અભ્યાસ : માતાપિતાનું વચલું સંતાન તેમના ભાઈ-બહેનો કરતાં હોય છે સૌથી વધુ સારું, પ્રામાણિક અને વિન્રમ

તાજેતરના એક અભ્યાસમાં મધ્યમ બાળકો વિશે રસપ્રદ તારણો સાથે, જન્મનો  ક્રમ વ્યક્તિત્વને આકાર આપે છે કે કેમ તે અંગે લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ચર્ચાનો અંત આવ્યો છે.

એક સદી પહેલા ઑસ્ટ્રિયન મનોવિજ્ઞાની આલ્બર્ટ એડલરે આપ્યો હતો આ સિદ્ધાંત 

માતાપિતાના સંતાનોમાં પહેલું સંતાન સ્પષ્ટવક્તા હોય છે, જયારે નાનું સંતાન લાડથી વંચિત હોય છે. પરંતુ તાજેતરમાં થયેલા એક અભ્યાસમાં સામે આવ્યું છે કે વચલું સંતાન અવગણના અથવા ઉપેક્ષાની લાગણી સાથે સૌથી લાંબા સમય સુધી પીડાતું રહેતું સંતાન હોય છે.

આ સિદ્ધાંત સૌપ્રથમ એક સદી પહેલા ઑસ્ટ્રિયન મનોવિજ્ઞાની આલ્બર્ટ એડલર દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે આ મામલે વૈજ્ઞાનિક સમુદાય હજુ સુધી સર્વસંમતિ પર પહોંચ્યો નથી, પણ લોકવાયકાઓ આવા જ સંકેતો આપે છે. 

મિડલ ચાઈલ્ડ સિન્ડ્રોમથી પીડાતા હોય છે વચલા સંતાનો 

પ્રથમ જન્મેલા બાળકોને ઘણીવાર અડગ અને બુદ્ધિશાળી માનવામાં આવે છે, જ્યારે નાના બાળકોને ક્યારેક બગડેલા તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. જોકે, મધ્યમ બાળકો, કદાચ અન્યાયી રીતે, ઘણીવાર ‘મિડલ ચાઈલ્ડ સિન્ડ્રોમ’ સાથે સંકળાયેલા હોય છે, જે WebMD દ્વારા લોકપ્રિય શબ્દ છે જે વચ્ચે ફસાઈ જવાના અનુભવનું વર્ણન કરે છે - ન તો સૌથી મોટો કે ન તો સૌથી નાનો અને તેના માતાપિતા દ્વારા ઉપેક્ષિત લાગે છે.

વચલા બાળકો તેમના ભાઈ-બહેનો કરતાં વધુ પ્રમાણિક, નમ્ર અને સક્ષમ 

બ્રોક યુનિવર્સિટીના કેનેડિયન સંશોધકો માઈકલ એશ્ટન અને કેલગરી યુનિવર્સિટીના કિબેઓમ લીના મતે, આ સ્ટીરિયોટાઇપ ખરેખર મધ્યમ બાળકોના પક્ષમાં કામ કરી શકે છે. તેમણે કરેલા અભ્યાસમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વચલા બાળકો તેમના ભાઈ-બહેનો કરતાં વધુ પ્રમાણિક, નમ્ર અને સક્ષમ હોય છે. 

અભ્યાસમાં હેક્સાકો પર્સનાલિટી ઇન્વેન્ટરીનો ઉપયોગ

આ અભ્યાસમાં હેક્સાકો પર્સનાલિટી ઇન્વેન્ટરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જે એક જાણીતી કસોટી છે જે છ વ્યક્તિત્વ લક્ષણોનું મૂલ્યાંકન કરે છે: પ્રામાણિકતા-નમ્રતા, ભાવનાત્મકતા, બહિર્મુખતા, સંમતિ, સભાનતા અને અનુભવ માટે ખુલ્લાપણું. મધ્યમ વર્ગના બાળકોએ પ્રામાણિકતા-નમ્રતા અને સંમતિમાં સૌથી વધુ ગુણ મેળવ્યા. આનો અર્થ એ થયો કે, પરીક્ષણ મુજબ, તેઓ બીજાઓને માફ કરવાની, સરળતાથી સહકાર આપવાની, પોતાના ગુસ્સાને કાબૂમાં રાખવાની અને વ્યક્તિગત લાભ માટે બીજાઓ સાથે ચાલાકી કરવાનું ટાળવાની શક્યતા વધુ ધરાવે છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે મધ્યમ વયના બાળકોને પણ ભવ્ય સંપત્તિ અને દરજ્જામાં ઓછો રસ હોય છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, મધ્યમ બાળકોએ  પ્રામાણિકતા અને નમ્રતા આ બંને શ્રેણીઓમાં ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે નાના ભાઈ-બહેનોનો દેખાવ ઘણો ખરાબ રહ્યો. જોકે, સૌથી મોટા બાળકોએ પ્રામાણિકતા-નમ્રતા અને સંમતિમાં સૌથી ઓછા ગુણ મેળવ્યા. 

જોકે અભ્યાસ આ લક્ષણો પર પ્રકાશ પાડે છે, અન્ય સંશોધનો આ તારણોનો વિરોધાભાસ પ્રકટ કરે છે. પેરેન્ટ્સ દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા 2020ના અભ્યાસમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે જન્મ ક્રમનો વ્યક્તિત્વના પ્રકાર સાથે કોઈ સંબંધ નથી. ઉદાહરણ તરીકે, અભ્યાસમાં એવા કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી કે બહુવિધ ભાઈ-બહેનો ધરાવતા બાળકો કરતાં ફક્ત વચલા બાળકો જ વધુ નાર્સિસ્ટિક હોય છે.

મધ્યમ બાળકોમાં હોય છે કેટલાક સકારાત્મક ગુણો 

મધ્યમ બાળકોમાં કેટલાક સકારાત્મક ગુણો હોય છે તે વિચાર ઘણા લોકો સાથે પડઘો પાડે છે. પ્રખ્યાત મધ્યમ બાળકોમાં માર્ટિન લ્યુથર કિંગ, જુનિયર, મેડોના, વોરેન બફેટ અને અબ્રાહમ લિંકનનો સમાવેશ થાય છે, જે જન્મનો ક્રમ ચારિત્ર્ય પર કાયમી અસર કરી શકે છે તે ખ્યાલને થોડી માન્યતા આપે છે.