Religion: ભાઈબીજ પર બહેનો પોતાના ભાઈઓને શાપ કેમ આપે છે,જાણો આ તહેવારનું મહત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 23 Oct 2025
ભાઈ બીજનો તહેવાર ભારતમાં ભાઈ-બહેનના સંબંધોની ઊંડાઈ અને યમરાજ અને યમુનાની વાર્તા સાથે સંકળાયેલી પરંપરાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ વર્ષે, ભાઈ બીજ 23 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ આવે છે. આ દિવસે, બહેનો પોતાના ભાઈઓને તિલક લગાવે છે અને તેમના લાંબા આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે.
યમરાજે તેમની બહેન યમુનાને વરદાન આપ્યું હતું
ભાઈ બીજ યમરાજ અને તેમની બહેન યમુનાની વાર્તાથી શરૂ થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે યમરાજે તેમની બહેન યમુનાને વરદાન આપ્યું હતું કે આ દિવસે તેમના ભાઈને તિલક લગાવવાથી તેમનું લાંબુ આયુષ્ય સુનિશ્ચિત થશે અને તેમને યમલોકના ભયથી મુક્તિ મળશે. મથુરાના વિશ્રામ ઘાટ પર સ્થિત યમરાજ અને યમુનાનું મંદિર આ વાર્તાનું પ્રતીક છે. અહીં, ભાઈઓ અને બહેનો યમુનામાં સ્નાન કરે છે અને યમરાજ અને યમુનાના દર્શન કરે છે.
ભાઈ બીજની અનોખી પરંપરાઓ
દેશના વિવિધ ભાગોમાં ભાઈ બીજની પરંપરાઓ અલગ અલગ હોય છે. બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં, બહેનો ગાયના છાણમાંથી સાપ અને વીંછીના આકાર બનાવે છે, તેમના ભાઈઓને શ્રાપ આપે છે, અને પછી કાંટાથી તેમની જીભ ચૂંટી કાઢે છે. આ પરંપરા તેમના ભાઈઓને અકાળ મૃત્યુથી બચાવવાનું પ્રતીક છે. મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં, તેને ભાઈ બીજ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં, તેને ભાઈ પૌરા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
ભાઈ બીજ પર તિલક લગાવવા માટે કયા શુભ સમય છે?
૧. આ વખતે ભાઈ બીજ પર તિલક લગાવવા માટે ચાર શુભ સમય છે.
૨. પહેલો સમય ૨૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ ના રોજ બપોરે ૧:૧૩ થી ૩:૨૮ વાગ્યા સુધીનો રહેશે.
૩. બીજો અભિજીત મુહૂર્ત હશે, જે સવારે ૧૧:૪૩ થી શરૂ થશે અને બપોરે ૧૨:૨૮ સુધી ચાલશે.
૪. ત્રીજો વિજય મુહૂર્ત હશે, જે બપોરે ૧:૫૮ થી ૨:૪૩ વાગ્યા સુધી ચાલશે.
૫. ચોથો ગોધૂળી કાળ સાંજે ૫:૪૩ વાગ્યે શરૂ થશે અને સાંજે ૬:૦૯ વાગ્યે સમાપ્ત થશે.
૬. બહેનો આ શુભ સમયે પોતાના ભાઈઓને તિલક લગાવી શકે છે. જોકે, બપોરનો સમય શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ભાઈને તિલક કેવી રીતે લગાવવું
૧. ભાઈબીજ પર, ભાઈએ સવારે ચંદ્રનું અવલોકન કરવું જોઈએ. આ પછી, તેણે યમુના નદી અથવા અન્ય પાણીમાં સ્નાન કરવું જોઈએ.
૨. આ પછી, તેની બહેનના ઘરે જઈને તેણે બનાવેલ ભોજન ખાવું જોઈએ.
૩. આ પછી, બહેને તેના ભાઈને પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ કરીને સ્ટૂલ પર બેસાડવો જોઈએ.
૪. પછી, તેના ભાઈના કપાળ પર તિલક લગાવો અને આરતી કરો. તેની જીતની કામના કરતી વખતે અંગૂઠાથી તિલક લગાવવું જોઈએ.
૫. તિલક લગાવ્યા પછી, તેના ભાઈના હાથ પર પવિત્ર દોરો અથવા પવિત્ર દોરો બાંધો.
૬. ભાઈએ તેની બહેનને તેની ક્ષમતા મુજબ ભેટ આપવી જોઈએ.
૭. જો કોઈ બહેન તિલક લગાવતી વખતે તેના ભાઈના કપાળ પર ચંદન અથવા કેસરનું તિલક લગાવે છે, તો તે તેના જીવનમાં સકારાત્મક ઉર્જા જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
૮. ભાઈબીજ પર તિલક લગાવતી વખતે, યમને સમર્પિત દીવો પણ પ્રગટાવો, જે અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર કરશે.
ભાઈબીજ પર ભેટો અને જ્યોતિષીય ઉપાયો
ભાઈબીજ પર, બહેનો તેમના ભાઈના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભાઈઓ તેમની બહેનોને ભેટો આપે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, રાશિના આધારે ભેટો પસંદ કરવાથી ભાઈ-બહેનનો સંબંધ મજબૂત બની શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મેષ રાશિવાળા ભાઈઓ સોનાની વસ્તુ ભેટ આપી શકે છે, જ્યારે વૃષભ રાશિવાળા લોકો ચાંદીની વીંટી ભેટ આપી શકે છે.
ભાઈબીજનું મહત્વ
ભાઈબીજ માત્ર એક તહેવાર નથી, પરંતુ ભાઈ-બહેનના સંબંધની ઊંડાઈ અને તેમની લાગણીઓનો ઉજવણી છે. આ તહેવાર ભાઈના લાંબા આયુષ્ય અને બહેનના આશીર્વાદનું પ્રતીક છે. આ દિવસ ભાઈ-બહેનના સંબંધને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
