Religion : રુક્મિણી અષ્ટમીનું વ્રત કેમ રાખવામાં આવે છે? જાણો મહત્ત્વ અને પૂજા વિધિ
છેલ્લું અપડેટ : 13 Dec 2025
રુક્મિણી અષ્ટમીનું વ્રત એક મુખ્ય હિન્દુ તહેવાર છે, જે ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, ઉત્તર ભારત અને અન્ય કેટલાક સ્થળોએ ભક્તિ અને શ્રદ્ધા સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણીના મિલનનું પ્રતીક છે, અને રુક્મિણીની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, હિન્દુ ધર્મમાં અષ્ટમી તિથિ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે રાધા અને ભગવાન કૃષ્ણનો જન્મ અષ્ટમી તિથિએ થયો હતો, જ્યારે રુક્મિણીનો જન્મ પણ અષ્ટમી તિથિએ થયો હતો.
2025માં રુક્મિણી અષ્ટમી 12 ડિસેમ્બરે ઉજવવામાં આવશે. પરિણીત સ્ત્રીઓ તેમના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી જીવન માટે પ્રાર્થના કરે છે, જ્યારે યુવતીઓ તેમના ભવિષ્ય માટે સારા પતિને સુરક્ષિત રાખવા માટે વ્રત રાખે છે.
આ વ્રત મુખ્યત્વે દેવી રુક્મિણીના જન્મદિન નિમિત્તે ઉજવવામાં આવે છે. તેના કારણો છે:
સૌભાગ્ય અને સમૃદ્ધિ: દેવી રુક્મિણીને દેવી લક્ષ્મીનો અવતાર માનવામાં આવે છે. તેથી, આ વ્રત રાખવાથી સૌભાગ્ય, સંપત્તિ, સમૃદ્ધિ અને સ્થિર લક્ષ્મી પ્રાપ્ત થાય છે.
અખંડ સૌભાગ્ય: સ્ત્રીઓ પોતાના પતિના અખંડ સૌભાગ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે આ વ્રત રાખે છે.
ઇચ્છિત જીવનસાથી: એવું માનવામાં આવે છે કે જો અપરિણીત સ્ત્રીઓ સાચા હૃદયથી આ વ્રત રાખે છે, તો તેમને ભગવાન કૃષ્ણ જેવો આદર્શ અને ઇચ્છિત જીવનસાથી પ્રાપ્ત થશે.
નિઃસંતાન યુગલો પણ નિઃસંતાનતા પ્રાપ્ત કરવા માટે આ વ્રત રાખે છે, કારણ કે રુક્મિણી અને કૃષ્ણના પુત્ર, પ્રદ્યુમ્નને કામદેવનો અવતાર માનવામાં આવે છે.
પ્રેમ સંબંધો: આ વ્રત વિવાહિત જીવનમાં પ્રેમ અને સુમેળ જાળવવામાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે. સફળા એકાદશીના ફાયદા: મહત્વ અને સફળા એકાદશીના 5 ફાયદા
રુક્મિણી અષ્ટમીના વ્રતનું મહત્વ:
* ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણીની પૂજા: રુક્મિણી અષ્ટમી ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણી વચ્ચેના સંબંધને માન આપવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ વ્રત તેમના માનમાં મનાવવામાં આવે છે, જે લગ્ન જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્ય લાવે છે.
* સૌભાગ્ય અને સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ: આ વ્રત ખાસ કરીને પરિણીત મહિલાઓ દ્વારા સુખી અને સમૃદ્ધ લગ્નજીવન સુનિશ્ચિત કરવા માટે પાળવામાં આવે છે. આ વ્રત મહિલાઓને તેમના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને પરિવારમાં સુખ માટે પ્રાર્થના કરવાની તક આપે છે.
* ઉપવાસ પદ્ધતિ: ઉપવાસની શરૂઆત સવારના સ્નાનથી થાય છે, ત્યારબાદ રુક્મિણીની પૂજા કરવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન ફળો, મીઠાઈઓ, ફૂલો અને પ્રસાદ ચઢાવવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભક્તો ઉપવાસ રાખે છે અને ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણીનું ધ્યાન કરે છે, તેમના મંત્રોનો જાપ કરે છે.
* ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનો તહેવાર: આ વ્રત ખાસ કરીને ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનો તહેવાર છે, જેમાં ભક્તો ભગવાન કૃષ્ણની સાથે રુક્મિણીની પૂજા કરીને તેમના જીવનને સુખી બનાવવા માંગે છે.
રુક્મિણી અષ્ટમીનો તહેવાર અને તેની સાથે સંકળાયેલી માન્યતાઓ:
* રુક્મિણી અષ્ટમીના દિવસે શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા કરવી જોઈએ.
* આ દિવસ ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ માટે છે, પરંતુ પુરુષો પણ ઉપવાસ રાખી શકે છે.
* દિવસભર ઉપવાસ અને ભગવાન કૃષ્ણની પૂજા કરવી એ ઉપવાસનું કેન્દ્રબિંદુ છે.
* કામદેવના અવતાર પ્રદ્યુમ્ન, આ દિવસે ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણીના પુત્ર હતા. તેમની પૂજા કરવી પણ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે મંદિરોમાં ખાસ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જ્યાં ભક્તો ભગવાન કૃષ્ણ અને રુક્મિણીની પૂજા કરવા માટે મોટી સંખ્યામાં ભેગા થાય છે..
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
