કોણ હતો રક્તબીજ? જેને મારવા માટે મા દુર્ગાએ ધારણ કર્યું કાલીનું રૂપ
છેલ્લું અપડેટ : 05 Apr 2025
આજે ચૈત્ર નવરાત્રીનો આઠમો દિવસ છે અને આ શુભ દિવસો આવતીકાલે રામ નવમી સાથે સમાપ્ત થશે. ચૈત્રી નવરાત્રીના આ 9 દિવસો દરમિયાન, મા દુર્ગાના 9 સ્વરૂપોની પૂજા ખૂબ જ ધામધૂમથી કરવામાં આવે છે. માતા દુર્ગાને દેવી અંબા, જગત માતા જેવા અનેક નામોથી બોલાવવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર દેવી દુર્ગા શક્તિ સ્વરૂપમાં દેખાવાનું કારણ ખરાબ પર સારાનો વિજય હતો. દુષ્ટતાને સમાપ્ત કરવા માટે મા દુર્ગાએ મહિષાસુર, ધૂમ્રલોચન, ચંડ-મુંડ, શુંભ-નિશુમ્ભ નામના રાક્ષસોનો વધ કર્યો. ચંડ-મુંડના અભિમાનનો અંત લાવ્યા પછી બ્રહ્માંડે મા દુર્ગાને એક નવું નામ ચામુંડા આપ્યું. પરંતુ આ બધા રાક્ષસોમાં સૌથી ઘમંડી અને શક્તિશાળી રાક્ષસ રક્તબીજ હતો. દુર્ગા સપ્તશતીના આઠમા અધ્યાયમાં પણ રક્તબીજના વધનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. રક્તબીજ કોણ હતો અને મા દુર્ગાએ તે રાક્ષસનો વધ કેવી રીતે કર્યો.
ચંડ અને મુંડ જેવા મોટા રાક્ષસોનો વધ થતો જોઈને, મહારાક્ષસ રક્તબીજ હાથમાં ગદા લઈને દેવી દુર્ગા સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો. હકીકતમાં, તેમની કઠોર તપસ્યાને કારણે, રક્તબીજને આ અદ્ભુત વરદાન મળ્યું હતું કે, જો તેમના લોહીનું એક ટીપું પણ પૃથ્વી પર પડશે તો તેમના જેવો જ શક્તિશાળી બીજો એક મહાન રાક્ષસ પૃથ્વી પર જન્મ લેશે. યુદ્ધના મેદાનમાં પણ એવું જ બન્યું. મા દુર્ગાએ રક્તબીજ પર હુમલો કરતાની સાથે તેનું લોહીનું ટીપું જમીન પર પડ્યું અને દરેક ટીપામાંથી હજારો નવા રક્તબીજનો જન્મ થયો. આ જોઈને માતા દુર્ગા ખૂબ ગુસ્સે થઈ ગયા. ગુસ્સાથી તેની ભ્રમર ખેંચાઈ અને આ તીવ્ર ગુસ્સામાંથી માતા કાલી પ્રગટ થઈ.
માતા કાલીની ઉત્પત્તિ
માતા કાલીની ભયંકર ગર્જનાથી આખું બ્રહ્માંડ ધ્રૂજી ઊઠ્યું. તેની પાસે ઉભેલા રાક્ષસો તેની તીવ્ર શક્તિ અને ઉગ્ર ક્રોધના પ્રભાવથી તરત જ ભસ્મ થઈ ગયા. માતા કાલિ વાઘની ચામડીનું આવરણ ઉતારીને નગ્ન અવતારમાં પ્રગટ થયા. તેમની લોહીથી લાલ આંખો ચમકી રહી હતી, અને તેમની ખોપરીમાં શણગારેલી આકૃતિ જંગલી શક્તિથી ભરેલી લાગતી હતી. તેના કપાળ પરનું ત્રીજું નેત્ર તીવ્ર પ્રકાશથી ચમકતું હતું. મા કાલીનું આ રૌદ્રરૂપ અત્યંત ભયાનક હતું.
માતા કાલી
આ ભયાનક સ્વરૂપમાં આવીને માતા કાલિએ રક્તબીજની વિશાળ સેના પર હુમલો કર્યો. એક પછી એક તેણે બધા રાક્ષસોનો નાશ કર્યો. છેલ્લે રક્તબીજ સાથે સામનો થયો. રક્તબીજને જોઈને માતા કાલીનો ગુસ્સો વધુ વધી ગયો. તેણે પોતાની જીભ એટલી લંબાવી કે રક્તબીજનું બધુ લોહી તેમાં સમાઈ ગયું. હવે, જ્યાં પણ રક્તબીજનું લોહી પડતું, માતા કાલી તરત જ તે પીતી, જેના કારણે રાક્ષસોનો પુનર્જન્મ અશક્ય બની ગયો. રક્તબીજને માર્યા પછી પણ માતા કાલીનો ક્રોધ શાંત ન થયો. તેનું ઉગ્ર સ્વરૂપ એટલું ભયાનક બની ગયું કે સમગ્ર બ્રહ્માંડના વિનાશનો ભય હતો. આ ભયંકર પરિસ્થિતિ જોઈને દેવતાઓ ગભરાઈ ગયા અને ભગવાન શિવ પાસે ગયા. બધા દેવતાઓએ ભગવાન શિવને પ્રાર્થના કરી કે, ફક્ત તેઓ જ માતા કાલીના આ ભયંકર ક્રોધને શાંત કરી શકે છે.
ભગવાન શિવે મા કાલીને શાંત કર્યા
મા કાલીના ઉગ્ર ક્રોધને શાંત કરવો એ ભગવાન શિવ માટે પણ એક પડકારથી ઓછું નહોતું. તેથી તેમણે એક યુક્તિ અપનાવી અને માતા કાલીના માર્ગમાં સૂઈ ગયા. ક્રોધથી ભરાયેલી માતા કાલિએ ભગવાન શિવની છાતી પર પગ મૂકતાંની સાથે જ તે અચાનક શાંત થઈ ગયા. ભગવાન શિવને પોતાના પગ નીચે જોતાં તેઓ હોશમાં આવ્યા. તેમનો ઉગ્ર ક્રોધ ધીમે ધીમે શમી ગયો. આમ, ભગવાન શિવે દેવતાઓનું રક્ષણ કર્યું અને માતા કાલીના વિનાશક પ્રકોપને રોકીને સૃષ્ટિને સંભવિત વિનાશથી બચાવી.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
