નિર્જળા એકાદશી ક્યારે છે? ભીમ અગિયારના દિવસે ભાત કેમ ન ખાવા જોઈએ?
છેલ્લું અપડેટ : 05 Jun 2025
હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી વ્રતનું મહત્વનું સ્થાન છે. દર વર્ષે ચોવીસ એકાદશી હોય છે. જેઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને નિર્જળા એકાદશી કહેવામાં આવે છે. આ વ્રતમાં પાણી પીવાની મનાઈ હોય છે, તેથી જ તેમને નિર્જળા એકાદશી કહેવામાં આવે છે. જેઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને નિર્જળા અને ભીમ અગિયાર કહેવામાં આવે છે.
એકાદશી પર ચોખા કેમ ન ખાવા?
એકાદશી પર ચોખા ન ખાવા પાછળ ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક બંને કારણો છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, એકાદશી પર ચોખા ખાવાને પાપ માનવામાં આવે છે, અને એવું માનવામાં આવે છે કે તે વ્યક્તિના ગુણોનો નાશ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે લોકો ભાત ખાય છે તેઓ આગામી જન્મમાં જંતુઓ તરીકે જન્મે છે.
નિર્જળા એકાદશી પર ભૂલથી પણ આ કાર્યો ન કરો
1. તુલસીને પાણી ન ચઢાવો નિર્જળા એકાદશી પર તુલસીને પાણી ચઢાવવું પ્રતિબંધિત છે.
2. ચોખાનું સેવન ન કરો એકાદશી પર ચોખા કે ચોખાના ઉત્પાદનો ખાવા અશુભ માનવામાં આવે છે. …
3. લસણ અને ડુંગળી ટાળો નિર્જળા એકાદશી પર લસણ, ડુંગળી, માંસ અને દારૂ જેવા તામસિક ખોરાકનું સેવન પ્રતિબંધિત છે. …
4. રીંગણ, મસૂર, મૂળા ન ખાઓ
5. આ દિવસે મીઠું ન ખાવું જોઈએ. મીઠું ખાવાથી એકાદશી અને ગુરુના ફળોનો નાશ થાય છે. એટલા માટે આ દિવસે ફક્ત સાત્વિક ફળો જ ખાવા જોઈએ.
6. આ દિવસે દાળ, મૂળા, રીંગણ, ડુંગળી, લસણ, સલગમ, કોબી અને કઠોળનું સેવન ન કરવું જોઈએ.
7. જો તમે નિર્જળા એકાદશી પર ઉપવાસ કરી રહ્યા છો, તો ઉપવાસના એક દિવસ પહેલા દશમીના દિવસથી તમારા ખોરાક પર ધ્યાન ન આપો. માંસાહારી ખોરાક ન ખાઓ. દારૂ સહિત તમામ પ્રકારના નશાકારક પદાર્થોથી પણ દૂર રહો.
8. આ દિવસે વાળ ન કાપવા જોઈએ. આ દિવસે લાકડાના ટૂથબ્રશનો ઉપયોગ ન કરો. લીંબુ, કેરી અથવા જાંબુના પાન ચાવો અને આંગળીઓથી કોગળા કરો અને ગળું સાફ કરો..
9. એકાદશીના દિવસે તુલસીને પાણી ન ચઢાવવું જોઈએ અને ન તો તેને સ્પર્શ કરવો જોઈએ. કારણ કે આ દિવસે તુલસી માતા ઉપવાસ પર રહે છે.
10. આ દિવસે ઝાડુ ન મારવું જોઈએ કારણ કે કીડી જેવા સૂક્ષ્મ જીવોનો નાશ કરવો પાપ માનવામાં આવે છે.
11. એકાદશી પર પાન ન ખાવું જોઈએ કારણ કે પાન ખાવાથી મનમાં રજોગુણની વૃત્તિ વધે છે.
12. ઉપવાસની એક રાત પહેલા ન સૂવું જોઈએ. ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની આખી રાત પૂજા કરવી જોઈએ.
13. આ દિવસે ભૂલથી પણ કોઈ સ્ત્રી સાથે જાતીય સંબંધ ન બાંધવો જોઈએ. વ્યક્તિએ વિચાર, વચન અને કર્મમાં બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું જોઈએ.
