આ શિવલિંગ દર વર્ષે તલ જેટલું મોટું થાય છે! ઔરંગઝેબના હુમલાથી પણ તેનો નાશ ન હતો થયો, જાણો મંદિરનું રહસ્ય
છેલ્લું અપડેટ : 15 Aug 2026
ધર્મ અને શ્રદ્ધાનું શહેર કાશીને ભગવાન શિવના શહેર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. બાબા વિશ્વનાથનું શિવલિંગ અહીં વિવિધ સ્વરૂપોમાં બિરાજમાન છે - જેનો ઉલ્લેખ દ્વાપર અને ત્રેતા યુગમાં પણ જોવા મળે છે.
આ પ્રાચીન શિવ મંદિર વિશે એક લોકપ્રિય માન્યતા એવી છે કે શિવલિંગ દર વર્ષે તલ જેટલું મોટું થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શિવલિંગનો મોટો ભાગ ભૂગર્ભમાં આવેલો છે, જે સપાટી પર દેખાતા ભાગ કરતાં ઘણો ઊંડો છે. ઔરંગઝેબે એક વખત મંદિરને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ મોટા કાળા ભમરીના ટોળાના હુમલાએ તેની યોજનાઓને નિષ્ફળ બનાવી દીધી હતી.
તિલભંડેશ્વર મહાદેવ
વારાણસીના પાંડે હવેલી વિસ્તારમાં સ્થિત, આ સ્વયં પ્રગટ શિવલિંગને તિલભંડેશ્વર મહાદેવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે આ શિવલિંગ દર વર્ષે મકરસંક્રાંતિ પર તલના બીજ જેટલું વધે છે; આ જ કારણ છે કે તે હવે ઘણું મોટું થઈ ગયું છે. ભક્તો દૂધ, પાણી અને બિલીપત્ર ચઢાવીને ભગવાન શિવના આશીર્વાદ મેળવે છે. ભક્તો ફક્ત વારાણસીથી જ નહીં પરંતુ દક્ષિણ ભારત અને વિદેશથી પણ અહીં પૂજા કરવા આવે છે.
તિલભંડેશ્વર મહાદેવ: 60 ફૂટ ઊંચું
તિલભંડેશ્વર મહાદેવ મંદિર ભક્તો માટે અતૂટ શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે. પવિત્ર શ્રાવણ મહિના દરમિયાન અને દર સોમવારે દર્શન અને પૂજા માટે ભક્તોની મોટી ભીડ અહીં ઉમટે છે. મંદિરના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ સ્વયંભૂ શિવલિંગ અનાદિ કાળથી કદમાં વધી રહ્યું છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, દ્વાપર યુગમાં, શિવલિંગ દરરોજ તલના બીજ જેટલું વધતું હતું, જ્યારે કળિયુગમાં, આ વૃદ્ધિ ફક્ત મકરસંક્રાંતિ પર જ થાય છે. શિવલિંગનો દૃશ્યમાન ભાગ જમીનથી આશરે 60 ફૂટ ઉપર છે, જ્યારે તેનો આધાર પૃથ્વીમાં ઊંડે સુધી જડાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
નવગ્રહ અને 27 નક્ષત્રોને શાંત કરવા માટે
એવું કહેવાય છે કે તિલભંડેશ્વર મહાદેવની પૂજા કરવાથી નવગ્રહ અને 27 નક્ષત્રોના દુષ્પ્રભાવો શાંત થાય છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે જેમની કુંડળીમાં ગ્રહદોષ હોય છે તેઓ સોમવારે અહીં નિયમિતપણે જળ ચઢાવીને પ્રાર્થના કરીને વિશેષ લાભ મેળવે છે. ભક્તો માને છે કે કેદાર ખંડ વિસ્તારમાં સ્થિત આ શિવલિંગની પૂજા કરવાથી ભગવાન શિવના આશીર્વાદ મળે છે અને જીવનની મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે.
દ્વાપર યુગની એક પ્રાચીન વાર્તા
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, ઋષિ વિભાંડે આ જ સ્થળે ભગવાન શિવ માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી. તેમણે દરરોજ દેવતાને તલ અને ગંગાજળ અર્પણ કર્યું હતું. એક દિવસ, તેમના પાત્રમાંથી બધા તલ જમીન પર પડી ગયા, અને ભગવાન શિવ પોતે તે જ સ્થળે પ્રગટ થયા. તલમાંથી શિવલિંગ નીકળ્યું હોવાથી, તેને 'તિલભંડેશ્વર મહાદેવ' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. ત્યારથી, એવું માનવામાં આવે છે કે આ શિવલિંગ દર વર્ષે તલના બીજ જેટલું મોટું થાય છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.