Navratri 2026: નવરાત્રિમાં ઘટસ્થાપન બાદ રાખજો ખાસ કાળજી, આ ભૂલો પડી શકે છે ભારે
છેલ્લું અપડેટ : 11 Oct 2026
આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિની શરૂઆત 11 ઓક્ટોબર, 2026થી થવા જઈ રહી છે. નવરાત્રિના પહેલા દિવસે ઘરો અને મંદિરોમાં ઘટસ્થાપના (કળશ સ્થાપના) કરીને મા દુર્ગાની ઉપાસનાનો પ્રારંભ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ નવ દિવસો દરમિયાન પૂજા-પાઠની સાથે-સાથે ઘરની સ્વચ્છતા અને સાત્વિકતાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. ઘટસ્થાપના કર્યા પછી કેટલીક બાબતોમાં સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે, જેથી પૂજાનું પૂર્ણ ફળ પ્રાપ્ત થઈ શકે.
ઘટસ્થાપના પછી ઘરને ખાલી ન છોડો
નવરાત્રિમાં કળશ સ્થાપના કર્યા બાદ પૂજા સ્થળની નિયમિત દેખભાળ રાખવી જરૂરી છે. જો ઘરમાં અખંડ દિવો પ્રગટાવવામાં આવ્યો હોય, તો તેની સુરક્ષાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, ઘટસ્થાપના પછી ઘરને તાળું મારીને લાંબા સમય સુધી સંપૂર્ણપણે ખાલી છોડવાથી બચવું જોઈએ. પૂજા સ્થાન હંમેશાં સ્વચ્છ રાખવું અને કળશની આસપાસ ગંદકી ન થવા દેવી.
તામસિક ભોજનથી દૂર રહેવું
નવરાત્રિના આ પવિત્ર દિવસોમાં સાત્વિક ભોજનનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ધાર્મિક ગ્રંથો અને માન્યતાઓ અનુસાર, આ નવ દિવસોમાં માસ, મદિરા, લસણ અને ડુંગળીનું સેવન કરવાથી પરહેજ રાખવો જોઈએ. જે લોકો વ્રત રાખે છે તેઓ વિશેષ કાળજી રાખે છે, પરંતુ જે લોકો વ્રત નથી કરતા તેમણે પણ આ દિવસોમાં સાત્વિક ભોજન જ કરવું જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે સંયમિત આહારથી મન શાંત રહે છે અને પૂજામાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મદદ મળે છે.
ઘરમાં લડાઈ-ઝઘડાથી બચો
નવરાત્રિ એ મા દુર્ગાની આરાધના અને પવિત્રતાનું પર્વ છે. આ સમય દરમિયાન ઘરમાં શાંતિ અને સકારાત્મક વાતાવરણ જાળવી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. વગર કારણે દલીલો કરવી, ગુસ્સો કરવો કે કોઈને અપશબ્દો બોલવાથી દૂર રહેવું જોઈએ. પરિવારના સભ્યોએ પરસ્પર પ્રેમ અને સદ્ભાવના જાળવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. શાંત વાતાવરણમાં પૂજા કરવાથી મન એકાગ્ર રહે છે.
ઘટસ્થાપનાનું મહત્ત્વ અને શુભ મુહૂર્ત
ઘટસ્થાપનાને કળશ સ્થાપના પણ કહેવામાં આવે છે, જે શારદીય નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે પ્રતિપદા તિથિ પર કરવામાં આવે છે. આ વિધિ દ્વારા મા દુર્ગાનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે. કળશ સ્થાપનામાં જળ, આંબા કેસુડાના પાન, નાળિયેર, અક્ષત, મૌલી અને ફૂલોનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલાક ઘરોમાં કળશની સાથે જવ (જ્વારા) વાવવાની પણ પરંપરા છે, જેને સમૃદ્ધિ અને શુભતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક પંચાંગ કે પુરોહિતની સલાહ લઈને યોગ્ય મુહૂર્તમાં જ કળશ સ્થાપના કરવી શ્રેષ્ઠ રહે છે.