Religion: શ્રાવણ મહિનો ધર્મની સાથે વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ પણ છે ખાસ, જાણો કેવી રીતે?
છેલ્લું અપડેટ : 16 Jul 2025
હિંદુ ધર્મના 12 મહિના કોઈને કોઈ રીતે ધર્મ અને શ્રદ્ધા સાથે જોડાયેલા છે. શ્રાવણ મહિનો શિવભક્તિ માટે સમર્પિત છે. આ સમય દરમિયાન ભોલેનાથની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે અને ઉપવાસ કરવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ મહિનો ભોલેનાથને ખૂબ જ પ્રિય છે, તેની પાછળ ઘણા કારણો છે. એક તો શ્રાવણ મહિનામાં દેવી પાર્વતીએ તપસ્યા કરી અને શિવને પતિ તરીકે પ્રાપ્ત કર્યા. બીજું કારણ એ છે કે આ મહિનામાં શિવ દેવી પાર્વતી સાથે તેમના સાસરિયાના ઘરે ગયા હતા. ત્રીજું કારણ એ છે કે એકવાર દેવતાઓ અને રાક્ષસોએ મળીને અમૃત મેળવવા માટે સમુદ્ર મંથન કર્યું હતું. આ મંથનમાં 14 રત્નો નીકળ્યા, જેમાંથી એક ભયંકર ઝેર પણ હતું જેને "હળાહળ" કહેવામાં આવતું હતું.
આ ઝેરની જ્વાળા એટલી તીવ્ર હતી કે સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ. પછી બધા દેવતાઓ અને રાક્ષસો ભગવાન મહાદેવ (શિવ) પાસે પહોંચ્યા અને તેમને આ સંકટમાંથી બચાવવા માટે પ્રાર્થના કરી. પછી ભગવાન શિવે તે મહાવિષ (હલાહલ) પીધું. આ ઘટના શ્રાવણ મહિનામાં વરસાદની ઋતુમાં બની હતી, અને ત્યારથી શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવને જળ ચઢાવવાનું ખૂબ જ શુભ અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
એવું પણ માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવનું નિવાસસ્થાન પૃથ્વી છે. આવી સ્થિતિમાં, શિવની પૂજા, ઉપવાસ, ભક્તિ અને સેવા કરવાથી જીવનમાં શાંતિ, સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. આ ધર્મ વિશે હતું. પરંતુ શ્રાવણ મહિનો વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ પણ ખૂબ જ ખાસ છે. આજના લેખમાં, આપણે આ વિશે વિગતવાર વાત કરીશું.
વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ શ્રાવણનું મહત્વ -
શ્રાવણના આગમન સાથે, પ્રકૃતિ તાજી થઈ જાય છે, કારણ કે વરસાદને કારણે ધૂળ અને પ્રદૂષણ સ્થિર થાય છે. વૃક્ષો અને છોડ લીલાછમ થઈ જાય છે અને ઓક્સિજનની ગુણવત્તા સારી બને છે. જે ફક્ત તમારા ફેફસાં માટે જ નહીં પરંતુ એકંદર સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
આ સમય દરમિયાન, વાતાવરણમાં ભેજને કારણે, પાચન પ્રક્રિયા ખૂબ જ ધીમી થઈ જાય છે. તેથી જ ડોક્ટરો અને વડીલો શ્રાવણ મહિનામાં હળવો અને સરળતાથી સુપાચ્ય ખોરાક ખાવાની ભલામણ કરે છે. આ સમય દરમિયાન ઉપવાસ અને ફળો ખાવાથી પેટ અંદરથી સાફ થાય છે.
શ્રાવણ મહિનો માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ સારો માનવામાં આવે છે. કારણ કે આ મહિનામાં લીલું વાતાવરણ મનને ઘણી શાંતિ આપે છે અને તણાવ દૂર કરે છે. તે વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયું છે કે પ્રકૃતિની તાજગી મનને ખુશ રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
શ્રાવણ મહિનો પાણી સંરક્ષણ માટે ખૂબ જ સારો માનવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન, નદીઓ, તળાવો અને કુવાઓ પાણીથી ભરેલા હોય છે. કુદરતી રીતે પાણી બચાવવાની આ એક મોટી તક છે, જે તીવ્ર ગરમી પછી પૃથ્વીને ઠંડુ કરે છે.
