છઠ પૂજા વિશે આ જાણવા જેવું, કેમ આ પૂજા દરમિયાન પુજારીની જરૂર રહેતી નથી?

દેશમાં દર વર્ષે ઉત્સવનો સમય હોય છે, પરંતુ છઠ પૂજા અનોખી છે. આ તહેવાર માત્ર ધાર્મિક જ નહીં પણ સામાજિક અને લોક માન્યતાઓનો પણ છે. સનાતન પરંપરામાં તહેવારોનું ખૂબ મહત્વ છે, અને તેથી જ છઠ પૂજાને મહાપર્વ કહેવામાં આવે છે.

પુજારીની જરૂર કેમ નથી?

જ્યારે મોટાભાગના તહેવારોમાં પુજારી કે પુરોહિતની જરૂર હોય છે, છઠમાં આવું નથી. આ પૂજા માટે સરળ ભક્તિ અને શ્રદ્ધા પૂરતી છે. ભક્તો પોતે પુજારી અને યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે, પૂજા કરે છે. નહાય-ખાયે, ખારણા, સાંજના પ્રસાદ અને સવારના પ્રસાદથી લઈને દરેક પગલે લોક શ્રદ્ધા રમાય છે. કોઈ ખાસ મંત્રો કે ધાર્મિક વિધિઓ નથી, પરંતુ ફક્ત ભગવાન સૂર્ય અને છઠી મૈયાની પૂજા છે. આ જ કારણ છે કે છઠ પૂજાને ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે.

અસ્ત થતા સૂર્યની પૂજાનું મહત્વ

ઉગતા સૂર્યની પૂજા કરવાની કહેવત જૂની છે, પરંતુ છઠ પૂજા દરમિયાન, ભક્તો અસ્ત થતા સૂર્યની પણ પૂજા કરે છે. વૈદિક પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, લોકો સૂર્યના તેજસ્વી પ્રકાશના ડરથી તેની પૂજા કરતા હતા. વૈજ્ઞાનિક રીતે, સૂર્ય ક્યારેય આથમતો નથી; તે ફક્ત આપણી આંખોમાં જ આથમતો દેખાય છે. સાંજે અસ્ત થતા સૂર્યની પૂજા કરવાથી આપણને શીખવવામાં આવે છે કે કામ કર્યા પછી આરામ કરવો અને પછી નવા દિવસની તૈયારી કરવી જરૂરી છે.

દીકરીઓ માટે એક અનોખો તહેવાર

પુરુષ-પ્રધાન સમાજમાં, દીકરીઓ માટે તહેવાર ઉજવવો ખાસ છે. આ સંદર્ભમાં છઠ પૂજા અનોખી છે. બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં, લોકો છઠ દરમિયાન “बायना बांटे ला, बेटी मांगी ले, पढ़ल पंडित दामाद”
ગીત ગાય છે. આનો અર્થ એ છે કે ભક્તો તેમની દીકરીઓના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ અને શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરે છે.

છઠ પૂજા અન્ય તહેવારોથી કેમ અલગ છે?

છઠ પૂજા ખાસ છે કારણ કે તે ફક્ત સૂર્ય દેવ અને છઠી મૈયાની પૂજા કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારનું સૌથી અનોખું પાસું એ છે કે ભક્તો અસ્ત થતા સૂર્ય અને ઉગતા સૂર્ય બંનેને પ્રાર્થના કરે છે.

આ ચાર દિવસનો કઠોર ઉપવાસ અને ઉજવણી ખૂબ જ ભક્તિભાવથી મનાવવામાં આવે છે, ખાસ કરીને બિહાર, ઝારખંડ અને પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશમાં. અહીં પવિત્રતા, શિસ્ત અને ભક્તિને સૌથી વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે, જે તેને અન્ય તહેવારોથી અલગ પાડે છે.

લોક શ્રદ્ધા અને સામાજિક મૂલ્યો

છઠ પૂજા ફક્ત ભગવાનની પૂજા કરવા વિશે નથી. તે સામાજિક પરંપરા, પરિવાર અને લોક માન્યતાઓ સાથે પણ જોડાયેલી છે. આ તહેવાર સમાજમાં નૈતિકતા, મૂલ્યો અને આદરને પ્રોત્સાહન આપે છે.

નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.