Religion: જ્યારે હનુમાનજી ગુરુ દક્ષિણા આપવા માંગતા હતા, ત્યારે સૂર્યએ ના પાડી, પછી બજરંગ બલીએ શું કર્યું?
છેલ્લું અપડેટ : 16 Jun 2026
જ્યારે હનુમાનજી મોટા થયા, તેમના શિક્ષણનો મુદ્દો સામે આવ્યો. તેમના માતા-પિતા, અંજના અને કેસરીએ તેમને જ્ઞાન મેળવવા માટે સૂર્ય પાસે મોકલ્યા, જે બધા વેદોના જાણકાર છે. હનુમાનજીએ સૂર્યને વિનંતી કરી કે તેઓ તેમના ગુરુ બને.
સૂર્યએ કહ્યું કે તેમના માટે એક ક્ષણ માટે પણ રોકાવું અશક્ય છે. તે સતત ગતિશીલ છે. હા, જો તે પોતાની ગતિએ આગળ વધતા શીખી શકે, તો જ તેઓ તેમના ગુરુ બનવાનું સ્વીકારશે. હનુમાન આ પડકાર સ્વીકાર્યો. તેમણે સૂર્યનો સામનો કરીને પાછળની તરફ ઉડવાનું શરૂ કર્યું. આ તેમના ગુરુ પ્રત્યે આદર અને ભક્તિનો સંકેત હતો. પાછળની તરફ ચાલતા હનુમાનની શીખવાની યાત્રા સૂર્ય નમસ્કારનો આધાર બની.
બીજી દંતકથા અનુસાર, જ્યારે હનુમાન પોતાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યા પછી ગુરુ દક્ષિણા આપવા માંગતા હતા, ત્યારે સૂર્યએ ના પાડી. પછી હનુમાનએ ગુરુ દક્ષિણા તરીકે વિવિધ મુદ્રાઓ દ્વારા સૂર્યને નમસ્કાર કર્યા, જે સૂર્ય નમસ્કાર તરીકે જાણીતી બની.
પાછળથી, ઋષિ કણ્વએ સૂર્ય નમસ્કારને આધ્યાત્મિક સાધનામાં પરિવર્તિત કર્યો. તેમણે તેના બાર આસનોમાં બાર મંત્રો ઉમેર્યા. આ આસનો છે: પ્રણામાસન, હસ્ત ઉત્તાસન, પદહસ્તાસન, અશ્વ સંચલનાસન, દંડાસન, અષ્ટાંગ નમસ્કાર, ભુજંગાસન, પર્વતાસન, અશ્વ સંચલનાસન, પદહસ્તાસન, હસ્ત ઉત્તાસન અને તાડાસન. દરેક પગલાનો એક અલગ સૂર્ય મંત્ર છે:
ઓમ સૂર્યાય નમઃ - અહીં, સૂર્યને અંધકાર દૂર કરનાર તરીકે પૂજવામાં આવે છે અને એવી આશા સાથે પ્રશંસા કરવામાં આવે છે કે આપણા જીવનમાંથી પણ અજ્ઞાનનો અંધકાર દૂર થાય.
ઓમ મિત્રાય નમઃ - આ મંત્ર સાથે, સૂર્યને મૈત્રીપૂર્ણ વલણથી નમસ્કાર કરવામાં આવે છે. આ મૈત્રીપૂર્ણ વલણ દરેક પ્રત્યે પ્રબળ હોવું જોઈએ.
ઓમ રવ્યે નમઃ - આપણને પણ તે જ પ્રકાશ પ્રાપ્ત થાય જે સ્વયં પ્રકાશિત છે અને સમગ્ર બ્રહ્માંડને પ્રકાશિત કરે છે.
ઓમ ભાનવે નમઃ - ભૌતિક સ્તરે આપણા ગુરુ તરીકે સૂર્ય આપણી બધી મૂંઝવણ દૂર કરે.
ઓમ ખગાયે નમઃ - એટલે સમયનું જ્ઞાન આપનાર આકાશી સૂર્યને નમસ્કાર.
ઓમ પુષ્ને નમઃ: સૂર્ય દેવ, જે આપણને દરેક રીતે પોષણ આપે છે, તે આપણને શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક શક્તિ પ્રદાન કરે.
ઓમ હિરણ્યગર્ભાય નમઃ - પ્રકાશિત ઇંડા જેવા અને સૂર્ય જેવા તેજસ્વી ભગવાનને નમસ્કાર.
ઓમ મરીચયે નમઃ - જીવનના મૃગજળથી આપણને રક્ષણ આપનારા સૂર્ય દેવને નમસ્કાર.
ઓમ આદિત્યાય નમઃ - અદિતિ સુતને નમસ્કાર.
ઓમ સવિત્રે નમઃ - ઉગતા સૂર્ય દેવને નમસ્કાર જે આપણને જાગૃત કરે છે.
ઓમ અર્કાય નમઃ - સમગ્ર બ્રહ્માંડના ઉર્જા સ્ત્રોતને નમસ્કાર.
ઓમ ભાસ્કરાય નમઃ - જીવનમાં મુક્તિના માર્ગને પ્રકાશિત કરતા જ્ઞાનનું પ્રતીક સૂર્યને નમસ્કાર.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
