અમેરિકા ફર્સ્ટ કે પરિવાર ફર્સ્ટ? USમાં $1.6 અબજની સરકારી ડીલથી ટ્રમ્પના પુત્રોને બમ્પર ફાયદો, ભારે હોબાળો
છેલ્લું અપડેટ : 29 Jun 2026
અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટ (President) ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમનું વહીવટીતંત્ર એક મોટા વિવાદમાં ફસાયું છે. એક સનસનાટીપૂર્ણ ખુલાસા મુજબ, અમેરિકી સરકારે તાજેતરમાં એક એવો મોટો કરાર કર્યો છે, જેનો સીધો આર્થિક ફાયદો ટ્રમ્પના પરિવાર અને તેમના મંત્રીઓને મળી રહ્યો છે. આ આખી ઘટના સામે આવ્યા બાદ અમેરિકાની રાજનીતિમાં ભારે હોબાળો મચાવ્યો છે અને ટ્રમ્પની પ્રખ્યાત નીતિ 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' (America First) પર સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
શું છે આખી ડીલ?
ધ ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ (The New York Times) ના અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકાએ કઝાકિસ્તાન સાથે દુનિયાના સૌથી મોટા દુર્લભ ખનિજ 'ટંગસ્ટન' (Tungsten) ના ભંડારને વિકસાવવા માટે 1.6 અબજ ડોલર (આશરે ₹13,500 કરોડ) ની સરકારી ડીલ કરી છે.
આ કરાર અમેરિકાની નેશનલ સિક્યોરિટી (National Security) માટે અત્યંત મહત્વનો છે, કારણ કે ગ્લોબલ ટંગસ્ટન માર્કેટ પર અત્યારે ચીનનો એકાધિકાર (Monopoly) છે. ટંગસ્ટનનો ઉપયોગ મિસાઈલ વોરહેડ્સ, ફાઈટર જેટ્સ અને સેમિકન્ડક્ટર્સ (Semiconductors) જેવી હાઈ-ટેક લશ્કરી ટેકનોલોજીમાં થાય છે. અમેરિકા આ ડીલ દ્વારા ચીન પરની પોતાની નિર્ભરતા ખતમ કરવા માંગતું હતું, પરંતુ હવે આ ડીલ કમાણીના ખોટા રસ્તાઓ માટે ચર્ચામાં આવી ગઈ છે.
'બેકરૂમ' સેટિંગ અને ટ્રમ્પના પુત્રોની એન્ટ્રી
દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે જ્યારે સરકારી સ્તરે આ પ્રોજેક્ટની વાતચીત ચાલી રહી હતી, બરાબર તે જ સમયે ટ્રમ્પ પરિવારની કંપનીઓ બેકગ્રાઉન્ડમાં સક્રિય થઈ ગઈ હતી:
સપ્ટેમ્બર 2025ની સિક્રેટ મીટિંગ: ન્યૂયોર્કની સેન્ટ રેજીસ હોટેલમાં અમેરિકાના વાણિજ્ય મંત્રી (Commerce Minister) હોવર્ડ લુટનિક અને કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચે બેઠક થઈ હતી. ખુદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોન કોલ કરીને કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિને આ પ્રોજેક્ટ માટે રાજી કર્યા હતા.
શેર્સની ખરીદી (Conflict of Interest): આ મીટિંગના થોડા જ અઠવાડિયા પછી, ટ્રમ્પ ટાવરમાંથી ચાલતી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મ 'ડોમિનારી સિક્યોરિટીઝ' (Dominari Securities) એ આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલી મુખ્ય કંપનીના શેર ખરીદી લીધા. આ ફર્મમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જુનિયર અને એરિક ટ્રમ્પની 20% હિસ્સેદારી છે.
મંત્રીના પુત્રનું કનેક્શન: બીજી તરફ, વાણિજ્ય મંત્રી હોવર્ડ લુટનિકના પુત્રોની કંપની 'કેન્ટર ફિટ્ઝગેરાલ્ડ' (Cantor Fitzgerald) એ આ પ્રોજેક્ટમાં રોકાણ માટે 210 મિલિયન ડોલરનું ફંડ એકત્ર કર્યું હતું.
$8.9 અબજની સરકારી તિજોરી પર નજર?
અહેવાલો મુજબ, આ માત્ર કોઈ એક સિંગલ પ્રોજેક્ટ નથી. ટ્રમ્પ અને લુટનિક પરિવાર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ આવા ઓછામાં ઓછા 14 માઇનિંગ પ્રોજેક્ટ્સ (Mining Projects) માં હિત ધરાવે છે, જેમને અમેરિકી સરકાર તરફથી લોન, ગ્રાન્ટ અથવા રેગ્યુલેટરી મંજૂરી મળવાની છે. આ કંપનીઓ સરકારી તિજોરીમાંથી લગભગ 8.9 અબજ ડોલર મેળવવાની રેસમાં સૌથી આગળ છે.
સંસદમાં હોબાળો અને વ્હાઇટ હાઉસનો બચાવ
| પક્ષ / વિપક્ષના આક્ષેપો | વ્હાઇટ હાઉસ અને વિભાગની સફાઈ |
| સાંસદ મેક્સિન ડેક્સ્ટર: સંસદે (Parliament) એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે ટેક્સપેયર્સના (Taxpayers) પૈસા દેશના હિતમાં વપરાય, નહીં કે ટ્રમ્પના પરિવારના સભ્યોના ખિસ્સા ભરવા માટે. | વ્હાઇટ હાઉસ (પ્રવક્તા કુશ દેસાઈ): તમામ આરોપો પાયાવિહોણા છે. સરકારના નિર્ણયો પાછળ માત્ર અમેરિકન જનતાનું હિત અને સપ્લાય ચેઈનને (Supply Chain) સુરક્ષિત કરવાનો હેતુ છે. |
| હિતોનો ટકરાવ (Conflict of Interest): સરકારી પદનો ઉપયોગ કરીને પરિવારને આર્થિક ફાયદો પહોંચાડવામાં આવી રહ્યો છે. | વાણિજ્ય વિભાગ: મંત્રી હોવર્ડ લુટનિકે પોતાની જૂની કંપનીમાં હિસ્સો પહેલેથી જ વેચી દીધો છે, એટલે તેમનો આ ડીલ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. |
આ વિવાદે અમેરિકામાં મોટો રાજકીય ભૂકંપ લાવી દીધો છે. ટીકાકારો કહી રહ્યા છે કે દેશના સંસાધનો અને સિક્યોરિટીના નામે આ સરકાર 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' નહીં, પરંતુ 'પરિવાર ફર્સ્ટ' (Family First) ના એજન્ડા પર કામ કરી રહી છે.
