ગુપ્ત નવરાત્રી પાછળ કઈ પૌરાણિક કથા જોડાયેલી છે? જાણો આ નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 22 Jan 2026
માઘ મહિનામાં આવતી ગુપ્ત નવરાત્રીના નવ દિવસ શક્તિની ઉપાસના માટે ખૂબ જ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે માઘ ગુપ્ત નવરાત્રી 19 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થઈ હતી અને 27 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થશે.
શાસ્ત્રો અનુસાર, ગુપ્ત નવરાત્રી દરમિયાન, દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા, દેવી દુર્ગાના દસ મહાવિદ્યાઓ સાથે, ઉપવાસ અને વિશેષ સાધના કરવાથી, વ્યક્તિની બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન આદિ શક્તિની વિશેષ પૂજા, ઉપવાસ અને કથા (આધ્યાત્મિક વાર્તા) ના પાઠ સાથે, ભક્તના જીવનમાં દુઃખ દૂર થાય છે.
ગુપ્ત નવરાત્રીની કથા જાણો?
સનાતન ધર્મમાં, ગુપ્ત નવરાત્રીને તાંત્રિક પ્રથા, શક્તિની ઉપાસના અને રહસ્યમય પ્રથાઓનો એક ખાસ તહેવાર માનવામાં આવે છે. આ નવરાત્રિ ખાસ કરીને એવા ભક્તો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેઓ દેવી શક્તિના રહસ્યમય સ્વરૂપોની પૂજા કરે છે.
ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન, દેવી કાલી, તારા દેવી, ત્રિપુરા સુંદરી, ભુવનેશ્વરી, ચિન્નમસ્તા, ત્રિપુરા ભૈરવી, ધુમાવતી, બગલામુખી, માતંગી અને કમલા દેવીની પૂજા કરવામાં આવે છે.
ગુપ્ત નવરાત્રિ સાથે સંકળાયેલી આ વાર્તા ખૂબ જ પ્રાચીન અને અધિકૃત માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન ગમે ત્યારે તેનો પાઠ કરી શકાય છે, પરંતુ પરંપરા અનુસાર, પહેલા દિવસે તેનું વાંચન અને શ્રવણ ખાસ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
વાર્તા અનુસાર, એક વખત ઋષિ શ્રૃંગી ભક્તોને દર્શન અને ઉપદેશ આપી રહ્યા હતા. ભીડમાંથી એક મહિલા આગળ આવી. હાથ જોડીને, તેણે ઋષિને વિનંતી કરી કે તેનો પતિ દુર્ગુણોમાં વ્યસ્ત છે, જેના કારણે તે ધાર્મિક વિધિઓ કરી શકતી નથી અને ઋષિઓને ભોજન આપી શકતી નથી.
મહિલાએ સમજાવ્યું કે તેનો પતિ માંસાહારી અને જુગારી હતો, છતાં તે હજુ પણ દેવી દુર્ગાની સેવા કરવા માંગતી હતી. તેનું લક્ષ્ય માતા દેવીની ભક્તિ દ્વારા તેના અને તેના પરિવારના જીવનને અર્થપૂર્ણ બનાવવાનું હતું. સ્ત્રીની સાચી ભક્તિ જોઈને, ઋષિ શ્રૃંગી ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા.
ઋષિએ આદરપૂર્વક મહિલાને સમજાવ્યું કે વસંત અને શરદ નવરાત્રી વિશે બધા જાણે છે, પરંતુ આ ઉપરાંત, દર વર્ષે બે વધુ નવરાત્રિ આવે છે, જેને ગુપ્ત નવરાત્રિ કહેવાય છે. તેમણે સમજાવ્યું કે પ્રગટ નવરાત્રી દરમિયાન, નવ દેવીઓની પૂજા કરવામાં આવે છે, જ્યારે ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન, દસ મહાવિદ્યાઓની પ્રથાનું વિશેષ મહત્વ છે. આ નવરાત્રીની પ્રમુખ દેવી સર્વૈશ્વર્યકારિણી કહેવામાં આવે છે.
ઋષિ શ્રૃંગીએ વધુમાં જણાવ્યું કે જો કોઈ ભક્ત ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન સાચા હૃદયથી દેવી દુર્ગાની પૂજા કરે છે, તો દેવી માતા તેમના જીવનને સફળ બનાવશે. ભલે કોઈ વ્યક્તિ લોભી હોય, વ્યસની હોય, માંસાહારી હોય, અથવા પૂજા અને ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં અસમર્થ હોય, ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન માતાની પૂજા કરવાથી તેને જીવનમાં અન્ય કોઈ આધ્યાત્મિક સાધનાની જરૂર નથી.
ઋષિ શ્રૃંગીના શબ્દો પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ રાખી મહિલા ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન પૂજા કરતી. માતા તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થયા, અને તેમના જીવનમાં સકારાત્મક ફેરફારો થવા લાગ્યા. તેમના ઘરમાં સુખ અને શાંતિ પ્રવર્તી, અને તેમના પતિ પણ ખોટો રસ્તો છોડીને સાચા માર્ગ પર આવ્યો. આમ, ગુપ્ત નવરાત્રી દરમિયાન માતાની પૂજા કરવાથી, સ્ત્રીનું જીવન ફરી એકવાર આનંદ અને આશાથી ભરાઈ ગયું.
