રસોડા માટે દક્ષિણ-પૂર્વ દિશા જ શા માટે ઉત્તમ? ઘરમાં સુખ અને આરોગ્ય લાવતા વાસ્તુ નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 24 Jul 2026
રસોડાને ઘરનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્થાન માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે તે સ્થાન છે જ્યાં પરિવાર માટે ખોરાક તૈયાર કરવામાં આવે છે. ખોરાક ફક્ત પેટ ભરવા માટે જ નથી, પરંતુ તેને શુદ્ધ અને પુણ્યશાળી પણ રાખવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે આવા ખોરાક શરીર અને મન બંનેને શુદ્ધ કરે છે. ત્યાં હાજર સકારાત્મક કે નકારાત્મક ઉર્જા ખોરાકમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.
"વાસ્તુ ચિંતામણિ" પુસ્તક અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં રસોડાને "ચોકા" કહેવામાં આવતું હતું, જેનો અર્થ "ચાર" થાય છે. ચાર પ્રકારના શુદ્ધિકરણથી તૈયાર કરેલો ખોરાક ઋષિઓ, સાધુઓ અને મહેમાનો માટે પણ યોગ્ય છે. જો આવા ચોકમાં તૈયાર કરેલો ખોરાક સાધુઓ, આર્થિક, શુલ્ક, ક્ષુલ્લિક, પ્રતિમાધારી શ્રાવકો, બ્રહ્મચારીઓ વગેરેને ભક્તિભાવથી આપવામાં આવે તો તેને "આહાર દાન" કહેવામાં આવે છે. ખોરાકનું દાન કરવું એ શ્રાવકના દૈનિક કર્તવ્યોમાંનું એક છે. તેથી, રસોડું અનુકૂળ દિશામાં સ્થિત હોવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે વાસ્તુ અનુસાર તમારા ઘરમાં રસોડું બનાવતી વખતે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી...
રસોડું બનાવવા માટેની શ્રેષ્ઠ દિશા
વાસ્તુ ચિંતામણિ ગ્રંથ અનુસાર, રસોડું માટે શ્રેષ્ઠ દિશા દક્ષિણપૂર્વ ખૂણો છે. પૂર્વ અને દક્ષિણ વચ્ચેનો ખૂણો, એટલે કે, દક્ષિણપૂર્વ ખૂણો, દક્ષિણપૂર્વ ખૂણો કહેવામાં આવે છે. તેનો સ્વામી ગ્રહ શુક્ર છે અને તેનો દેવતા અગ્નિ છે. અગ્નિ અશુભ ઘટનાઓને અટકાવે છે. અગ્નિનું કાર્ય બાળવાનું અથવા નાશ કરવાનું છે. તેથી, આ દિશામાં રસોડું બનાવવાથી ઘરની બધી સમસ્યાઓનો નાશ થાય છે. તેથી, આ દિશામાં ગેસનો ચૂલો, ઇન્ડક્શન કૂકર અથવા ચૂલો મૂકવો ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
રસોડું બનાવતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
રસોડું બનાવતી વખતે, ચૂલો એવી રીતે મૂકો કે રસોઈ બનાવનાર વ્યક્તિ પૂર્વ દિશામાં મુખ રાખીને રહે. આ સ્વાસ્થ્યને સુધારે છે.
રસોડાના ચૂલાને એવી રીતે મૂકવો જોઈએ કે તે દરવાજામાંથી દેખાય નહીં. વાસ્તુ અનુસાર, દરવાજામાંથી ચૂલો જોવાથી પરિવારને સંપૂર્ણ નુકસાન થઈ શકે છે.
રસોડામાં બિનજરૂરી વસ્તુઓ ન રાખો. તેના બદલે, ગ્રાઇન્ડર, મિક્સર, મોર્ટાર અને પેસ્ટલ જેવા રસોડાના વાસણો ત્યાં રાખવા જોઈએ. આમ કરવાથી ખુશી અને સંતોષ મળે છે.
રસોડામાં રસોઈ બનાવતી વખતે, કોઈપણ ફાલતુ વાતો, ઝઘડા કે દલીલો ટાળો. આ વાતાવરણને પ્રદૂષિત કરે છે.
તમારા ઘરમાં રસોડું બનાવતી વખતે, જો ઉત્તર કે પૂર્વમાં રસ્તો હોય તો ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણામાં રસોડું ન બનાવવાનું ધ્યાન રાખો. આનાથી કૌટુંબિક વિખવાદ અને નાણાકીય નુકસાન થઈ શકે છે.
જો પૂર્વ કે દક્ષિણમાં રસ્તો હોય, અને રસોડું દક્ષિણ-પૂર્વ ખૂણામાં હોય, તો આ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
જો ઉત્તરમાં રસ્તો હોય, અને રસોડું ઉત્તરમાં બનેલું હોય, તો આ અશુભ છે અને તેની પ્રતિકૂળ અસરો થાય છે.
જો પ્લોટના દક્ષિણ કે પશ્ચિમમાં રસ્તો હોય, અને કોઈ કારણોસર, દક્ષિણ-પૂર્વ ખૂણામાં રસોડું બનાવવું શક્ય ન હોય, તો તે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ખૂણા (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) અથવા ઉત્તર-પશ્ચિમ રૂમના દક્ષિણ-પૂર્વ ખૂણામાં બનાવી શકાય છે.
જો પ્લોટના દક્ષિણ ભાગમાં રસ્તો હોય, તો ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં રસોડું બનાવો અને રૂમની દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં રસોડાના પ્લેટફોર્મ બનાવો.
જો પ્લોટના ઉત્તર કે પશ્ચિમ ભાગમાં રસ્તો હોય અને રસોડું ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં બનેલું હોય, તો તેના નોંધપાત્ર પરિણામો આવશે! મહેમાનોની સંખ્યામાં વધારો ઘરમાં આનંદ લાવશે, પરંતુ ઊંચા ખર્ચ ગૃહિણીના ચહેરાને નિસ્તેજ બનાવશે.