાં તેના ક્રૂ મેમ્બર્સ (Crew Members) જહાજ છોડી ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ અમેરિકી સેનાએ તેને નિશાન બનાવ્યું હતું.

CENTCOM દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા વીડિયોમાં ટેન્કર પર આગ લાગેલી જોવા મળે છે. આગની જ્વાળાઓ વચ્ચે થોડા સમય સુધી જહાજ સમુદ્રમાં તરતું રહે છે અને ત્યારબાદ ધીમે ધીમે પાણીમાં ગરકાવ થઈ જાય છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં પોતાની સૈન્ય કાર્યવાહી (Military Action)ની પ્રશંસા કરી અને ઈરાન પર કટાક્ષ પણ કર્યો.
અમેરિકી કમાન્ડે જણાવ્યું કે M/T Kylo હવે સમુદ્રના તળિયે ઈરાનની નૌકાદળ સાથે છે. આ ટિપ્પણીને ઈરાનની સામે કરવામાં આવેલા સીધા કટાક્ષ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

ત્રણ ઈરાની ઓઈલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો
CENTCOMના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકી યુદ્ધજહાજો (US Warships) પર ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ દ્વારા હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. તેના જવાબમાં શનિવારે ઈરાન સાથે જોડાયેલા ત્રણ ઓઈલ ટેન્કરો સામે હવાઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી.
આ કાર્યવાહી દરમિયાન M/T Kyloમાં આગ લાગી અને તે સમુદ્રમાં ડૂબી ગયું. જ્યારે M/T Downey અને M/T Stark-1ને પણ ભારે નુકસાન થયું હોવાનું અમેરિકી સેનાએ જણાવ્યું છે. આ બંને જહાજ હાલમાં ડૂબ્યાં નથી, પરંતુ અમેરિકાના દાવા પ્રમાણે તેઓ ફરી સમુદ્રમાં સંચાલન કરી શકે તેવી સ્થિતિમાં રહ્યા નથી.
આ કાર્યવાહીથી ઈરાન સાથે જોડાયેલા તેલના વેપાર (Oil Trade) પર પણ અસર પડવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને સમુદ્રી માર્ગો પર વેપારી જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી શકે છે.

ઈરાને અમેરિકી હુમલાને ગણાવ્યો ગેરકાયદેસર
અમેરિકી હુમલા બાદ ઈરાને આ કાર્યવાહીની આકરી નિંદા કરી છે. ભારતમાં આવેલા ઈરાની દૂતાવાસ (Iranian Embassy) દ્વારા પણ સોશિયલ મીડિયા મારફતે હુમલાની ટીકા કરવામાં આવી છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકાની કાર્યવાહી ને ગેરકાયદેસર અને બેજવાબદાર ગણાવી છે. ઈરાનનો આરોપ છે કે અમેરિકા તેની સામે સતત સૈન્ય કાર્યવાહી (Military Action), દરિયાઈ નાકાબંધી (Naval Blockade) અને આર્થિક દબાણ વધારી રહ્યું છે.
ઈરાનનું કહેવું છે કે વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવાની આવી કાર્યવાહી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા (International Law)ના ઉલ્લંઘન સમાન છે. આ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહીથી માત્ર ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ જ નહીં, પરંતુ સમુદ્રી વેપાર અને સમગ્ર પ્રદેશની સુરક્ષા પર પણ અસર પડી શકે છે.
ઈરાનની જવાબી કાર્યવાહીની ચેતવણી
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે પણ અમેરિકાને કડક ચેતવણી આપી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે જો અમેરિકા પોતાની આક્રમક નીતિઓ ચાલુ રાખશે તો તેને તેનો જવાબ આપવામાં આવશે.
ઈરાની સૈન્ય સંગઠને દેશની સંપ્રભુતા (Sovereignty) અને સુરક્ષાની રક્ષા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર હોવાનો દાવો કર્યો છે. ઈરાન તરફથી એવી ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે જો અમેરિકી હુમલા ચાલુ રહેશે તો તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.
ઓમાનની ખાડીમાં વધતી ચિંતા
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને કારણે ઓમાનની ખાડીમાં સમુદ્રી સુરક્ષા (Maritime Security) અંગે ચિંતા વધી છે. ઓમાનની ખાડી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ઊર્જા પરિવહન માટે મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ છે. અહીં તેલ અને અન્ય માલસામાન લઈ જતા અનેક વેપારી જહાજોની અવરજવર રહે છે.
એક તરફ અમેરિકા ઈરાની તેલ ટેન્કરો સામેની કાર્યવાહીનું કારણ સુરક્ષા અને સૈન્ય જવાબ તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ઈરાન તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવી રહ્યું છે. બંને દેશો વચ્ચે વધી રહેલા આ આરોપ-પ્રત્યારોપને કારણે આવનારા દિવસોમાં સ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બની શકે છે.
હાલમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અમેરિકાની આવી કાર્યવાહી આગળ પણ ચાલુ રહેશે કે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઘટાડવા માટે કોઈ રાજદ્વારી પ્રયાસ (Diplomatic Efforts) શરૂ થશે. જો સમુદ્રી માર્ગો પર સૈન્ય તણાવ વધે છે, તો તેની અસર માત્ર અમેરિકા અને ઈરાન પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતા વૈશ્વિક તેલ બજાર (Global Oil Market) અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર પણ પડી શકે છે.

