Garuda Purana : પાપનો હિસાબ અને નરકની સજા: જાણો કયા કર્મ માટે કેવો દંડ મળે છે?
છેલ્લું અપડેટ : 19 Feb 2026
આપણે હંમેશા સાંભળીએ છીએ કે સારા કાર્યો મૃત્યુ પછી સ્વર્ગમાં લઈ જાય છે, અને ખરાબ કાર્યો નરકમાં. અને જેઓ નરકમાં જાય છે તેઓ ત્યાં સજા ભોગવે છે. પણ શું આ સાચું છે? જો સાચું હોય, તો નરકમાં જનારાઓને કઈ સજા મળે છે? આ બધા પ્રશ્નોના જવાબો હિન્દુ ગ્રંથ, ગરુડ પુરાણમાં આપવામાં આવ્યા છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, ૩૬ પ્રકારના નરક છે, અને આ ૩૬ પ્રકારના નરકમાં દરેકમાં અલગ અલગ સજા આપવામાં આવી છે, જેમ કે બધા પુરાણોમાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે. ગરુડ પુરાણ ભગવાન વિષ્ણુ અને તેમના વાહન, ગરુડ વચ્ચેના સંવાદ પર આધારિત છે. તેમાં, ગરુડ પુરાણ ભગવાન વિષ્ણુને મૃત્યુ પછીના જીવન, યમલોકની યાત્રા, નરક, પ્રજાતિઓ અને પાપીઓની દુર્દશા સંબંધિત ઘણા રહસ્યમય પ્રશ્નો પૂછે છે. ભગવાન વિષ્ણુ તેમના જવાબ આપે છે. આ ગરુડ પુરાણ છે.
શું તમે જાણો છો કે ૩૬ નરકમાંથી કયું સૌથી પીડાદાયક છે? ભગવાન વિષ્ણુએ કહ્યું કે રૌરવ નરકને બધા નરકોમાં સૌથી પીડાદાયક માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં અગ્નિથી ભરેલો ખાડો હોય છે, અને ત્યાંની અગ્નિ સતત ભૂમિને બાળી નાખે છે.
ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવ્યા મુજબ નરકના પ્રકારો અને નરકમાં સજા
મહાવિચી - મહાવિચી નામનો નરક લોહીથી ભરેલો છે અને તેમાં મોટા કાંટા છે. ગાયને મારવા બદલ આત્માઓને આ નરકમાં સજા આપવામાં આવે છે. તેમને કાંટાઓથી વીંધવામાં આવે છે.
મંજુસા - આ નરક નિર્દોષોને હેરાન કરનારાઓને સજા આપે છે. આ નરક સળગતી લાકડીઓથી બનેલો છે જેમાં દોષિત આત્માઓને બાળવામાં આવે છે.
કુમ્હીપક - આ નરક ગરમ રેતી અને અંગારાથી બનેલો છે. કોઈની જમીન હડપ કરવા અથવા બ્રાહ્મણોની હત્યા કરવા બદલ આત્માઓને આ નરકમાં સજા આપવામાં આવે છે.
રૌરવ - જે લોકો જીવનભર જૂઠું બોલે છે અને ખોટા નિવેદનો આપે છે તેઓ મૃત્યુ પછી આ નરકમાં ફસાયેલા છે, જ્યાં તેમના આત્માઓને ખીલાથી ઠોકી દેવામાં આવે છે.
અપતિષ્ઠ - જેઓ ધાર્મિક લોકોની હત્યા કરે છે તેમને આ નરકમાં સજા આપવામાં આવે છે. આ નરક મળમૂત્રથી ભરેલો છે, અને ગુનેગારને ઊંધો ફેંકી દેવામાં આવે છે.
વિલેપક - જે બ્રાહ્મણોએ પોતાના જીવનકાળમાં દારૂ પીધો હતો તેમને આ નર્કમાં નાખીને અગ્નિમાં ફેંકી દેવામાં આવે છે.
મહાપ્રભા - આ નર્ક ખૂબ જ ઊંચો છે, જેમાં એક મોટો કાંટો છે. જેઓ શંકાના બીજ વાવીને પતિ-પત્નીને અલગ કરે છે તેમને આ નર્કમાં નાખી દેવામાં આવે છે અને કાંટાથી વીંધવામાં આવે છે.
જયંતિ - આ નર્કમાં એક મોટો પથ્થર છે; જેમણે પોતાના જીવનમાં અન્ય સ્ત્રીઓ સાથે અનૈતિક સંબંધો રાખ્યા છે તેઓ આ પથ્થર નીચે કચડી નાખવામાં આવે છે.
મહારૌરવ - ખેતરો, બગીચાઓ, ગામડાઓ, ઘરો વગેરેમાં આગ લગાડનારાઓ આ નર્કમાં સળગતા રહે છે.
તમિસ્રા - આ નર્કમાં, યમના દૂતો ભયંકર શસ્ત્રોથી ચોરી જેવા ગુના કરનારાઓના આત્માઓને સજા આપે છે.
અસીપાત્ર - આ જંગલ તલવાર જેવા પાંદડાઓથી ભરેલું છે. જેઓ પોતાના મિત્રો સાથે દગો કરે છે તેમને આ નર્કમાં ફેંકી દેવામાં આવે છે, જ્યાં વર્ષો સુધી આ જંગલના પાંદડા તોડીને તેમનું જીવન નર્ક બની જાય છે.
શાલ્માલી - આ નર્ક સળગતા કાંટાઓથી ભરેલું છે. આ નર્કમાં, સ્ત્રીઓને સળગતા છોડને ભેટવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. અજાણ્યાઓ સાથે સંબંધ રાખતી સ્ત્રીઓને સજા થાય છે.
કદમલ - જે લોકો જીવનભર પંચયજ્ઞ નથી કરતા તેમને આ નરકમાં ફેંકી દેવામાં આવે છે, જે મળ, મૂત્ર અને લોહીથી ભરેલું છે.
કાકોલ - આ નરક જંતુઓ અને મળથી ભરેલું છે. જેઓ ફક્ત પોતાના માટે સ્વાદિષ્ટ ખોરાક ખાય છે અને તેને બીજાઓ સાથે વહેંચતા નથી તેમને અહીં ફેંકી દેવામાં આવે છે.
મહાવત - આ નરક જંતુઓથી ભરેલું છે અને જે લોકો પોતાની દીકરીઓ વેચે છે તેમને અહીં સજા કરવામાં આવે છે.
કર્મબાલુકા - આ નરક ગરમ રેતી, અંગારા અને કાંટાથી ભરેલા કૂવા જેવું છે, જ્યાં પાપીને દસ વર્ષ માટે સજા કરવામાં આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.