મંગળસૂત્રમાં કાળા મોતી કેમ હોય છે? જાણો તેની પાછળનું ખાસ કારણ
છેલ્લું અપડેટ : 16 Jan 2026
હિન્દુ ધર્મમાં લગ્નને ખૂબ જ પવિત્ર અને ખાસ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ફક્ત બે લોકો વચ્ચેનું બંધન નથી, પરંતુ બે પરિવારો અને પરંપરાઓ વચ્ચેનું બંધન છે. હિન્દુ લગ્નમાં ઘણી વિધિઓ કરવામાં આવે છે, જેમ કે સાત ફેરા, સાત વ્રત, કન્યાના વાળની રેખા પર સિંદૂર લગાવવું અને તેના ગળામાં મંગળસૂત્ર પહેરાવવું.
હકીકતમાં, લગ્ન ત્યારે જ પૂર્ણ માનવામાં આવે છે જ્યારે વરરાજા કન્યાના વાળની રેખા પર સિંદૂર લગાવે છે અને મંગળસૂત્ર પહેરાવે છે.
લગ્ન પછી, તમે જોયું હશે કે હિન્દુ સ્ત્રીઓ તેમના વાળની રેખામાં સિંદૂર અને તેમના ગળામાં મંગળસૂત્ર પહેરે છે. આ તેમના લગ્નનું પ્રતીક છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય ધ્યાન આપ્યું છે કે મંગળસૂત્રમાં ઘણીવાર કાળા મોતી કેમ હોય છે? જો નહીં, તો ચાલો તમને જણાવીએ કે આ પાછળ ત્રણ પ્રકારની માન્યતાઓ છે: ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક અને વૈજ્ઞાનિક.
ધાર્મિક માન્યતા શું કહે છે?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કાળો રંગ ખરાબ નજર અને નકારાત્મક ઉર્જાથી રક્ષણ આપતો માનવામાં આવે છે. મંગળસૂત્રમાં કાળા મોતી પરિણીત સ્ત્રીને દુષ્ટ શક્તિઓથી બચાવવા માટે હોય છે.
વધુમાં, કાળો રંગ ભગવાન શિવ સાથે સંકળાયેલો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મંગળસૂત્રમાં કાળા મોતી ભગવાન શિવના આશીર્વાદ લાવે છે અને પતિ માટે લાંબા આયુષ્યનું પ્રતીક છે. કાળા મોતી, સોનાની સાથે, દેવી પાર્વતી અને ભગવાન શિવ વચ્ચેના પવિત્ર સંબંધનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે, જે પતિ-પત્ની વચ્ચેના પ્રેમ અને વિશ્વાસનું પ્રતીક છે.
સાંસ્કૃતિક કારણ શું છે?
આપણી સંસ્કૃતિમાં, મંગળસૂત્રને વૈવાહિક આનંદનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક માનવામાં આવે છે. કાળા મોતીવાળું મંગળસૂત્ર પરિણીત સ્ત્રીના સુખી લગ્ન જીવન અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. વધુમાં, આ પરંપરા સદીઓથી પ્રચલિત છે. પ્રાચીન કાળથી, મંગળસૂત્રમાં કાળા મોતી પહેરવાની પરંપરા રહી છે, અને આજે પણ તેનું પાલન કરવામાં આવે છે.
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ શું છે?
કેટલાક માને છે કે કાળા પારા સ્વાસ્થ્ય લાભો પણ ધરાવે છે. આ પારા તણાવ ઘટાડવા, બ્લડ પ્રેશર સંતુલિત કરવામાં અને મન શાંત રાખવામાં મદદ કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે. જોકે આ સંપૂર્ણપણે વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયું નથી, પરંતુ પરંપરાગત માન્યતાઓમાં તેને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/ જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.