નાગ પંચમી પર દરવાજા પર સાપનું ચિત્ર કેમ દોરવામાં આવે છે? જાણો રહસ્ય
છેલ્લું અપડેટ : 17 Aug 2026
શ્રાવણ મહિનામાં નાગ પંચમી પર ઘણા ઘરોમાં એક ખાસ દૃશ્ય જોવા મળે છે. મુખ્ય દરવાજાની બંને બાજુ ગાયના છાણ, હળદર અથવા ઓચરનો ઉપયોગ કરીને સાપની આકૃતિ બનાવવામાં આવે છે, અથવા સાપનું ચિત્ર ચોંટાડવામાં આવે છે.
તમે બાળપણથી આ પરંપરા જોઈ હશે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તે ફક્ત દરવાજા પર જ કેમ છે અને બીજે ક્યાંય નહીં? આની પાછળ ફક્ત ધાર્મિક માન્યતાઓ જ નહીં, પરંતુ જ્યોતિષ, વાસ્તુ અને કૃષિ બાબતો પણ છે. ચાલો વિગતો જાણીએ.
દરવાજા પર સાપની આકૃતિ પાછળનું રહસ્ય શું છે?
પુરાણોમાં, મુખ્ય દરવાજાને ઘરનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે, કારણ કે બધું, સારું કે ખરાબ, તેમાંથી પ્રવેશ કરે છે. આ જ કારણ છે કે, નાગ પંચમી પર, દરવાજા પર સાપ દેવતાનું ચિત્રણ કરવામાં આવે છે અને તેની પૂજા કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી સાપ દેવતા ખુશ થાય છે અને તે ઘરની સુરક્ષાનો હવાલો સંભાળે છે. પ્રાચીન લોકો તો એવું પણ કહે છે કે સાપ જેવા ઝેરી જીવો એવા ઘરમાં પગ પણ નથી મૂકતા જેના દરવાજા પર આ પ્રતીક હોય.
રાહુ અને કેતુ સાથે જ્યોતિષીય જોડાણ
હવે વાત કરીએ જ્યોતિષ શાસ્ત્રની, જ્યાં સાપનો સીધો સંબંધ રાહુ અને કેતુ ગ્રહો સાથે છે. વાસ્તુ શાસ્ત્રમાં, મુખ્ય દરવાજાને પણ ખૂબ જ સંવેદનશીલ સ્થાન માનવામાં આવે છે. તેથી, દરવાજા પર સાપ દોરીને તેને દૂધ, દૂર્વા અને ચોખાના દાણા ચઢાવવાની પરંપરા છે. એવું કહેવાય છે કે આ માત્ર વાસ્તુ દોષોને દૂર નથી કરતું, પરંતુ રાહુ અને કેતુ દ્વારા થતા અચાનક અવરોધો અને સંઘર્ષોને પણ શાંત કરે છે.
સાપ ખેડૂતોનો સાચો મિત્ર છે
આ પરંપરાનું બીજું એક કારણ છે, જે ખેતરો અને કોઠાર સાથે સીધું સંબંધિત છે. સાપ ખરેખર ખેડૂતોના મિત્રો જેવા છે, કારણ કે તેઓ પાકનો નાશ કરતા ઉંદરોને ખાઈને તેમના પાકનું રક્ષણ કરે છે. તેથી, દરવાજા પર તેમની છબીની પૂજા કરવી એ પ્રકૃતિ અને તેના તમામ જીવો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો એક માર્ગ છે. આ વિચારસરણીએ પેઢી દર પેઢી આ પરંપરાને જીવંત રાખી છે અને આજે પણ, શ્રાવણ મહિનો આવતાની સાથે જ દરેક ઘરના દરવાજા પર બનાવેલા સાપના ચિત્રો આ શ્રદ્ધાની સાક્ષી પૂરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
