Mahashivratri: શિવ-પાર્વતીના લગ્ન આ ઋષિની મદદથી થયા હતા, નહીંતર આખી દુનિયા પલટી ગઈ હોત!
છેલ્લું અપડેટ : 26 Feb 2025
પૌરાણિક કથા પ્રમાણે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના લગ્ન મહાશિવરાત્રિના દિવસે થયા હતા. આ પ્રસંગે ભગવાન શિવે એક અનોખી જાન કાઢી હતી, જેમાં બધા દેવી-દેવતાઓ, ભૂત-પ્રેત અને આત્માઓ ભાગ લીધો હતો, પરંતુ ત્યારે કાંઈક એવું બન્યું કે, ભગવાન શિવને એક ઋષિની મદદ લેવી પડી. ત્યાર બાદ શિવના લગ્ન દેવી પાર્વતી સાથે પૂર્ણ થયા. આખરે આ ઋષિ કોણ હતા, ચાલો તેમના વિશે જાણીએ.
દેવી સતીના આત્મદાહ પછી ભગવાન શિવ એક વૈરાગી જીવન જીવી રહ્યા હતા. જેનો અંત દેવી પાર્વતી સાથેના તેમના લગ્ન સાથે થયો. પૌરાણિક કથાઓ પ્રમાણે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના લગ્ન મહાશિવરાત્રિના દિવસે થયા હતા. ભગવાન શિવ તો દરેકના આરાધ્ય છે, જેના કારણે દરેક વ્યક્તિ તેમના લગ્નમાં સામેલ થવા માંગતો હતો. પછી ભલે તે દેવ હોય, રાક્ષસ હોય, પ્રાણી હોય કે માનવ હોય. ત્યારે કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાના લગ્નની શોભાયાત્રામાં ભાગ લેવાની તક કેવી રીતે ગુમાવી શકે અને ભગવાન શિવ પોતાના ભક્તોને આવવાની મનાઈ કેવી રીતે કરી શકે.
શિવ-પાર્વતી વિવાહ
માતા પાર્વતીનો જન્મ રાજા હિમાલયની પુત્રી તરીકે થયો હતો. જેના માટે તેમણે કઠોર તપસ્યા કરી અને પ્રસન્ન થયા, ત્યારબાદ ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીના લગ્ન થયા. એવું કહેવાય છે કે, એવું કોઈ જીવ નહોતો કે, જે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના લગ્નમાં હાજર ન રહ્યો હોય. ભોલેનાથના લગ્નની શોભાયાત્રામાં ભૂત, પિશાચ, દેવતા, રાક્ષસો, ગંધર્વ, નાગ, કિન્નર, યક્ષ, બ્રહ્મરાક્ષ, રાક્ષસો વગેરે બધા સામેલ હતા. આ સાથે લગ્નની શોભાયાત્રામાં શિવજીના ગણ, શંખકર્ણ, કનકરાક્ષ, વિકૃત, વિષાખ, વીરભદ્ર અને અન્ય ગણોનો પણ સમાવેશ થતો હતો. શોભાયાત્રાની મધ્યમાં શ્રી હરિ વિષ્ણુ અને બ્રહ્માજી હતા અને માતા ગાયત્રી, સાવિત્રી, સરસ્વતી, લક્ષ્મી અને અન્ય પવિત્ર માતાઓ શોભાયાત્રાની શોભા વધારી રહ્યા હતા. દેવરાજ ઇન્દ્ર બધા દેવતાઓથી ઘેરાયેલા હતા અને કુબેર યક્ષો અને ગંધર્વોથી ઘેરાયેલા હતા. સપ્તર્ષિઓ સાથે ઋષિ-મુનિઓ સ્વસ્તિ ગાન કરતાં ચાલી રહ્યા હતા. આ સિવાય કોઈ સાત સરઘસોમાં રાખમાં લપેટાયેલા ભૂત અને આત્માઓ બતાવી રહ્યું હતું. આ રીતે, નાચતાં- ગાતાં બધા લોકો માતા પાર્વતીના ઘર તરફ જઈ રહ્યા હતા.
ઝૂકવા લાગી પૃથ્વી, અગસ્ત્ય મુનિએ મદદ કરી
ભગવાન શિવની શોભાયાત્રા ધીમે ધીમે માતા પાર્વતીના ઘર તરફ આગળ વધી રહી હતી ત્યારે પૃથ્વીની ધરી એક તરફ ઝૂકવા લાગી હતી, જેના કારણે પૃથ્વીનું સંતુલન બગડવા લાગ્યું હતું. આ બધું જોઈને ભગવાન શિવે મહર્ષિ અગસ્ત્યને તેમના આશીર્વાદ અને તેમના બધા પુણ્ય ફળો સાથે પૃથ્વીના બીજા છેડા પર જવા કહ્યું. અગસ્ત્ય ઋષિ ત્યાં પહોંચ્યા કે તરત જ પૃથ્વીનું સંતુલન પુનઃસ્થાપિત થઈ ગયું. જે બાદ ભગવાન શિવના લગ્નની શોભાયાત્રા માતા પાર્વતીના ઘરે પહોંચી. જ્યારે મહાદેવ શિવ ગણ, ભૂત અને આત્માઓથી ઘેરાયેલા ત્યાં પહોંચ્યા, ત્યારે શહેરના લોકો તેમના ભયાનક સ્વરૂપને જોઈને ડરી ગયા અને પાછળ હટવા લાગ્યા. પૌરાણિક કથાઓ પ્રમાણે દેવી પાર્વતીની માતા મૈનાવતી ભયને કારણે બેહોશ થઈ ગઈ અને લગ્ન પ્રસ્તાવ માટે વારંવાર નારદને શ્રાપ આપવા લાગી.
કેવો હતો શિવજીનો શણગાર
માતા મૈનાવતીને દુઃખી જોઈને ભગવાન શિવે ભગવાન વિષ્ણુને પોતાને શણગારવા કહ્યું, ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ મહાદેવને લગ્ન માટે શણગાર્યા. જ્યારે સજીધજીને તૈયાર થઈ વેદી પાસે આવ્યા ત્યારે તેનુ રુપ એવું હતું જેને જોઈને કરોડો કામદેવોના રુપ પણ લજ્જિત થઈ ગયા. મહાદેવનું આ સ્વરૂપને જોઈને બધા મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયા.
નોંધ:-આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.