Vastu Tips / મુખ્ય દરવાજા પર સ્વસ્તિક દોરતી વખતે ન કરો આ ભૂલો, જાણો સાચી રીત અને મહત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 19 Jul 2026
સનાતન ધર્મમાં સ્વસ્તિકને સૌથી પવિત્ર અને શુભ પ્રતીકોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. પૂજા-પાઠ, ગૃહપ્રવેશ, દિવાળી, નવરાત્રિ કે કોઈપણ શુભ પ્રસંગની શરૂઆતમાં સ્વસ્તિક દોરવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવે છે. ખાસ કરીને ઘરના મુખ્ય દરવાજા પર સ્વસ્તિક બનાવવું એ સુખ, સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મક ઉર્જાનું પ્રતીક છે. જોકે, ધાર્મિક શાસ્ત્રો અને વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર સ્વસ્તિક દોરતી વખતે કેટલાક ચોક્કસ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે. જો આ નિયમોની અવગણના કરવામાં આવે, તો તેનાથી મળતું શુભ ફળ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
સ્વસ્તિકનું ધાર્મિક મહત્વ
'સ્વસ્તિક' શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દો 'સુ' (સારું/શુભ) અને 'અસ્તિ' (હોવું) પરથી બન્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે—"બધાનું કલ્યાણ થાઓ". ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, સ્વસ્તિકને ભગવાન ગણેશ, દેવી લક્ષ્મી અને સૌભાગ્યનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
મુખ્ય દરવાજા પર સ્વસ્તિક દોરવાની સાચી રીત
સ્વસ્તિક હંમેશા સીધું, સ્પષ્ટ અને સંતુલિત હોવું જોઈએ.
સ્વસ્તિકના ચારેય હાથ (લીટા) સમાન લંબાઈના હોવા જોઈએ.
મુખ્ય દરવાજાની બંને બાજુએ અથવા બરાબર મધ્યમાં, એકદમ સ્વચ્છ જગ્યા પર તેને દોરવું જોઈએ.
સ્વસ્તિક દોરતાં પહેલાં તે જગ્યાને ગંગાજળ કે સ્વચ્છ પાણીથી સાફ કરી લેવી જોઈએ.
આ ચિહ્ન દોરતી વખતે મનમાં ભગવાન ગણેશ કે દેવી લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.
સ્વસ્તિક શેનાથી દોરવું શુભ ગણાય?
માન્યતા અનુસાર, સ્વસ્તિક દોરવા માટે નીચેની પવિત્ર વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ છે:
કુમકુમ (રોલી)
હળદર
ચંદન
સિંદૂર
ગેરુ
તહેવારો અને શુભ પ્રસંગો દરમિયાન હળદર અને કુમકુમથી બનાવેલું સ્વસ્તિક વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
લોકો અવારનવાર કરે છે આ ભૂલો
ઊંધું કે વાંકું-ચૂંકું સ્વસ્તિક દોરવું: સ્વસ્તિક ક્યારેય ઉતાવળમાં કે ખોટી દિશામાં ન દોરવું જોઈએ. તેનો આકાર એકદમ સચોટ હોવો જોઈએ.
અપવિત્ર જગ્યાએ દોરવું: ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, ઘરનો મુખ્ય દરવાજો સકારાત્મકતાનો પ્રવેશદ્વાર છે, તેથી ગંદી કે તૂટેલી જગ્યા પર સ્વસ્તિક ક્યારેય ન બનાવવું.
ઝાંખું થઈ ગયેલું પ્રતીક રાખવું: ઘણીવાર સ્વસ્તિક ઝાંખું પડી જાય તો પણ લોકો તેને એમ જ રહેવા દે છે. જૂના અને ઝાંખા પડી ગયેલા સ્વસ્તિકને સમયાંતરે સાફ કરીને ફરીથી નવું દોરવું જોઈએ.
પગમાં આવે તેવી જગ્યાએ: ભૂલથી પણ ઘરના ઉંબરા પર કે નીચે જમીન પર સ્વસ્તિક ન દોરવું, જ્યાં લોકોના પગ પડતા હોય.
સ્વસ્તિક દોર્યા પછી શું કરવું?
સ્વસ્તિક બનાવ્યા પછી તેની સામે ઘી કે તેલનો દીવો પ્રગટાવવો અને ધૂપ કરવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. આનાથી ઘરમાં સકારાત્મક વાતાવરણ જળવાઈ રહે છે અને વાસ્તુદોષ દૂર થાય છે.
શું સ્વસ્તિક દરરોજ દોરી શકાય?
હા, જો શક્ય હોય તો ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર દરરોજ સવારે સ્વચ્છતા કર્યા પછી નાનું સ્વસ્તિક બનાવી શકાય છે. ખાસ કરીને બુધવાર, શુક્રવાર, દિવાળી અને નવરાત્રિ જેવા પવિત્ર દિવસોએ સ્વસ્તિક અચૂક બનાવવું જોઈએ.
મુખ્ય દરવાજા પર યોગ્ય વિધિ, પવિત્રતા અને સાચી ભક્તિભાવ સાથે દોરેલું સ્વસ્તિક ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિના દ્વાર ખોલે છે.
