VIDEO :  ANDARNI VAAT/ ગેરકાયદે ખનનનો આતંક: હજારો એકર ફળદ્રુપ જમીન વેરાન

ઓડિશાના કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર એવા મયૂરભંજ જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી મોટા પાયે ચાલી રહેલી ગેરકાયદે અને અનિયંત્રિત ખનનપ્રવૃત્તિઓને કારણે સ્થાનિક પર્યાવરણ, ખેતી અને જળ સંસાધનો પર અત્યંત ગંભીર નકારાત્મક અસરો જોવા મળી રહી છે. ખાણોમાંથી નીકળતા હાનિકારક રસાયણો, ઝેરી કચરો અને ડમ્પિંગના કારણે આસપાસની હજારો એકર ફળદ્રુપ જમીન ધીમે-ધીમે બિનઉપજાઉ અને વેરાન બની રહી છે. આ ભયાવહ સ્થિતિના કારણે પોતાની આજીવિકા માટે માત્ર ખેતી પર નિર્ભર એવા હજારો સ્થાનિક ખેડૂતો આર્થિક સંકટમાં આવી ગયા છે અને તેમનું ભવિષ્ય જોખમમાં મુકાઈ ગયું છે. આટલું જ નહીં, અનિયંત્રિત અને ઊંડા ઉત્ખનનને કારણે પ્રદેશના ભૂગર્ભ જળના સ્તર ચિંતાજનક રીતે ખૂબ જ નીચે જઈ રહ્યા છે. ખાણોના પ્રદૂષિત પાણીને કારણે સ્થાનિક નદીઓ, નાળાઓ અને તળાવો દૂષિત થઈ ચૂક્યા છે, પરિણામે સમગ્ર ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પીવાના શુદ્ધ પાણીની ભારે અછત સર્જાઈ છે અને લોકો ચેપી રોગોનો ભોગ બની રહ્યા છે.

 

માઇનિંગના કારણે માત્ર માનવજીવન જ નહીં, પરંતુ પ્રદેશની વનસ્પતિ અને વન્યજીવો પણ ભારે જોખમનો સામનો કરી રહ્યા છે. દિવસ-રાત ઉડતી અતિશય ધૂળ, વાહનોના ધુમાડા અને પ્રદૂષણને લીધે હરિયાળા જંગલોનો નાશ થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે પ્રખ્યાત સ્થાનિક વન્યજીવોના કુદરતી આશ્રયસ્થાનો છીનવાઈ રહ્યા છે અને તેમના અસ્તિત્વ સામે મોટો ખતરો ઊભો થયો છે. વારંવાર રજૂઆતો છતાં તંત્ર મૌન હોવાથી હવે સ્થાનિક નાગરિકો, આદિવાસી સમાજ અને પર્યાવરણવાદીઓનો આક્રોશ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. લોકોએ વહીવટી તંત્ર અને સરકાર પાસે માઇનિંગના નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરાવવા, ગેરકાયદેસર ખાણો બંધ કરવા અને કુદરતી સંપત્તિને બચાવવા માટે તાત્કાલિક અસરથી કડક કાનૂની પગલાં લેવાની ઉગ્ર માગ કરી છે. પર્યાવરણવાદીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો સમય રહેતા આ વિનાશ રોકવામાં નહીં આવે, તો મયૂરભંજની ભૌગોલિક સ્થિતિ ક્યારેય ન સુધરે તે હદે બગડી જશે.