Religion: શ્રી કૃષ્ણ, બ્રહ્મા કે મહેશ? જાણો આ દેવતાએ કરી હતી સૌપ્રથમ સરસ્વતીની પૂજા, દંતકથામાં છે ઉલ્લેખ!
છેલ્લું અપડેટ : 23 Jan 2026
દેશભરમાં વસંત પંચમીનો પવિત્ર તહેવાર ભક્તિ અને આનંદથી ઉજવાય છે. આ દિવસે ભક્તો ખાસ કરીને દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરે છે. દેવી સરસ્વતીને જ્ઞાન, વિદ્યા, વાણી, શાણપણ અને સંગીતની દેવી માનવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે તેમની કૃપાથી વ્યક્તિમાં શીખવાની, એકાગ્રતા અને સમજશક્તિનો વિકાસ થાય છે.
વસંત પંચમીનો દિવસ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો માટે ખાસ શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરવાથી અભ્યાસમાં આવતા અવરોધો દૂર થાય છે અને જ્ઞાન પ્રાપ્તિનો માર્ગ મોકળો થાય છે. વસંત પંચમી પર દેવી સરસ્વતીની પૂજા સાથે જોડાયેલી ઘણી પ્રચલિત વાર્તાઓ છે, જેમાંથી એક આપણે આ લેખમાં જાણીશું.
કયા દેવતાએ સૌપ્રથમ દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરી હતી?
દંતકથા અનુસાર, દેવી સરસ્વતી ભગવાન બ્રહ્માના આહ્વાન પર પ્રગટ થયા હતા. જ્યારે તેમણે ભગવાન કૃષ્ણને જોયા, ત્યારે તેઓ તેમના સૌંદર્યથી મોહિત થઈ ગયા. તેઓ ભગવાન કૃષ્ણને પોતાના પતિ તરીકે ઈચ્છવા લાગ્યા. ભગવાન કૃષ્ણ સર્વજ્ઞ છે. તેઓ સમજી ગયા કે દેવી સરસ્વતીના મનમાં શું છે.
પછી તેણે દેવી સરસ્વતીને કહ્યું કે તે રાધા પ્રત્યે સમર્પિત છે. રાધાનું નામ કૃષ્ણ સાથે જોડાયેલું છે. એવું કહેવાય છે કે રાધા દેવી લક્ષ્મીના અવતાર હતા. આવી સ્થિતિમાં, દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન વિષ્ણુ એકબીજાના પૂરક છે, તો દેવી સરસ્વતીની ભગવાન કૃષ્ણને પતિ તરીકે મેળવવાની ઇચ્છા કેવી રીતે પૂર્ણ થઈ શકે?
શ્રી કૃષ્ણ માતા સરસ્વતીને આપ્યું હતું વરદાન
એવું કહેવાય છે કે ભગવાન કૃષ્ણ અને ભગવાન બ્રહ્માએ સૌપ્રથમ દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરી હતી. દેવી સરસ્વતીને પ્રસન્ન કરવા માટે, ભગવાન કૃષ્ણે તેમને વરદાન આપ્યું હતું કે જે કોઈ માઘ મહિનાના શુદ્ધ પખવાડિયાના પાંચમા દિવસે સરસ્વતીની પૂજા કરશે તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવામાં સફળ થશે.
ભગવાન કૃષ્ણના વરદાનને કારણે જ વસંત પંચમી પર દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરવામાં આવે છે. જોકે માતા શારદાનો જન્મદિવસ પણ આ તિથિએ છે, તેથી તેમને પ્રસન્ન કરવા માટે પૂજા કરવામાં આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.