Religion : પિતૃ પક્ષમાં શ્રાદ્ધ ભોજન માટે પિતૃઓને સંતોષવા માટે કાગડા ન મળે તો શું કરવું?
છેલ્લું અપડેટ : 15 Sept 2025
પિતૃ પક્ષ 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભાદ્રપદ પૂર્ણિમા તિથિથી શરૂ થશે. પહેલું શ્રાદ્ધ 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ પ્રતિપદા તિથિ પર થશે, ત્યારબાદ 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ સર્વ અમાવસ્યા સુધી પિતૃઓના નામે દરરોજ તર્પણ, પિંડદાન, શ્રાદ્ધ કર્મ કરવામાં આવશે.
શ્રાદ્ધ કર્મ દરમિયાન, પિતૃઓના નામે બનાવેલ ભોજન બ્રાહ્મણ સમક્ષ કાગડાઓને ખવડાવવામાં આવે છે કારણ કે તેના વિના પિતૃઓ ખોરાક સ્વીકારતા નથી. પરંતુ આજના યુગમાં કાગડા ભાગ્યે જ જોવા મળે છે, આવી સ્થિતિમાં, જો પિતૃઓને સંતોષવા માટે કાગડા ન મળે તો શું કરવું, ચાલો જાણીએ.
કાગડા પૂર્વજોનું પ્રતીક છે
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કાગડાને યમનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન કાગડાની હાજરી પૂર્વજોની આસપાસ હોવાની નિશાની માનવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે જો તમે શ્રાદ્ધ દરમિયાન તેને ખવડાવશો નહીં, તો પૂર્વજો ભૂખ્યા પાછા ફરે છે.
શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે કાગડો એકમાત્ર પક્ષી છે જેને પિતૃદૂત કહેવામાં આવે છે, પરંતુ શહેરોમાં કાગડા લુપ્ત થઈ રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, જો તમે શ્રાદ્ધ દરમિયાન કાગડાઓને ભોજન આપી શકતા નથી, તો તમે કાગડાના નામે ગાય અથવા કૂતરાને ભોગ ખવડાવી શકો છો, કારણ કે પૂર્વજોનું ભોજન ગાય, કૂતરા, કાગડો, કીડી અને દેવતાઓને ખવડાવવામાં આવે છે, તેને પંચબલી ભોગ કહેવામાં આવે છે.
કાગડાઓને શ્રાદ્ધ ભોજન ખવડાવવાનો ઇતિહાસ
એક દંતકથા અનુસાર, ત્રેતાયુગમાં, ઇન્દ્રના પુત્ર જયંતે કાગડાનું રૂપ ધારણ કરીને માતા સીતાને ચૂંટી કાઢ્યું. પછી ભગવાન શ્રી રામે તેને ભૂસાના તીરથી માર્યો. પાછળથી, કાગડાએ માફી માંગી અને ભગવાન રામે તેને વરદાન આપ્યું કે આજથી પિતૃઓને કાગડા દ્વારા જ મોક્ષ મળશે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
