Religion: આજે છે રાધા-કૃષ્ણના દિવ્ય મિલનનો પર્વ, જાણો ફૂલેરા બીજ પર શા માટે રમાય છે ફૂલોની હોળી
છેલ્લું અપડેટ : 19 Feb 2026
ફાગણ મહિનાના શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે ઉજવાતો ફૂલેરા બીજનો તહેવાર આજે ગુરુવાર, 19 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ તહેવાર ભગવાન કૃષ્ણ અને રાધા રાણીના દિવ્ય પ્રેમ અને પુનઃમિલનનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ આ દિવસે રાધા અને કૃષ્ણની પૂજા કરવાથી, વ્રત કથા સાંભળવાથી અને પાઠ કરવાથી વિશેષ આશીર્વાદ મળે છે. તે લગ્નમાં આવતા અવરોધોને પણ દૂર કરે છે અને લગ્ન જીવનમાં મધુરતા જાળવી રાખે છે.
ફૂલેરા બીજની વ્રત કથા શું છે?
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, એક સમય એવો આવ્યો જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણ અને રાધા રાણી લાંબા સમય સુધી એક થઈ શક્યા નહીં. આ વિચ્છેદની અસર ફક્ત તેમના હૃદય સુધી મર્યાદિત ન રહી, પરંતુ સમગ્ર વૃંદાવનમાં ફેલાઈ ગઈ.
વાર્તાઓમાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે કે વૃક્ષો સુકાઈ ગયા, ફૂલો સુકાઈ ગયા, પક્ષીઓનો કિલકિલાટ બંધ થઈ ગયો અને વાતાવરણમાં ઊંડી ઉદાસી ફેલાઈ ગઈ. શ્રી કૃષ્ણથી વિદાય થવાથી રાધા રાણી ખૂબ જ દુઃખી થઈ ગયા. તેમણે ખોરાક અને પાણીનો ત્યાગ કર્યો અને કૃષ્ણના આગમનની રાહ જોવા લાગ્યા.
શ્રી કૃષ્ણે વૃંદાવનની આ સ્થિતિ જોઈ, તેઓ તરત જ રાધા રાણીને મળવા ગયા. તેમના આગમનના સમાચાર મળતાં જ રાધા રાણીનો ચહેરો આનંદથી ચમકી ગયો. શ્રી કૃષ્ણ વૃંદાવન પહોંચ્યા કે તરત જ પ્રકૃતિ આનંદથી ખીલી ઉઠી; સુકાઈ ગયેલા ફૂલો ફરી ખીલી ઉઠ્યા, વૃક્ષો લીલાછમ થઈ ગયા, અને પક્ષીઓ મધુર ગીત ગાવા લાગ્યા.
પુનઃમિલનના આનંદમાં, શ્રી કૃષ્ણે ફૂલો તોડીને રાધા રાણી પર વરસાવ્યા. રાધાએ પણ તેમને પ્રેમથી ફૂલો અર્પણ કર્યા. ધીમે ધીમે, ગોપાલો અને ગોપાલીઓ પણ ઉજવણીમાં જોડાયા, અને સમગ્ર વૃંદાવનમાં ફૂલોથી હોળી રમવામાં આવી. આ દિવસ ફુલેરા બીજ તરીકે જાણીતો બન્યો, અને ત્યારથી, આ તિથિએ ફૂલોથી હોળી રમવાની પરંપરા શરૂ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આજે પણ, મથુરા અને વૃંદાવન સહિત બ્રજ મંડળના મંદિરોમાં ફુલેરા બીજ પર ભવ્ય ફૂલોનો ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે.
ફુલેરા બીજની પૂજા કેવી રીતે કરવી?
સવારે સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. ઘરમાં અથવા મંદિરમાં રાધા અને કૃષ્ણની મૂર્તિઓને ફૂલોથી શણગારો. તેમને ફૂલોના ઝૂલામાં મૂકો. ધૂપ, દીવા, નૈવેદ્ય અને ફૂલો અર્પણ કરો. રાધા અને કૃષ્ણના નામનો જાપ કરો અને વ્રત કથા સાંભળો. અંતે, આરતી કરો અને પ્રસાદનું વિતરણ કરો. એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી કરવામાં આવતી પૂજા પ્રેમ, સંવાદિતા અને સમૃદ્ધિ લાવે છે.
ફુલેરા બીજનું ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય મહત્ત્વ:
શાસ્ત્રો અનુસાર, ફુલેરા બીજ વર્ષના પાંચ સ્વયંભૂ શુભ સમયોમાંનો એક છે. તેને 'અંસુજ સયા' પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે કોઈપણ શુભ પ્રસંગ માટે પંચાંગ જોવાની જરૂર પડતી નથી.
આ તિથિ લગ્ન સમારોહ માટે ખાસ શુભ માનવામાં આવે છે. જો કોઈ કારણોસર, ગ્રહોની સ્થિતિને કારણે યોગ્ય શુભ સમય ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ફુલેરા બીજ પર લગ્ન કરવાનું શુભ માનવામાં આવે છે.
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, આ દિવસ મોટાભાગના દોષોથી મુક્ત છે, તેથી ગૃહસ્થી, સગાઈ, વ્યવસાય શરૂ કરવો અને અન્ય શુભ કાર્યક્રમો ચોક્કસ શુભ સમય વિના કરી શકાય છે.
બ્રજમાં ફૂલ હોળીની પરંપરા:
ફુલેરા બીજ વ્રજમાં હોળીની ઉજવણીની ઔપચારિક શરૂઆત દર્શાવે છે. મંદિરોમાં ઠાકુરજીને ખાસ શણગારવામાં આવે છે, અને ભક્તો ફૂલોનો વરસાદ કરીને દિવ્ય ઉત્સવ ઉજવે છે. આ પરંપરા ફક્ત ધાર્મિક શ્રદ્ધા જ નહીં પરંતુ પ્રેમ, પ્રકૃતિ અને ભક્તિના અદ્ભુત સંગમનું પણ પ્રતીક છે. ફુલેરા બીજ આપણને સંદેશ આપે છે કે જ્યાં પ્રેમ હોય છે, ત્યાં હરિયાળી અને આનંદ જીવનમાં પાછા ફરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.