અહીં કોઈ મૂર્તિ નહીં, પણ શિવના અંગૂઠાની પૂજા થાય છે, એક અંગૂઠા પર ટકેલો છે આખો પર્વત
છેલ્લું અપડેટ : 11 Aug 2026
દરેક શિવ મંદિરમાં, લોકો સામાન્ય રીતે શિવલિંગ અથવા ભગવાન શિવની મૂર્તિની પૂજા કરે છે. જોકે, રાજસ્થાનના સિરોહી જિલ્લામાં, એક અનોખું મંદિર છે જ્યાં શિવના જમણા પગના અંગૂઠાની પૂજા ફક્ત એક આકૃતિ નથી, પરંતુ તેમના પોતાના અંગૂઠા તરીકે થાય છે.
આ અનોખું મંદિર દેશભરમાં તેની અનોખી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને ચમત્કારિક ઈતિહાસ માટે જાણીતું છે. સુંદર અરવલ્લી પર્વતોની વચ્ચે, માઉન્ટ આબુથી લગભગ 11 કિલોમીટર દૂર અચલગઢમાં સ્થિત, આ મંદિર અચલેશ્વર મહાદેવ મંદિર તરીકે ઓળખાય છે. દર વર્ષે, લાખો ભક્તો અહીં પોતાની ઈચ્છાઓ સાથે આવે છે.
શિવલિંગને બદલે, મંદિરમાં 8 ફૂટ ઊંડું તળાવ છે
અચલેશ્વર મહાદેવ મંદિરમાં પ્રવેશતા જ, તેઓ જે પહેલી વસ્તુ જુએ છે તે પાંચ ધાતુઓથી બનેલી નંદી મહારાજની વિશાળ પ્રતિમા છે. તેનું વજન લગભગ 4 ટન હોવાનું કહેવાય છે.
જ્યારે ભક્તો ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેમને અન્ય મંદિરોની જેમ શિવલિંગ દેખાતું નથી. ગર્ભગૃહમાં લગભગ 8 ફૂટ ઊંડું કુદરતી પાતાળ કુંડ છે.
આ તળાવની ઉપર મહાદેવના અંગૂઠાની છાપ ધરાવતો એક ખડક છે. ભક્તો પાણી, દૂધ અને બિલિપત્ર ચઢાવીને આ અંગૂઠાની છાપની પૂજા કરે છે.
આખો માઉન્ટ આબુ પર્વત આ અંગૂઠા પર રહેલો છે
સ્થાનિક લોકો આ મંદિરમાં ઊંડી શ્રદ્ધા ધરાવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવ પોતાના જમણા અંગૂઠાથી આખા માઉન્ટ આબુ પર્વતને પકડી રાખે છે.
લોકો માને છે કે જે દિવસે આ દૈવી નિશાન અદૃશ્ય થઈ જશે, તે દિવસે માઉન્ટ આબુ અદૃશ્ય થઈ જશે.
પર્વતને સ્થિર રાખવાની તેમની ક્ષમતાને કારણે શિવના આ સ્વરૂપને અચલેશ્વર મહાદેવ કહેવામાં આવે છે. શ્રાવણ મહિનામાં અને મહાશિવરાત્રી પર અહીં ભક્તોનો મોટો મેળો ભરાય છે.
પૌરાણિક કથા: જ્યારે કામધેનુ ગાય ખાઈમાં પડી ગઈ
આ મંદિરનો ઈતિહાસ એક પ્રાચીન પૌરાણિક કથા સાથે પણ જોડાયેલો છે. દંતકથાઓ અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં, આ સ્થળે ખૂબ જ ઊંડી બ્રહ્મા ખાઈ હતી.
એક દિવસ, મહર્ષિ વશિષ્ઠની કામધેનુ ગાય તેમાં પડી ગઈ. ગાયને સુરક્ષિત રીતે બચાવવા માટે, વશિષ્ઠે ગંગા અને સરસ્વતી નદીઓનું ધ્યાન કર્યું.
તેમના આહ્વાન પર, ખાઈ પાણીથી ભરાઈ ગઈ, અને ગાય સપાટી પર તરીને આવી. આનાથી ઊંડી ખાઈને કાયમ માટે ભરી દીધી.
હિમાલયના પુત્ર અને અર્બુદ નાગની વાર્તા
મહર્ષિ વશિષ્ઠે હિમાલય પર્વતની મદદ માંગી. હિમાલયે તેમના પુત્ર, નંદી વર્ધનને ત્યાં મોકલવાનું નક્કી કર્યું. અર્બુદ નાગની મદદથી, નંદી વર્ધન તે સ્થળે પહોંચ્યા અને ખાઈ ભરવાનું શરૂ કર્યું.
આ દરમિયાન, તે પોતે ખાડામાં ડૂબવા લાગ્યો, ફક્ત તેનું ઉપરનું શરીર ખુલ્લું રહ્યું. આ ભાગ પાછળથી માઉન્ટ આબુ તરીકે જાણીતો બન્યો. જ્યારે પર્વત ધ્રુજવા લાગ્યો, ત્યારે ભગવાન શિવે તેના પર પોતાનો અંગૂઠો મૂક્યો, તેને કાયમ માટે બંધ કરી દીધો.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
